6. кут̣ивиха̄риттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄
ко кут̣ика̄йанти а̄йасмато кут̣ивиха̄риттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? со кира падумуттарасса бхагавато а̄ка̄сена гаччхантасса ‘‘удакада̄нам̣ дасса̄мӣ’’ти сӣталам̣ удакам̣ гахетва̄ пӣтисоманассаджа̄то уддхаммукхо хутва̄ уккхипи. саттха̄ тасса аджджха̄сайам̣ н̃атва̄ паса̄дасам̣вад̣д̣ханаттхам̣ а̄ка̄се т̣хитова сампат̣иччхи. со тена анаппакам̣ пӣтисоманассам̣ пат̣исам̣ведеси. сесам̣ ан̃джанаванийаттхерасса ваттхумхи вуттасадисамева. айам̣ пана висесо – айам̣ кира вуттанайена паббаджитва̄ катапуббакиччо випассанам̣ ануйун̃джанто са̄йам̣ кхеттасамӣпена гаччханто деве пхуса̄йанте кхеттапа̄лакасса пун̃н̃ам̣ тин̣акут̣им̣ дисва̄ пависитва̄ таттха тин̣асантха̄раке нисӣди. нисиннаматтова утусаппа̄йам̣ лабхитва̄ випассанам̣ уссукка̄петва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 1.11.29-35) –
‘‘суван̣н̣аван̣н̣ам̣ самбуддхам̣, гаччхантам̣ анилан̃джасе;
гхата̄санам̣ва джалитам̣, а̄диттам̣ва хута̄санам̣.
‘‘па̄н̣ина̄ удакам̣ гайха, а̄ка̄се уккхипим̣ ахам̣;
сампат̣иччхи маха̄вӣро, буддхо ка̄рун̣ико иси.
‘‘анталиккхе т̣хито саттха̄, падумуттарана̄мако;
мама сан̇каппаман̃н̃а̄йа, има̄ га̄тха̄ абха̄сатха.
‘‘имина̄ дакада̄нена, пӣтиуппа̄данена ча;
каппасатасахассампи, дуггатим̣ нупападжджати.
‘‘тена каммена двипадинда, локаджет̣т̣ха нара̄сабха;
паттомхи ачалам̣ т̣ха̄нам̣, хитва̄ джайапара̄джайам̣.
‘‘сахассара̄джана̄мена, тайо те чаккаваттино;
пан̃часат̣т̣хикаппасате, ча̄туранта̄ джана̄дхипа̄.
‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.
арахаттам̣ пана патва̄ тхере таттха нисинне кхеттапа̄лако а̄гантва̄ ‘‘ко кут̣ика̄йа’’нти а̄ха. там̣ сутва̄ тхеро ‘‘бхиккху кут̣ика̄йа’’нтиа̄дима̄ха. тайидам̣ кхеттапа̄ласса тхерасса ча вачанам̣ екаджджхам̣ катва̄ –
56. ‘‘ко кут̣ика̄йам̣ бхиккху кут̣ика̄йам̣, вӣтара̄го сусама̄хитачитто;
евам̣ джа̄на̄хи а̄вусо, амогха̄ те кут̣ика̄ ката̄’’ти. –
татха̄рӯпена сан̇гӣтим̣ а̄ропитам̣.
таттха ко кут̣ика̄йанти, ‘‘имиссам̣ кут̣ика̄йам̣ ко нисинно’’ти кхеттапа̄ласса пуччха̄вачанам̣. тасса бхиккху кут̣ика̄йанти тхерасса пат̣ивачанада̄нам̣. атха нам̣ аттано ануттарадаккхин̣еййабха̄вато там̣ кут̣ипарибхогам̣ анумода̄петва̄ ул̣а̄рам̣ тамева пун̃н̃ам̣ патит̣т̣ха̄петум̣ ‘‘вӣтара̄го’’тиа̄ди вуттам̣. тассаттхо – еко бхиннакилесо бхиккху те кут̣ика̄йам̣ нисинно, тато ева со аггамаггена саббасо самуччхиннара̄гата̄йа вӣтара̄го ануттарасама̄дхина̄ нибба̄нам̣ а̄рамман̣ам̣ катва̄ сут̣т̣ху сама̄хитачиттата̄йа сусама̄хитачитто, иман̃ча аттхам̣, а̄вусо кхеттапа̄ла, йатха̄хам̣ вада̄ми, евам̣ джа̄на̄хи саддаха адхимуччассу. амогха̄ те кут̣ика̄ ката̄ тайа̄ ката̄ кут̣ика̄ амогха̄ аван̃джха̄ сапхала̄ саудрайа̄, йасма̄ арахата̄ кхӣн̣а̄савена парибхутта̄. саче твам̣ анумодаси, там̣ те бхависсати дӣгхараттам̣ хита̄йа сукха̄йа̄ти.
там̣ сутва̄ кхеттапа̄ло ‘‘ла̄бха̄ вата ме, суладдхам̣ вата ме, йасса ме кут̣ика̄йам̣ едисо аййо пависитва̄ нисӣдатӣ’’ти пасанначитто анумоданто ат̣т̣ха̄си. имам̣ пана тесам̣ катха̄салла̄пам̣ бхагава̄ дибба̄йа сотадха̄туйа̄ сутва̄ анумоданан̃часса н̃атва̄ тамбха̄виним̣ сампаттим̣ вибха̄венто кхеттапа̄лам̣ има̄хи га̄тха̄хи аджджхабха̄си –
‘‘виха̄си кут̣ийам̣ бхиккху, сантачитто ана̄саво;
тена каммавипа̄кена, девиндо твам̣ бхависсаси.
‘‘чхаттим̣саккхаттум̣ девиндо, девараджджам̣ кариссаси;
чатуттим̣саккхаттум̣ чаккаваттӣ, ра̄джа̄ рат̣т̣хе бхависсаси;
ратанакут̣и на̄ма паччекабуддхо, вӣтара̄го бхависсасӣ’’ти.
кут̣ика̄йам̣ ладдхависесатта̄ пана тхерасса тато пабхути кут̣ивиха̄рӣтвева саман̃н̃а̄ удапа̄ди. айамева ча тхерасса ан̃н̃а̄бйа̄каран̣ага̄тха̄пи ахосӣти.
кут̣ивиха̄риттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.