10. дасамавагго

1. парипун̣н̣акаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

на татха̄ матам̣ сатарасанти а̄йасмато парипун̣н̣акаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро дхаммадассисса бхагавато ка̄ле кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто саттхари париниббуте саттху четийе пуппха̄дӣхи ул̣а̄рам̣ пӯджам̣ ака̄си. со тена пун̃н̃акаммена девесу ниббаттитва̄ апара̄парам̣ пун̃н̃а̄ни катва̄ сугатӣсуйева сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де капилаваттхусмим̣ сакйара̄джакуле ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто парипун̣н̣авибхавата̄йа парипун̣н̣акоти пан̃н̃а̄йиттха. со вибхавасампанната̄йа саббака̄лам̣ сатарасам̣ на̄ма а̄ха̄рам̣ парибхун̃джанто саттху миссака̄ха̄рапарибхогам̣ сутва̄ ‘‘та̄ва сукхума̄лопи бхагава̄ нибба̄насукхам̣ апеккхитва̄ йатха̄ татха̄ йа̄пети, касма̄ майам̣ а̄ха̄рагиддха̄ хутва̄ а̄ха̄расуддхика̄ бхависса̄ма, нибба̄насукхамева пана амхехи парийеситабба’’нти сам̣са̄ре джа̄тасам̣вего гхара̄ва̄сам̣ паха̄йа саттху сантике паббаджитва̄ бхагавата̄ ка̄йагата̄сатикаммат̣т̣ха̄не нийоджито таттха патит̣т̣ха̄йа пат̣иладдхаджха̄нам̣ па̄дакам̣ катва̄ випассана̄йа каммам̣ каронто випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 1.15.5-9) –

‘‘ниббуте локана̄тхамхи, дхаммадассӣнара̄сабхе;

а̄ропесим̣ дхаджаттхамбхам̣, буддхасет̣т̣хасса четийе.

‘‘ниссен̣им̣ ма̄пайитва̄на, тхӯпасет̣т̣хам̣ сама̄рухим̣;

джа̄типуппхам̣ гахетва̄на, тхӯпамхи абхиропайим̣.

‘‘ахо буддхо ахо дхаммо, ахо но саттху сампада̄;

дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, тхӯпапӯджа̄йидам̣ пхалам̣.

‘‘чатуннавутито каппе, тхӯпасӣкхасана̄мака̄;

сол̣аса̄сим̣су ра̄джа̄но, чаккаваттӣ махаббала̄.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

арахаттам̣ пана патва̄ дхамме га̄равабахума̄нена пӣтивегависсат̣т̣хам̣ уда̄нам̣ уда̄ненто ‘‘на татха̄ матам̣ сатараса’’нти га̄тхам̣ абха̄си.

91. таттха на татха̄ матам̣ сатарасам̣, судханнам̣ йам̣ майаджджа парибхуттанти татха̄ти тена пака̄рена. матанти абхиматам̣. сатарасанти сатарасабходжанам̣ ‘‘сатарасабходжанам̣ на̄ма сатапа̄касаппиа̄дӣхи абхисан̇кхатам̣ бходжана’’нти ваданти. атха ва̄ анекаттхо сатасаддо ‘‘сатасо сахассасо’’тиа̄дӣсу вийа. тасма̄ йам̣ бходжанам̣ анекасӯпам̣ анекабйан̃джанам̣, там̣ анекарасата̄йа ‘‘сатараса’’нти вуччати, на̄на̄расабходжананти аттхо. судха̄ ева аннам̣ судха̄бходжанам̣ дева̄нам̣ а̄ха̄ро. йам̣ майаджджа парибхуттанти йам̣ майа̄ аджджа анубхуттам̣. ‘‘йам̣ майа̄ парибхутта’’нти ча идам̣ ‘‘сатарасам̣ судханна’’нти еттха̄пи йоджетаббам̣. идам̣ вуттам̣ хоти – йам̣ майа̄ аджджа етарахи ниродхасама̄паттисама̄паджджанавасена пхаласама̄паттисама̄паджджанавасена ча аччантамева сантам̣ пан̣ӣтам̣ нибба̄насукхам̣ парибхун̃джийама̄нам̣, там̣ йатха̄ матам̣ абхиматам̣ самбха̄витам̣ татха̄ ра̄джака̄ле майа̄ парибхуттам̣ сатарасабходжанам̣ деваттабха̄ве парибхуттам̣ судханнан̃ча на матам̣ на̄бхиматам̣. касма̄? идан̃хи арийанисевитам̣ нира̄мисам̣ килеса̄нам̣ аваттхубхӯтам̣, там̣ пана путхуджджанасевитам̣ са̄мисам̣ килеса̄нам̣ ваттхубхӯтам̣, там̣ имасса сан̇кхампи калампи калабха̄гампи на упетӣти. ида̄ни ‘‘йам̣ майаджджа парибхутта’’нти вуттадхаммам̣ десенто апаримитадассина̄ готамена, буддхена судесито дхаммо’’ти а̄ха. тассаттхо – апаримитам̣ апариччхиннам̣ уппа̄давайа̄бха̄вато сантам̣ асан̇кхатадха̄тум̣ сайамбхӯн̃а̄н̣ена пассӣ, апаримитасса ананта̄паримеййасса н̃еййасса дасса̄вӣти тена апаримитадассина̄ готамаготтена самма̄самбуддхена ‘‘кхайам̣ вира̄гам̣ аматам̣ пан̣ӣта’’нти (кху. па̄. 6.4; су. ни. 227) ча ‘‘маданиммадано пипа̄савинайо’’ (а. ни. 4.34; итиву. 90) ‘‘саббасан̇кха̄расаматхо’’ти (а. ни. 5.140; 10.6) ча а̄дина̄ сут̣т̣ху десито дхаммо, нибба̄нам̣ майа̄ аджджа парибхуттанти йоджана̄.

