2. кхадираванийаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄
ча̄ле упача̄лети а̄йасмато кхадираванийаревататтхерасса га̄тха̄. ка̄ уппати? айам̣ кира падумуттарасса бхагавато ка̄ле хам̣саватӣнагаре титтхана̄викакуле ниббаттитва̄ маха̄ган̇га̄йа пайа̄гатиттхе титтхана̄ва̄каммам̣ каронто екадивасам̣ саса̄вакасан̇гхам̣ бхагавантам̣ ган̇га̄тӣрам̣ упагатам̣ дисва̄ пасаннама̄насо на̄ва̄сан̇гха̄т̣ам̣ йоджетва̄ махантена пӯджа̄сакка̄рена паратӣрам̣ па̄петва̄ ан̃н̃атарам̣ бхиккхум̣ саттха̄ра̄ а̄ран̃н̃ака̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапийама̄нам̣ дисва̄ тадаттхам̣ паттханам̣ пат̣т̣хапетва̄ бхагавато бхиккхусан̇гхасса ча маха̄да̄нам̣ паваттеси. бхагава̄ ча тасса паттхана̄йа аваджджхабха̄вам̣ бйа̄ка̄си. со тато пат̣т̣ха̄йа таттха таттха виват̣т̣ӯпаниссайам̣ кусалам̣ катва̄ девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де магадхарат̣т̣хе на̄лакага̄ме рӯпаса̄рийа̄ бра̄хман̣ийа̄ куччхисмим̣ ниббатти. там̣ вайаппаттам̣ ма̄та̄питаро гхарабандханена бандхитука̄ма̄ джа̄та̄. со са̄рипуттаттхерасса паббаджитабха̄вам̣ сутва̄ ‘‘майхам̣ джет̣т̣хабха̄та̄ аййо упатиссо имам̣ вибхавам̣ чхад̣д̣етва̄ паббаджито, тена вантам̣ кхел̣апин̣д̣ам̣ катха̄хам̣ паччха̄ гилисса̄мӣ’’ти джа̄тасам̣вего па̄сам̣ анупагаччханакамиго вийа н̃а̄таке ван̃четва̄ хетусампаттийа̄ чодийама̄но бхиккхӯнам̣ сантикам̣ гантва̄ дхаммасена̄патино канит̣т̣хабха̄вам̣ ниведетва̄ аттано паббаджджа̄йа чхандам̣ а̄рочеси. бхиккхӯ там̣ пабба̄джетва̄ парипун̣н̣авӣсативассам̣ упасампа̄детва̄ каммат̣т̣ха̄не нийоджесум̣. со каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ кхадираванам̣ пависитва̄, ‘‘арахаттам̣ патва̄ бхагавантам̣ дхаммасена̄патин̃ча пассисса̄мӣ’’ти гхат̣енто ва̄йаманто н̃а̄н̣асса парипа̄кагататта̄ начирассева чхал̣абхин̃н̃о ахоси. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 1.1.628-643) –
‘‘ган̇га̄ бха̄гӣратхӣ на̄ма, химаванта̄ пабха̄вита̄;
кутиттхе на̄вико а̄сим̣, ориме ча тарим̣ ахам̣.
‘‘падумуттаро на̄йако, самбуддхо двипадуттамо;
васӣсатасахассехи, ган̇га̄тӣрамупа̄гато.
‘‘бахӯ на̄ва̄ сама̄нетва̄, вад̣д̣хакӣхи сусан̇кхатам̣;
на̄ва̄йа чхаданам̣ катва̄, пат̣има̄ним̣ нара̄сабхам̣.
‘‘а̄гантва̄на ча самбуддхо, а̄рӯхи тан̃ча на̄вакам̣;
ва̄римаджджхе т̣хито саттха̄, има̄ га̄тха̄ абха̄сатха.
‘‘йо со та̄реси самбуддхам̣, сан̇гхан̃ча̄пи ана̄савам̣;
тена читтаппаса̄дена, девалоке рамиссати.
‘‘ниббаттиссати те бйамхам̣, сукатам̣ на̄васан̣т̣хитам̣;
а̄ка̄се пуппхачхаданам̣, дха̄райиссати саббада̄.
‘‘ат̣т̣хапан̃н̃а̄сакаппамхи, та̄рако на̄ма кхаттийо;
ча̄туранто виджита̄вӣ, чаккаваттӣ бхависсати.
‘‘саттапан̃н̃а̄сакаппамхи, чаммако на̄ма кхаттийо;
уггаччхантова сӯрийо, джотиссати махаббало.
‘‘каппасатасахассамхи, окка̄какуласамбхаво;
готамо на̄ма готтена, саттха̄ локе бхависсати.
‘‘тидаса̄ со чавитва̄на, мануссаттам̣ гамиссати;
ревато на̄ма на̄мена, брахмабандху бхависсати.
‘‘ага̄ра̄ никкхамитва̄на, суккамӯлена чодито;
готамасса бхагавато, са̄сане паббаджиссати.
‘‘со паччха̄ паббаджитва̄на, йуттайого випассако;
сабба̄саве парин̃н̃а̄йа, нибба̄йиссатина̄саво.
