2. ваччхаготтаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

тевиджджохам̣ маха̄джха̄йӣти а̄йасмато ваччхаготтаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайам̣ кусалабӣджам̣ ропенто випассисса бхагавато ка̄ле бандхуматӣнагаре кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто екадивасам̣ ран̃н̃а̄ на̄гарехи ча саддхим̣ буддхапӯджам̣ катва̄ тато парам̣ девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де ра̄джагахе вибхавасампаннасса бра̄хман̣асса путто хутва̄ ниббатти, тасса ваччхаготтата̄йа ваччхаготтотвева саман̃н̃а̄ ахоси. со вин̃н̃утам̣ патва̄ бра̄хман̣авиджджа̄су ниппхаттим̣ гато вимуттим̣ гавесанто таттха са̄рам̣ адисва̄ парибба̄джакапаббаджджам̣ паббаджитва̄ вичаранто саттха̄рам̣ упасан̇камитва̄ пан̃хам̣ пуччхитва̄ тасмим̣ виссаджджите пасаннама̄насо саттху сантике паббаджитва̄ випассана̄йа каммам̣ каронто начирассева чхал̣абхин̃н̃о ахоси. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 1.16.15-20) –

‘‘удентам̣ сатарам̣сим̣ва, пӣтарам̣сим̣ва бха̄н̣умам̣;

паннарасе йатха̄ чандам̣, ниййантам̣ локана̄йакам̣.

‘‘ат̣т̣хасат̣т̣хисахасса̄ни, саббе кхӣн̣а̄сава̄ ахум̣;

парива̄рим̣су самбуддхам̣, двипадиндам̣ нара̄сабхам̣.

‘‘саммаджджитва̄на там̣ вӣтхим̣, ниййанте локана̄йаке;

усса̄песим̣ дхаджам̣ таттха, виппасаннена четаса̄.

‘‘еканавутито каппе, йам̣ дхаджам̣ абхиропайим̣;

дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, дхаджада̄нассидам̣ пхалам̣.

‘‘ито чатуттхаке каппе, ра̄джа̄хосим̣ махаббало;

сабба̄ка̄рена сампанно, судхаджо ити виссуто.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

чхал̣абхин̃н̃о пана хутва̄ аттано пат̣ипаттим̣ паччавеккхитва̄ соманассаджа̄то уда̄навасена –

112. ‘‘тевиджджохам̣ маха̄джха̄йӣ, четосаматхаковидо;

садаттхо ме ануппатто, катам̣ буддхасса са̄сана’’нти. – га̄тхам̣ абха̄си;

таттха тевиджджоханти йадипи мам̣ пуббе тин̣н̣ам̣ веда̄нам̣ па̄рам̣ гататта̄ ‘‘бра̄хман̣о тевиджджо’’ти сан̃джа̄нанти, там̣ пана саман̃н̃а̄маттам̣ ведесу виджджа̄киччасса абха̄вато. ида̄ни пана пуббенива̄сан̃а̄н̣а̄дӣнам̣ тиссаннам̣ виджджа̄нам̣ адхигататта̄ параматтхато тевиджджо ахам̣, махантасса анавасесасса самудайапаккхийасса килесаган̣асса джха̄панато, махантена маггапхаладжха̄нена махантасса ул̣а̄расса пан̣ӣтасса нибба̄насса джха̄йанато ча маха̄джха̄йӣ. четосаматхаковидоти читтасан̇кхобхакара̄нам̣ сам̣килесадхамма̄нам̣ вӯпасаманена четасо сама̄дахане кусало. етена тевиджджабха̄васса ка̄ран̣ама̄ха. сама̄дхикосалласахитена хи а̄саваккхайена тевиджджата̄, на кевалена. садаттхоти сакаттхо ка-ка̄расса̄йам̣ да-ка̄ро като ‘‘ануппаттасадаттхо’’тиа̄дӣсу (ма. ни. 1.9; а. ни. 3.38) вийа. ‘‘садаттхо’’ти ча арахаттам̣ ведитаббам̣. тан̃хи аттапат̣ибандхат̣т̣хена атта̄нам̣ авиджаханат̣т̣хена аттано параматтхат̣т̣хена аттано аттхатта̄ ‘‘сакаттхо’’ти вуччати. сва̄йам̣ садаттхо ме майа̄ ануппатто адхигато. етена йатха̄вуттам̣ маха̄джха̄йибха̄вам̣ сикха̄паттам̣ катва̄ дассети. сесам̣ вуттанайамева.

ваччхаготтаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.