парипун̣н̣акаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

2. виджайаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

йасса̄сава̄ париккхӣн̣а̄ти а̄йасмато виджайаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро пийадассисса бхагавато ка̄ле вибхавасампанне куле ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто саттхари париниббуте тасса тхӯпасса ратанакхачитам̣ ведикам̣ ка̄ретва̄ таттха ул̣а̄рам̣ ведика̄махам̣ ка̄реси. со тена пун̃н̃акаммена анекасате аттабха̄ве ман̣иобха̄сена вичари. евам̣ девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де са̄ваттхийам̣ бра̄хман̣акуле ниббатти, виджайотисса на̄мам̣ ахоси. со вайаппатто бра̄хман̣авиджджа̄су ниппхаттим̣ гато та̄пасапаббаджджам̣ паббаджитва̄ аран̃н̃а̄йатане джха̄нала̄бхӣ хутва̄ вихаранто буддхуппа̄дам̣ сутва̄ уппаннаппаса̄до саттху сантикам̣ упасан̇камитва̄ саттха̄рам̣ вандитва̄ екамантам̣ нисӣди. тасса саттха̄ дхаммам̣ десеси. со дхаммам̣ сутва̄ паббаджитва̄ випассанам̣ пат̣т̣хапетва̄ начирассева арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 1.15.10-14) –

‘‘ниббуте локана̄тхамхи, пийадассӣнаруттаме;

пасанначитто сумано, мутта̄ведимака̄сахам̣.

‘‘ман̣ӣхи парива̄ретва̄, ака̄сим̣ ведимуттамам̣;

ведика̄йа махам̣ катва̄, таттха ка̄лан̇като ахам̣.

‘‘йам̣ йам̣ йонупападжджа̄ми, деваттам̣ атха ма̄нусам̣;

ман̣ӣ дха̄ренти а̄ка̄се, пун̃н̃акаммассидам̣ пхалам̣.

‘‘сол̣асито каппасате, ман̣иппабха̄сана̄мака̄;

чхаттим̣са̄сим̣су ра̄джа̄но, чаккаваттӣ махаббала̄.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

арахаттам̣ пана патва̄ ан̃н̃ам̣ бйа̄каронто ‘‘йасса̄сава̄ париккхӣн̣а̄’’ти га̄тхам̣ абха̄си.

