5. маха̄на̄маттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄
еса̄вахиййасе паббатена̄ти а̄йасмато маха̄на̄маттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве пун̃н̃а̄ни упачинанто сумедхасса бхагавато ка̄ле бра̄хман̣акуле ниббаттитва̄ бра̄хман̣авиджджа̄су ниппхаттим̣ гато гхара̄ва̄сам̣ паха̄йа ан̃н̃атара̄йа надийа̄ тӣре ассамам̣ ка̄ретва̄ самбахуле бра̄хман̣е манте ва̄ченто вихарати. атхекадивасам̣ бхагава̄ там̣ анугган̣хитум̣ тасса асамападам̣ упагаччхи. со бхагавантам̣ дисва̄ пасанначитто а̄санам̣ пан̃н̃а̄петва̄ ада̄си. нисинне бхагавати сумадхурам̣ мадхум̣ упана̄меси. там̣ бхагава̄ парибхун̃джитва̄ хет̣т̣ха̄ адхимуттаттхераваттхумхи вуттанайена ана̄гатам̣ бйа̄каритва̄ пакка̄ми. со тена пун̃н̃акаммена девалоке ниббаттитва̄ апара̄парам̣ сугатӣсуйева париваттенто имасмим̣ буддхуппа̄де са̄ваттхийам̣ бра̄хман̣акуле ниббаттитва̄ маха̄на̄моти ладдхана̄мо вин̃н̃утам̣ патто бхагавато сантикам̣ упасан̇камитва̄ дхаммам̣ сутва̄ пат̣иладдхасаддхо паббаджитва̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ неса̄даке на̄ма паббате вихаранто килесапарийут̣т̣ха̄нам̣ виккхамбхетум̣ асакконто ‘‘ким̣ ме имина̄ сам̣килит̣т̣хачиттасса джӣвитена̄’’ти аттабха̄вам̣ ниббинданто уччам̣ паббатасикхарам̣ абхирухитва̄ ‘‘ито па̄тетва̄ там̣ ма̄ресса̄мӣ’’ти атта̄нам̣ парам̣ вийа ниддисанто –
115. ‘‘еса̄вахиййасе паббатена, бахукут̣аджасаллакикена;
неса̄дакена гирина̄, йасассина̄ париччхадена̄’’ти. – га̄тхам̣ абха̄си;
таттха еса̄вахиййасети есо твам̣ маха̄на̄ма авахиййасе париха̄йаси. паббатена̄ти нива̄сат̣т̣ха̄набхӯтена имина̄ паббатена. бахукут̣аджасаллакикена̄ти бахӯхи кут̣аджехи индаса̄ларуккхехи саллакӣхи индаса̄ларуккхехи ва̄ саманна̄гатена. неса̄дакена̄ти евам̣на̄макена. гирина̄ти селена. село хи сандхисан̇кха̄техи паббехи т̣хитатта̄ ‘‘паббато’’ти, пасавана̄дивасена джаласса, са̄рабхӯта̄нам̣ бхесаджджа̄диваттхӯнан̃ча гиран̣ато ‘‘гирӣ’’ти вуччати. тадубхайаттхасамбхавато панеттха ‘‘паббатена̄’’ти ватва̄ ‘‘гирина̄’’ти ча вуттам̣. йасассина̄ти саббагун̣ехи виссутена пака̄сена. париччхадена̄ти на̄на̄видхаруккхагаччхалата̄хи самантато чханнена, васанат̣т̣ха̄ната̄йа ва̄ туйхам̣ париччхадабхӯтена. айан̃хеттха адхиппа̄йо – маха̄на̄ма, йади каммат̣т̣ха̄нам̣ виссаджджетва̄ витаккабахуло хоси, евам̣ твам̣ имина̄ чха̄йӯдакасампаннена саппа̄йена нива̄санат̣т̣ха̄набхӯтена неса̄дакагирина̄ париха̄йаси, ида̄нихам̣ там̣ ито па̄тетва̄ ма̄ресса̄ми, тасма̄ на лаббха̄ витаккавасикена бхавитунти. евам̣ тхеро атта̄нам̣ сантаджджентойева випассанам̣ уссукка̄петва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 1.40.333-352) –
‘‘синдхуйа̄ надийа̄ тӣре, сукато ассамо мама;
таттха ва̄чемахам̣ сиссе, итиха̄сам̣ салаккхан̣ам̣.
‘‘дхаммака̄ма̄ винӣта̄ те, сотука̄ма̄ суса̄санам̣;
чхал̣ан̇ге па̄рамиппатта̄, синдхукӯле васанти те.
‘‘уппа̄тагамане чева, лаккхан̣есу ча ковида̄;
уттаматтхам̣ гавесанта̄, васанти випине тада̄.
‘‘сумедхо на̄ма самбуддхо, локе уппаджджи та̄ваде;
амха̄кам̣ анукампанто, упа̄гаччхи вина̄йако.
‘‘упа̄гатам̣ маха̄вӣрам̣, сумедхам̣ локана̄йакам̣;
тин̣асантха̄ракам̣ катва̄, локаджет̣т̣хассада̄сахам̣.
‘‘випина̄то мадхум̣ гайха, буддхасет̣т̣хассада̄сахам̣;
самбуддхо парибхун̃джитва̄, идам̣ вачанамабрави.
‘‘йо там̣ ада̄си мадхум̣ ме, пасанно сехи па̄н̣ибхи;
тамахам̣ киттайисса̄ми, сун̣а̄тха мама бха̄сато.
‘‘имина̄ мадхуда̄нена, тин̣асантха̄ракена ча;
тим̣са каппасахасса̄ни, девалоке рамиссати.
‘‘тим̣сакаппасахассамхи, окка̄какуласамбхаво;
готамо на̄ма готтена, саттха̄ локе бхависсати.
‘‘тасса дхаммесу да̄йа̄до, орасо дхамманиммито;
сабба̄саве парин̃н̃а̄йа, нибба̄йиссатина̄саво.
‘‘девалока̄ идха̄гантва̄, ма̄тукуччхим̣ упа̄гате;
мадхувассам̣ павасситтха, чха̄дайам̣ мадхуна̄ махим̣.
‘‘майи никкхантаматтамхи, куччхийа̄ ча судуттара̄;
татра̄пи мадхувассам̣ ме, вассате ниччака̄ликам̣.
‘‘ага̄ра̄ абхиниккхамма, паббаджим̣ анага̄рийам̣;
ла̄бхӣ аннасса па̄насса, мадхуда̄нассидам̣ пхалам̣.
‘‘саббака̄масамиддхохам̣, бхавитва̄ девама̄нусе;
тенева мадхуда̄нена, паттомхи а̄саваккхайам̣.
‘‘вут̣т̣хамхи деве чатуран̇гуле тин̣е, сампуппхите дхаран̣ӣрухе сан̃чханне;
сун̃н̃е гхаре ман̣д̣апаруккхамӯлаке, васа̄ми ниччам̣ сукхито ана̄саво.
‘‘маджджхе маханте хӣне ча, бхаве саббе атиккамим̣;
аджджа ме а̄сава̄ кхӣн̣а̄, наттхи да̄ни пунаббхаво.
‘‘тим̣сакаппасахассамхи, йам̣ да̄намададим̣ тада̄;
дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, мадхуда̄нассидам̣ пхалам̣.
‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.
айамева ча тхерасса ан̃н̃а̄бйа̄каран̣ага̄тха̄ ахосӣти.
маха̄на̄маттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.