5. чаккхупа̄латтхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄
андхохам̣ хатанеттосмӣти а̄йасмато чаккхупа̄латтхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? сопи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве пун̃н̃а̄ни каронто сиддхаттхасса бхагавато ка̄ле кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто бхагавати париниббуте тхӯпамахе кайирама̄не ума̄пуппхам̣ гахетва̄ тхӯпам̣ пӯджеси. со тена пун̃н̃акаммена девалоке ниббаттитва̄ апара̄парам̣ пун̃н̃а̄ни катва̄ девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де са̄ваттхийам̣ маха̄суван̣н̣асса на̄ма кут̣умбикасса путто хутва̄ ниббатти, тасса па̄лоти на̄мамакам̣су. ма̄та̄ тасса а̄дха̄витва̄ паридха̄витва̄ вичаран̣ака̄ле ан̃н̃ам̣ путтам̣ лабхи. тасса ма̄та̄питаро чӯл̣апа̄лоти на̄мам̣ катва̄ итарам̣ маха̄па̄лоти вохарим̣су. атха те вайаппатте гхарабандханена бандхим̣су. тасмим̣ самайе саттха̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване. таттха маха̄па̄ло джетаванам̣ гаччхантехи упа̄сакехи саддхим̣ виха̄рам̣ гантва̄ саттху сантике дхаммам̣ сутва̄ пат̣иладдхасаддхо кут̣умбабха̄рам̣ канит̣т̣хабха̄тикассева бха̄рам̣ катва̄ сайам̣ паббаджитва̄ ладдхӯпасампадо а̄чарийупаджджха̄йа̄нам̣ сантике пан̃чавасса̄ни васитва̄ вут̣т̣хавассо пава̄ретва̄ саттху сантике каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ сат̣т̣химатте саха̄йабхиккхӯ лабхитва̄ техи саддхим̣ бха̄вана̄нукӯлам̣ васанат̣т̣ха̄нам̣ парийесанто ан̃н̃атарам̣ паччантага̄мам̣ нисса̄йа га̄мава̄сикехи упа̄сакехи ка̄ретва̄ динна̄йа аран̃н̃а̄йатане пан̣н̣аса̄ла̄йа васанто саман̣адхаммам̣ кароти. тасса аккхирого уппанно. веджджо бхесаджджам̣ сампа̄детва̄ ада̄си. со веджджена вуттавидха̄нам̣ на пат̣ипаджджи. тенасса рого вад̣д̣хи. со ‘‘аккхирогавӯпасаманато килесарогавӯпасаманамева майхам̣ вара’’нти аккхирогам̣ аджджхупеккхитва̄ випассана̄йайева йуттаппайутто ахоси. тасса бха̄ванам̣ уссукка̄пентасса апуббам̣ ачаримам̣ аккхӣни чева килеса̄ ча бхиджджим̣су. со суккхавипассако араха̄ ахоси. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 1.15.21-25) –
‘‘ниббуте локамахите, а̄хутӣнам̣ пат̣иггахе;
сиддхаттхамхи бхагавати, маха̄тхӯпамахо аху.
‘‘махе паваттама̄намхи, сиддхаттхасса махесино;
ума̄пуппхам̣ гахетва̄на, тхӯпамхи абхиропайим̣.
‘‘чатуннавутито каппе, йам̣ пуппхамабхиропайим̣;
дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, тхӯпапӯджа̄йидам̣ пхалам̣.
‘‘ито ча наваме каппе, сомадевасана̄мака̄;
пан̃ча̄сӣтису ра̄джа̄но, чаккаваттӣ махаббала̄.
‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.
атха тхере аккхирогена виха̄ре охӣне га̄мам̣ пин̣д̣а̄йа гате бхиккхӯ дисва̄ упа̄сака̄ ‘‘касма̄ тхеро на̄гато’’ти пуччхитва̄ таматтхам̣ сутва̄ сока̄бхибхӯта̄ пин̣д̣апа̄там̣ упанетва̄, ‘‘бханте, кин̃чи ма̄ чинтайиттха, ида̄ни майамева пин̣д̣апа̄там̣ а̄нетва̄ упат̣т̣хахисса̄ма̄’’ти татха̄ каронти. бхиккхӯ тхерасса ова̄де т̣хатва̄ начирассева арахаттам̣ патва̄ вут̣т̣хавасса̄ пава̄ретва̄, ‘‘саттха̄рам̣ вандитум̣ са̄ваттхим̣ гамисса̄ма, бханте’’ти а̄хам̣су. тхеро, ‘‘ахам̣ дуббало ачаккхуко, магго ча саупаддаво, майа̄ саддхим̣ гаччханта̄нам̣ тумха̄кам̣ париссайо бхависсати, тумхе пат̣хамам̣ гаччхатха, гантва̄ саттха̄рам̣ маха̄тхере ча мама вандана̄йа вандатха, чӯл̣апа̄ласса мама паваттим̣ катхетва̄ кан̃чи пурисам̣ песеййа̄тха̄’’ти а̄ха. те