92. таттха йасса̄сава̄ париккхӣн̣а̄ти йасса уттамапуггаласса ка̄ма̄сава̄дайо чатта̄ро а̄сава̄ саббасо кхӣн̣а̄ арийамаггена кхепита̄. а̄ха̄ре ча анисситоти йо ча а̄ха̄ре тан̣ха̄дит̣т̣хиниссайехи аниссито агадхито анаджджха̄панно, нидассанаматтам̣, а̄ха̄расӣсенеттха чатта̄ропи паччайа̄ гахита̄ти дат̣т̣хаббам̣. паччайапарийа̄йо ва̄ идха а̄ха̄ра-саддо ведитаббо. ‘‘сун̃н̃ато анимитто ча̄’’ти еттха аппан̣ихитавимоккхопи гахитойева, тӣн̣ипи чета̄ни нибба̄нассева на̄ма̄ни. нибба̄нан̃хи ра̄га̄дӣнам̣ абха̄вена сун̃н̃ам̣, техи вимуттан̃ча̄ти сун̃н̃атавимоккхо, татха̄ ра̄га̄динимитта̄бха̄вена сан̇кха̄ранимитта̄бха̄вена ча анимиттам̣, техи вимуттан̃ча̄ти анимиттавимоккхо, ра̄га̄дипан̣идхӣнам̣ абха̄вена аппан̣ихитам̣, техи вимуттан̃ча̄ти аппан̣ихито вимоккхоти вуччати. пхаласама̄паттивасена там̣ а̄рамман̣ам̣ катва̄ вихарантасса айампи тивидхо вимоккхо йасса гочаро, а̄ка̄сева сакунта̄нам̣, падам̣ тасса дураннайанти йатха̄ а̄ка̄се гаччханта̄нам̣ сакун̣а̄нам̣ ‘‘имасмим̣ т̣ха̄не па̄дехи аккамитва̄ гата̄, идам̣ т̣ха̄нам̣ урена пахаритва̄ гата̄, идам̣ сӣсена, идам̣ паккхехӣ’’ти на сакка̄ н̃а̄тум̣, евамева еварӯпасса бхиккхуно ‘‘нирайапада̄дӣсу имина̄ на̄ма падена гато’’ти н̃а̄петун̃ча на сакка̄ти.

виджайаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

3. еракаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

дуккха̄ ка̄ма̄ ерака̄ти а̄йасмато еракаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве пун̃н̃а̄ни упачинанто сиддхаттхасса бхагавато ка̄ле кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто екадивасам̣ саттха̄рам̣ дисва̄ пасаннама̄насо саттху кин̃чи да̄таббайуттакам̣ алабханто ‘‘ханда̄хам̣ ка̄йаса̄рам̣ пун̃н̃ам̣ карисса̄мӣ’’ти саттху гаманамаггам̣ содхетва̄ самам̣ ака̄си. саттха̄ тена татха̄катам̣ маггам̣ пат̣ипаджджи. со таттха бхагавантам̣ дисва̄ пасаннама̄насо вандитва̄ ан̃джалим̣ паггайха пасанначитто йа̄ва дассанупача̄расаматиккама̄ буддха̄рамман̣ам̣ пӣтим̣ авиджаханто ат̣т̣ха̄си. со тена пун̃н̃акаммена девалоке ниббатто апара̄парам̣ пун̃н̃а̄ни катва̄ сугатӣсуйева сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де са̄ваттхийам̣ самбха̄ванӣйасса кут̣умбийасса путто хутва̄ ниббатти, еракотисса на̄мам̣ ахоси абхирӯпо дассанӣйо па̄са̄дико итикаттаббата̄су парамена веййаттийена саманна̄гато. тасса ма̄та̄питаро кулена рӯпена а̄ча̄рена вайена косаллена ча ануччхавикам̣ да̄рикам̣ а̄нетва̄ вива̄хакаммам̣ акам̣су. со та̄йа саддхим̣ сам̣ва̄сена гехе васанто паччхимабхавикатта̄ кеначидева сам̣вегаваттхуна̄ сам̣са̄ре сам̣виггама̄насо саттху сантикам̣ гантва̄ дхаммам̣ сутва̄ пат̣иладдхасаддхо паббаджи, тасса саттха̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ ада̄си. со каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ катипайадиваса̄тиккамена уккан̣т̣ха̄бхибхӯто виха̄си. атха саттха̄ тасса читтаппаваттим̣ н̃атва̄ ова̄давасена ‘‘дуккха̄ ка̄ма̄ ерака̄’’ти га̄тхам̣ абха̄си. со там̣ сутва̄ ‘‘айуттам̣ майа̄ катам̣, йохам̣ еварӯпасса саттху сантике каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ там̣ виссадждженто миччха̄витаккабахуло виха̄си’’нти сам̣вегаджа̄то випассана̄йа йуттаппайутто начирассева арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 1.15.32-36) –

‘‘уттаритва̄на надикам̣, ванам̣ гаччхати чаккхума̄;

тамаддаса̄сим̣ самбуддхам̣, сиддхаттхам̣ варалаккхан̣ам̣.