‘‘вӣрийам̣ ме дхурадхорайхам̣, йогаккхема̄дхива̄ханам̣;
дха̄реми антимам̣ дехам̣, самма̄самбуддхаса̄сане.
‘‘сатасахассе катам̣ каммам̣, пхалам̣ дассеси ме идха;
сумутто саравегова, килесе джха̄пайӣ мама.
‘‘тато мам̣ вананиратам̣, дисва̄ локантагӯ муни;
ванава̄сибхиккхӯнаггам̣, пан̃н̃апеси маха̄мати.
‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.
чхал̣абхин̃н̃о пана хутва̄ тхеро саттха̄рам̣ дхаммасена̄патин̃ча вандитум̣ сена̄санам̣ сам̣са̄метва̄ паттачӣварама̄да̄йа анупуббена са̄ваттхим̣ патва̄ джетаванам̣ пависитва̄ саттха̄рам̣ дхаммасена̄патин̃ча вандитва̄ катипа̄хам̣ джетаване виха̄си. атха нам̣ саттха̄ арийаган̣амаджджхе нисинно а̄ран̃н̃ака̄нам̣ бхиккхӯнам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапеси – ‘‘етадаггам̣, бхиккхаве, мама са̄вака̄нам̣ бхиккхӯнам̣ а̄ран̃н̃ака̄нам̣ йадидам̣ ревато кхадираванийо’’ти (а. ни. 1.198, 203). со апарабха̄ге аттано джа̄тага̄мам̣ гантва̄ ‘‘ча̄ла̄, упача̄ла̄, сӣсӯпача̄ла̄’’ти тиссаннам̣ бхагинӣнам̣ путте ‘‘ча̄ла̄, упача̄ла̄, сӣсӯпача̄ла̄’’ти тайо бха̄гинеййе а̄нетва̄ пабба̄джетва̄ каммат̣т̣ха̄не нийоджеси. те каммат̣т̣ха̄нам̣ ануйутта̄ вихаранти. тасмин̃ча самайе тхерасса кочидева а̄ба̄дхо уппанно. там̣ сутва̄ са̄рипуттаттхеро реватам̣ ‘‘гила̄напуччханам̣ адхигамапуччханан̃ча карисса̄мӣ’’ти упагаччхи. ревататтхеро дхаммасена̄патим̣ дӯратова а̄гаччхантам̣ дисва̄ тесам̣ са̄ман̣ера̄нам̣ сатуппа̄данавасена оваданто ‘‘ча̄ле упача̄ле’’ти га̄тхам̣ абха̄си.
42. таттха ча̄ле упача̄ле сӣсӯпача̄лети тесам̣ а̄лапанам̣. ‘‘ча̄ла̄, упача̄ла̄, сӣсӯпача̄ла̄’’ти хи иттхилин̇гавасена ладдхана̄ма̄ те тайо да̄рака̄ паббаджита̄пи татха̄ вохарӣйанти. ‘‘‘ча̄лӣ, упача̄лӣ, сӣсӯпача̄лӣ’ти тесам̣ на̄ма’’нти ча ваданти. йадаттхам̣ ‘‘ча̄ла̄’’тиа̄дина̄ а̄мантанам̣ катам̣, там̣ дассенто ‘‘патиссата̄ ну кхо вихаратха̄’’ти ватва̄ таттха ка̄ран̣ама̄ха ‘‘а̄гато во ва̄лам̣ вийа ведхӣ’’ти. патиссата̄ти патиссатика̄. кхоти авадха̄ран̣е. а̄гатоти а̄гаччхи. воти тумха̄кам̣. ва̄лам̣ вийа ведхӣти ва̄лаведхӣ вийа, айан̃хеттха сан̇кхепаттхо – тиккхаджавананиббедхикапан̃н̃ата̄йа ва̄лаведхирӯпо саттхукаппо тумха̄кам̣ ма̄тулаттхеро а̄гато, тасма̄ саман̣асан̃н̃ам̣ упат̣т̣хапетва̄ сатисампаджан̃н̃айутта̄ ева хутва̄ вихаратха, ‘‘йатха̄дхигате виха̄ре аппаматта̄ бхаватха̄’’ти.
там̣ сутва̄ те са̄ман̣ера̄ дхаммасена̄патисса паччуггамана̄диваттам̣ катва̄ убхиннам̣ ма̄тулаттхера̄нам̣ пат̣исантха̄равела̄йам̣ на̄тидӯре сама̄дхим̣ сама̄паджджитва̄ нисӣдим̣су. дхаммасена̄пати ревататтхерена саддхим̣ пат̣исантха̄рам̣ катва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ те са̄ман̣ере упасан̇ками, те татха̄ка̄лапариччхедасса кататта̄ тхере упасан̇каманте ева ут̣т̣хахитва̄ вандитва̄ ат̣т̣хам̣су. тхеро ‘‘катаракатаравиха̄рена вихаратха̄’’ти пуччхитва̄ техи ‘‘има̄йа има̄йа̄’’ти вутте ‘‘да̄ракепи на̄ма евам̣ виненто майхам̣ бха̄тико паччапа̄ди вата дхаммасса анудхамма’’нти тхерам̣ пасам̣санто пакка̄ми.
кхадираванийаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.