пунапи йа̄читва̄ гаманам̣ алабханта̄ ‘‘са̄дхӯ’’ти пат̣иссун̣итва̄ сена̄санам̣ сам̣са̄метва̄ упа̄саке а̄пуччхитва̄ ануккамена джетаванам̣ гантва̄ саттха̄рам̣ маха̄тхере ча тасса вандана̄йа вандитва̄ дутийадивасе са̄ваттхийам̣ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ чӯл̣апа̄ласса там̣ паваттим̣ ватва̄ тена ‘‘айам̣, бханте, майхам̣ бха̄гинеййо па̄лито на̄ма, имам̣ песисса̄мӣ’’ти вутте, ‘‘магго сапариссайо, на сакка̄ екена гахат̣т̣хена гантум̣, тасма̄ пабба̄джетаббо’’ти там̣ пабба̄джетва̄ песесум̣. со ануккамена тхерасса сантикам̣ гантва̄ атта̄нам̣ тасса орочетва̄ там̣ гахетва̄ а̄гаччханто антара̄магге ан̃н̃атарасса га̄масса са̄манта̄ аран̃н̃ат̣т̣ха̄не екисса̄ кат̣т̣хаха̄рийа̄ га̄йантийа̄ саддам̣ сутва̄ пат̣ибаддхачитто хутва̄ йат̣т̣хикот̣им̣ виссаджджетва̄ ‘‘тит̣т̣хатха, бханте, мухуттам̣ йа̄ва̄хам̣ а̄гаччха̄мӣ’’ти ватва̄ тасса̄ сантикам̣ гантва̄ таттха сӣлавипаттим̣ па̄пун̣и. тхеро ида̄нимева иттхийа̄ гӣтасаддо суто, са̄ман̣еро ча чира̄йати, нӯна сӣлавипаттим̣ патто бхависсатӣ’’ти чинтеси. сопи а̄гантва̄ ‘‘гаччха̄ма, бханте’’ти а̄ха. тхеро ‘‘ким̣ па̄по джа̄тосӣ’’ти пуччхи. са̄ман̣еро тун̣хӣ хутва̄ пуна пуччхитопи на катхеси. тхеро ‘‘та̄дисена па̄пена майхам̣ йат̣т̣хигахан̣акиччам̣ наттхи, гаччха тва’’нти ватва̄ пуна тена ‘‘бахупариссайо магго, тумхе ча андха̄, катхам̣ гамиссатха̄’’ти вутте ‘‘ба̄ла идхева ме нипаджджитва̄ марантасса̄пи апара̄парам̣ париваттентасса̄пи та̄дисена гаманам̣ на̄ма наттхӣ’’ти имаматтхам̣ дассенто –
95. ‘‘андхохам̣ хатанеттосми, канта̄раддха̄напаккхандо;
сайама̄нопи гаччхиссам̣, на саха̄йена па̄пена̄’’ти. – га̄тхам̣ абха̄ситтха;
таттха андхоти чаккхувикало. хатанеттоти винат̣т̣хачаккхуко, тена ‘‘пайогавипаттивасена̄хам̣ упахатанеттата̄йа андхо, на джаччандхабха̄вена̄’’ти йатха̄вуттам̣ андхабха̄вам̣ висесети. атха ва̄ ‘‘андхо’’ти идам̣ ‘‘андхе джин̣н̣е ма̄та̄питаро посетӣ’’тиа̄дӣсу (ма. ни. 2.288) вийа мам̣сачаккхувекалладӣпанам̣, ‘‘саббепиме парибба̄джака̄ андха̄ ачаккхука̄’’ (уда̄. 54) ‘‘андхо екачаккху двичаккхӯ’’тиа̄дӣсу (а. ни. 3.29) вийа на пан̃н̃а̄чаккхувекалладӣпананти дассетум̣ ‘‘хатанеттосмӣ’’ти вуттам̣, тена мукхйамева андхабха̄вам̣ дассети. канта̄раддха̄напаккхандоти канта̄ре виване дӣгхамаггам̣ анупавит̣т̣хо, на джа̄тиканта̄ра̄дигаханам̣ сам̣са̄раддха̄нам̣ пат̣ипанноти адхиппа̄йо. та̄дисан̃хи канта̄раддха̄нам̣ айам̣ тхеро саматиккамитва̄ т̣хито, сайама̄нопӣти сайантопи, па̄десу авахантесу урена джан̣н̣ука̄хи ча бхӯмийам̣ сам̣саранто париваттентопи гаччхеййам̣. на саха̄йена па̄пена̄ти та̄дисена па̄папуггалена саха̄йабхӯтена саддхим̣ на гаччхиссанти йоджана̄. там̣ сутва̄ итаро сам̣вегаджа̄то ‘‘бха̄рийам̣ вата майа̄ са̄хасикакаммам̣ ката’’нти ба̄ха̄ паггайха канданто ванасан̣д̣ам̣ паккхандо ча ахоси. атха тхерасса сӣлатеджена пан̣д̣укамбаласила̄санам̣ ун̣ха̄ка̄рам̣ дассеси. тена сакко там̣ ка̄ран̣ам̣ н̃атва̄ тхерасса сантикам̣ гантва̄ са̄ваттхига̄мипурисам̣ вийа атта̄нам̣ н̃а̄петва̄ йат̣т̣хикот̣им̣ ган̣ханто маггам̣ сан̇кхипитва̄ тадахева са̄йанхе са̄ваттхийам̣ тхерам̣ нетва̄ таттха джетаване чӯл̣апа̄литена ка̄рита̄йа пан̣н̣аса̄ла̄йа пхалаке нисӣда̄петва̄ тасса саха̄йаван̣н̣ена тхерасса а̄гатабха̄вам̣ джа̄на̄петва̄ пакка̄ми; чӯл̣апа̄литопи там̣ йа̄ваджӣвам̣ саккаччам̣ упат̣т̣ха̄сӣти.
чаккхупа̄латтхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.