‘‘куда̄лапит̣акама̄да̄йа, самам̣ катва̄на там̣ патхам̣;

саттха̄рам̣ абхива̄детва̄, сакам̣ читтам̣ паса̄дайим̣.

‘‘чатуннавутито каппе, йам̣ каммамакарим̣ тада̄;

дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, маггада̄нассидам̣ пхалам̣.

‘‘саттапан̃н̃а̄сакаппамхи, еко а̄сим̣ джана̄дхипо;

на̄мена суппабуддхоти, на̄йако со нариссаро.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

араха̄ пана хутва̄ ан̃н̃ам̣ бйа̄каронто –

93. ‘‘дуккха̄ ка̄ма̄ ерака, на сукха̄ ка̄ма̄ ерака;

йо ка̄ме ка̄майати, дуккхам̣ со ка̄майати ерака;

йо ка̄ме на ка̄майати, дуккхам̣ со на ка̄майати ерака̄’’ти. –

тамева бхагавата̄ вуттага̄тхам̣ паччуда̄ха̄си.

таттха дуккха̄ ка̄ма̄ти име ваттхука̄макилесака̄ма̄ дуккхаваттхута̄йа випарин̣а̄мадуккхасам̣са̄радуккхасабха̄вато ча, дуккха̄ дуккхама̄ дуккханиббаттика̄. вуттан̃хетам̣ – ‘‘аппасса̄да̄ ка̄ма̄ бахудуккха̄ бахупа̄йа̄са̄, а̄дӣнаво еттха бхиййо’’тиа̄ди (па̄чи. 417; ма. ни. 1.234). ерака̄ти пат̣хамам̣ та̄ва бхагава̄ там̣ а̄лапати, паччха̄ пана тхеро атта̄нам̣ на̄мена катхеси. на сукха̄ ка̄ма̄ти ка̄ма̄ на̄мете джа̄нантасса сукха̄ на хонти, аджа̄нантасса пана сукхато упат̣т̣хаханти. йатха̄ха – ‘‘йо сукхам̣ дуккхато адда, дуккхамаддаккхи саллато’’тиа̄ди (сам̣. ни. 4.253; итиву. 53; тхерага̄. 986). йо ка̄ме ка̄майати, дуккхам̣ со ка̄майатӣти йо сатто килесака̄мена ваттхука̄ме ка̄майати, тасса там̣ ка̄манам̣ сампати сапарил̣а̄хата̄йа, а̄йатим̣ апа̄йадуккхахетута̄йа ча ват̣т̣адуккхахетута̄йа ча дуккхам̣. ваттхука̄ма̄ пана дуккхасса ваттхубхӯта̄. ити со дуккхасабха̄вам̣ дуккханимиттам̣ дуккхаваттхун̃ча ка̄майатӣти вутто. итарам̣ пат̣ипаккхавасена тамеваттхам̣ н̃а̄петум̣ вуттам̣, тасма̄ тассаттхо вуттавипарийа̄йена ведитаббо.

еракаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

4. меттаджиттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

намо хи тасса бхагаватоти а̄йасмато меттаджиттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? со кира аномадассисса бхагавато ка̄ле кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто са̄сане абхиппасанно хутва̄ бодхируккхасса ит̣т̣хака̄хи ведикам̣ чинитва̄ судха̄парикаммам̣ ка̄реси. саттха̄ тасса анумоданам̣ ака̄си. со тена пун̃н̃акаммена девалоке ниббаттитва̄ апара̄парам̣ пун̃н̃а̄ни катва̄ девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де магадхарат̣т̣хе ан̃н̃атарасса бра̄хман̣асса путто хутва̄ ниббатти, меттаджӣтисса на̄мам̣ ахоси. со вайаппатто ка̄месу а̄дӣнавам̣ дисва̄ та̄пасапаббаджджам̣ паббаджитва̄ аран̃н̃е вихаранто буддхуппа̄дам̣ сутва̄ пуббахетуна̄ чодийама̄но саттху сантикам̣ гантва̄ паваттиниваттийо а̄раббха пан̃хам̣ пуччхитва̄ саттха̄ра̄ пан̃хе виссаджджите пат̣иладдхасаддхо паббаджитва̄ випассанам̣ пат̣т̣хапетва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 1.15.26-31) –

‘‘аномадассӣмунино, бодхиведимака̄сахам̣;

судха̄йа пин̣д̣ам̣ датва̄на, па̄н̣икаммам̣ ака̄сахам̣.

‘‘дисва̄ там̣ сукатам̣ каммам̣, аномадассӣ наруттамо;

бхиккхусан̇гхе т̣хито саттха̄, има̄ га̄тха̄ абха̄сатха.

‘‘имина̄ судхакаммена, четана̄пан̣идхӣхи ча;

сампаттим̣ анубхотва̄на, дуккхассантам̣ кариссати.

‘‘пасаннамукхаван̣н̣омхи, екагго сусама̄хито;

дха̄реми антимам̣ дехам̣, самма̄самбуддхаса̄сане.

‘‘ито каппасате а̄сим̣, парипун̣н̣е анӯнаке;

ра̄джа̄ саббагхано на̄ма, чаккаваттӣ махаббало.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

арахаттам̣ пана патва̄ саттха̄рам̣ тхоменто –

94. ‘‘намо хи тасса бхагавато, сакйапуттасса сирӣмато;

тена̄йам̣ аггаппаттена, аггадхаммо судесито’’ти. – га̄тхам̣ абха̄си;

таттха намоти намакка̄ро. хӣти нипа̄таматтам̣. тасса̄ти йо со бхагава̄ саматтим̣сапа̄рамийо пӯретва̄ саббакилесе бхан̃джитва̄ ануттарам̣ самма̄самбодхим̣ абхисамбуддхо, сакйара̄джасса путтоти сакйапутто. анан̃н̃аса̄дха̄ран̣а̄йа пун̃н̃асампаттийа̄ ча самбха̄вито уттама̄йа рӯпака̄йасирийа̄ дхаммака̄йасирийа̄ ча саманна̄гататта̄ сирӣма̄, тасса бхагавато сакйапуттасса сирӣмато намо аттху, там̣ нама̄мӣти аттхо. тена̄ти тена бхагавата̄. айанти тасса дхаммасса аттано паччаккхата̄йа вадати. аггаппаттена̄ти аггам̣ саббан̃н̃утам̣, саббехи ва̄ гун̣ехи аггабха̄вам̣ сет̣т̣хабха̄вам̣ паттена. аггадхаммоти агго уттамо нававидхалокуттаро дхаммо сут̣т̣ху авипарӣтам̣ десито паведитоти.

меттаджиттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

5. чаккхупа̄латтхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

андхохам̣ хатанеттосмӣти а̄йасмато чаккхупа̄латтхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? сопи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве пун̃н̃а̄ни каронто сиддхаттхасса бхагавато ка̄ле кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто бхагавати париниббуте тхӯпамахе кайирама̄не ума̄пуппхам̣ гахетва̄ тхӯпам̣ пӯджеси. со тена пун̃н̃акаммена девалоке ниббаттитва̄ апара̄парам̣ пун̃н̃а̄ни катва̄ девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де са̄ваттхийам̣ маха̄суван̣н̣асса на̄ма кут̣умбикасса путто хутва̄ ниббатти, тасса па̄лоти на̄мамакам̣су. ма̄та̄ тасса а̄дха̄витва̄ паридха̄витва̄ вичаран̣ака̄ле ан̃н̃ам̣ путтам̣ лабхи. тасса ма̄та̄питаро чӯл̣апа̄лоти на̄мам̣ катва̄ итарам̣ маха̄па̄лоти вохарим̣су. атха те вайаппатте гхарабандханена бандхим̣су. тасмим̣ самайе саттха̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване. таттха маха̄па̄ло джетаванам̣ гаччхантехи упа̄сакехи саддхим̣ виха̄рам̣ гантва̄ саттху сантике дхаммам̣ сутва̄ пат̣иладдхасаддхо кут̣умбабха̄рам̣ канит̣т̣хабха̄тикассева бха̄рам̣ катва̄ сайам̣ паббаджитва̄ ладдхӯпасампадо а̄чарийупаджджха̄йа̄нам̣ сантике пан̃чавасса̄ни васитва̄ вут̣т̣хавассо пава̄ретва̄ саттху сантике каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ сат̣т̣химатте саха̄йабхиккхӯ лабхитва̄ техи саддхим̣ бха̄вана̄нукӯлам̣ васанат̣т̣ха̄нам̣ парийесанто ан̃н̃атарам̣ паччантага̄мам̣ нисса̄йа га̄мава̄сикехи упа̄сакехи ка̄ретва̄ динна̄йа аран̃н̃а̄йатане пан̣н̣аса̄ла̄йа васанто саман̣адхаммам̣ кароти. тасса аккхирого уппанно. веджджо бхесаджджам̣ сампа̄детва̄ ада̄си. со веджджена вуттавидха̄нам̣ на пат̣ипаджджи. тенасса рого вад̣д̣хи. со ‘‘аккхирогавӯпасаманато килесарогавӯпасаманамева майхам̣ вара’’нти аккхирогам̣ аджджхупеккхитва̄ випассана̄йайева йуттаппайутто ахоси. тасса бха̄ванам̣ уссукка̄пентасса апуббам̣ ачаримам̣ аккхӣни чева килеса̄ ча бхиджджим̣су. со суккхавипассако араха̄ ахоси. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 1.15.21-25) –

‘‘ниббуте локамахите, а̄хутӣнам̣ пат̣иггахе;

сиддхаттхамхи бхагавати, маха̄тхӯпамахо аху.

‘‘махе паваттама̄намхи, сиддхаттхасса махесино;

ума̄пуппхам̣ гахетва̄на, тхӯпамхи абхиропайим̣.

‘‘чатуннавутито каппе, йам̣ пуппхамабхиропайим̣;

дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, тхӯпапӯджа̄йидам̣ пхалам̣.

‘‘ито ча наваме каппе, сомадевасана̄мака̄;

пан̃ча̄сӣтису ра̄джа̄но, чаккаваттӣ махаббала̄.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

атха тхере аккхирогена виха̄ре охӣне га̄мам̣ пин̣д̣а̄йа гате бхиккхӯ дисва̄ упа̄сака̄ ‘‘касма̄ тхеро на̄гато’’ти пуччхитва̄ таматтхам̣ сутва̄ сока̄бхибхӯта̄ пин̣д̣апа̄там̣ упанетва̄, ‘‘бханте, кин̃чи ма̄ чинтайиттха, ида̄ни майамева пин̣д̣апа̄там̣ а̄нетва̄ упат̣т̣хахисса̄ма̄’’ти татха̄ каронти. бхиккхӯ тхерасса ова̄де т̣хатва̄ начирассева арахаттам̣ патва̄ вут̣т̣хавасса̄ пава̄ретва̄, ‘‘саттха̄рам̣ вандитум̣ са̄ваттхим̣ гамисса̄ма, бханте’’ти а̄хам̣су. тхеро, ‘‘ахам̣ дуббало ачаккхуко, магго ча саупаддаво, майа̄ саддхим̣ гаччханта̄нам̣ тумха̄кам̣ париссайо бхависсати, тумхе пат̣хамам̣ гаччхатха, гантва̄ саттха̄рам̣ маха̄тхере ча мама вандана̄йа вандатха, чӯл̣апа̄ласса мама паваттим̣ катхетва̄ кан̃чи пурисам̣ песеййа̄тха̄’’ти а̄ха. те пунапи йа̄читва̄ гаманам̣ алабханта̄ ‘‘са̄дхӯ’’ти пат̣иссун̣итва̄ сена̄санам̣ сам̣са̄метва̄ упа̄саке а̄пуччхитва̄ ануккамена джетаванам̣ гантва̄ саттха̄рам̣ маха̄тхере ча тасса вандана̄йа вандитва̄ дутийадивасе са̄ваттхийам̣ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ чӯл̣апа̄ласса там̣ паваттим̣ ватва̄ тена ‘‘айам̣, бханте, майхам̣ бха̄гинеййо па̄лито на̄ма, имам̣ песисса̄мӣ’’ти вутте, ‘‘магго сапариссайо, на сакка̄ екена гахат̣т̣хена гантум̣, тасма̄ пабба̄джетаббо’’ти там̣ пабба̄джетва̄ песесум̣. со ануккамена тхерасса сантикам̣ гантва̄ атта̄нам̣ тасса орочетва̄ там̣ гахетва̄ а̄гаччханто антара̄магге ан̃н̃атарасса га̄масса са̄манта̄ аран̃н̃ат̣т̣ха̄не екисса̄ кат̣т̣хаха̄рийа̄ га̄йантийа̄ саддам̣ сутва̄ пат̣ибаддхачитто хутва̄ йат̣т̣хикот̣им̣ виссаджджетва̄ ‘‘тит̣т̣хатха, бханте, мухуттам̣ йа̄ва̄хам̣ а̄гаччха̄мӣ’’ти ватва̄ тасса̄ сантикам̣ гантва̄ таттха сӣлавипаттим̣ па̄пун̣и. тхеро ида̄нимева иттхийа̄ гӣтасаддо суто, са̄ман̣еро ча чира̄йати, нӯна сӣлавипаттим̣ патто бхависсатӣ’’ти чинтеси. сопи а̄гантва̄ ‘‘гаччха̄ма, бханте’’ти а̄ха. тхеро ‘‘ким̣ па̄по джа̄тосӣ’’ти пуччхи. са̄ман̣еро тун̣хӣ хутва̄ пуна пуччхитопи на катхеси. тхеро ‘‘та̄дисена па̄пена майхам̣ йат̣т̣хигахан̣акиччам̣ наттхи, гаччха тва’’нти ватва̄ пуна тена ‘‘бахупариссайо магго, тумхе ча андха̄, катхам̣ гамиссатха̄’’ти вутте ‘‘ба̄ла идхева ме нипаджджитва̄ марантасса̄пи апара̄парам̣ париваттентасса̄пи та̄дисена гаманам̣ на̄ма наттхӣ’’ти имаматтхам̣ дассенто –

95. ‘‘андхохам̣ хатанеттосми, канта̄раддха̄напаккхандо;

сайама̄нопи гаччхиссам̣, на саха̄йена па̄пена̄’’ти. – га̄тхам̣ абха̄ситтха;

таттха андхоти чаккхувикало. хатанеттоти винат̣т̣хачаккхуко, тена ‘‘пайогавипаттивасена̄хам̣ упахатанеттата̄йа андхо, на джаччандхабха̄вена̄’’ти йатха̄вуттам̣ андхабха̄вам̣ висесети. атха ва̄ ‘‘андхо’’ти идам̣ ‘‘андхе джин̣н̣е ма̄та̄питаро посетӣ’’тиа̄дӣсу (ма. ни. 2.288) вийа мам̣сачаккхувекалладӣпанам̣, ‘‘саббепиме парибба̄джака̄ андха̄ ачаккхука̄’’ (уда̄. 54) ‘‘андхо екачаккху двичаккхӯ’’тиа̄дӣсу (а. ни. 3.29) вийа на пан̃н̃а̄чаккхувекалладӣпананти дассетум̣ ‘‘хатанеттосмӣ’’ти вуттам̣, тена мукхйамева андхабха̄вам̣ дассети. канта̄раддха̄напаккхандоти канта̄ре виване дӣгхамаггам̣ анупавит̣т̣хо, на джа̄тиканта̄ра̄дигаханам̣ сам̣са̄раддха̄нам̣ пат̣ипанноти адхиппа̄йо. та̄дисан̃хи канта̄раддха̄нам̣ айам̣ тхеро саматиккамитва̄ т̣хито, сайама̄нопӣти сайантопи, па̄десу авахантесу урена джан̣н̣ука̄хи ча бхӯмийам̣ сам̣саранто париваттентопи гаччхеййам̣. на саха̄йена па̄пена̄ти та̄дисена па̄папуггалена саха̄йабхӯтена саддхим̣ на гаччхиссанти йоджана̄. там̣ сутва̄ итаро сам̣вегаджа̄то ‘‘бха̄рийам̣ вата майа̄ са̄хасикакаммам̣ ката’’нти ба̄ха̄ паггайха канданто ванасан̣д̣ам̣ паккхандо ча ахоси. атха тхерасса сӣлатеджена пан̣д̣укамбаласила̄санам̣ ун̣ха̄ка̄рам̣ дассеси. тена сакко там̣ ка̄ран̣ам̣ н̃атва̄ тхерасса сантикам̣ гантва̄ са̄ваттхига̄мипурисам̣ вийа атта̄нам̣ н̃а̄петва̄ йат̣т̣хикот̣им̣ ган̣ханто маггам̣ сан̇кхипитва̄ тадахева са̄йанхе са̄ваттхийам̣ тхерам̣ нетва̄ таттха джетаване чӯл̣апа̄литена ка̄рита̄йа пан̣н̣аса̄ла̄йа пхалаке нисӣда̄петва̄ тасса саха̄йаван̣н̣ена тхерасса а̄гатабха̄вам̣ джа̄на̄петва̄ пакка̄ми; чӯл̣апа̄литопи там̣ йа̄ваджӣвам̣ саккаччам̣ упат̣т̣ха̄сӣти.

чаккхупа̄латтхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

6. кхан̣д̣асуманаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

екапуппхам̣ чаджитва̄на̄ти а̄йасмато кхан̣д̣асуманаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? со кира падумуттарасса бхагавато ка̄ле кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто саттхари париниббуте тасса тхӯпасса самантато чанданаведика̄йа париккхипитва̄ махантам̣ пӯджам̣ ака̄си. со тена пун̃н̃акаммена девамануссесу ул̣а̄рам̣ сампаттим̣ анубхаванто кассапасса бхагавато ка̄ле кут̣умбикакуле ниббатто саттхари париниббуте канакатхӯпам̣ уддисса ран̃н̃а̄ пуппхапӯджа̄йа кайирама̄на̄йа пуппха̄ни алабханто екам̣ кхан̣д̣асуманапуппхам̣ дисва̄ махата̄ мӯлена там̣ кин̣итва̄ ган̣ханто четийе пӯджам̣ каронто ул̣а̄рам̣ пӣтисоманассам̣ уппа̄деси. со тена пун̃н̃акаммена девалоке ниббаттитва̄ асӣти вассакот̣ийо саггасукхам̣ анубхавитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де па̄ва̄йам̣ маллара̄джакуле ниббатти. тасса джа̄така̄ле гехе кхан̣д̣асаккхара̄ суманапуппха̄ни ча уппанна̄ни ахесум̣. тенасса кхан̣д̣асуманоти на̄мамакам̣су. со вин̃н̃утам̣ патто бхагавати па̄ва̄йам̣ чундасса амбаване вихаранте упасан̇камитва̄ дхаммам̣ сутва̄ пат̣иладдхасаддхо паббаджитва̄ випассана̄йа каммам̣ каронто начирассева чхал̣абхин̃н̃о ахоси. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 1.15.15-20) –

‘‘падумуттаро на̄ма джино, локаджет̣т̣хо нара̄сабхо;

джалитва̄ аггиккхандхова, самбуддхо париниббуто.

‘‘ниббуте ча маха̄вӣре, тхӯпо виттха̄рико аху;

дӯратова упат̣т̣хенти, дха̄тугехаваруттаме.

‘‘пасанначитто, сумано, акам̣ чанданаведикам̣;

диссати тхӯпакхандхо ча, тхӯпа̄нуччхавико тада̄.

‘‘бхаве ниббаттама̄намхи, деватте атха ма̄нусе;

оматтам̣ ме на пасса̄ми, пуббакаммассидам̣ пхалам̣.

‘‘пан̃чадасакаппасате, ито ат̣т̣ха джана̄ ахум̣;

саббе саматтана̄ма̄ те чаккаваттӣ махаббала̄.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

арахаттам̣ пана патва̄ аттано пуримаджа̄тим̣ ануссаранто таттха аттано суманапуппхапаричча̄гасса саггасампаттинимиттакам̣ нибба̄нӯпаниссайатан̃ча дисва̄ уда̄навасена таматтхам̣ пака̄сенто –

96. ‘‘екапуппхам̣ чаджитва̄на, асӣти вассакот̣ийо;

саггесу парича̄ретва̄, сесакенамхи ниббуто’’ти. – га̄тхам̣ абха̄си;

таттха екапуппханти екам̣ кусумам̣, там̣ пана идха суманапуппхам̣ адхиппетам̣. чаджитва̄на̄ти саттху тхӯпапӯджа̄каран̣авасена париччаджитва̄ паричча̄гахету. асӣти вассакот̣ийоти мануссаган̣ана̄йа васса̄нам̣ асӣти кот̣ийо, аччантасам̣йоге четам̣ упайогавачанам̣, идан̃ча чхасу ка̄масаггесу дутийе апара̄паруппаттивасена вуттанти ведитаббам̣. тасма̄ саггесӯти та̄ватим̣сасан̇кха̄те саггалоке, пунаппунам̣ уппаджджанавасена хеттха бахувачанам̣. парича̄ретва̄ти рӯпа̄дӣсу а̄рамман̣есу индрийа̄ни парича̄ретва̄ сукхам̣ анубхавитва̄, деваччхара̄хи ва̄ атта̄нам̣ парича̄ретва̄ упат̣т̣ха̄петва̄. сесакенамхи ниббутоти пуппхапӯджа̄йа васена паваттакусалачетана̄су бхавасампатти да̄йакакаммато сесена йам̣ таттха виват̣т̣ӯпаниссайабхӯтам̣, там̣ сандха̄йа вадати. бахӯ хи таттха пубба̄паравасена паватта̄ четана̄. сесакена̄ти ва̄ тассева каммасса випа̄ка̄васесена апариккхӣн̣ейева тасмим̣ каммавипа̄ке ниббуто амхи, килесапаринибба̄нена париниббутосми. етена йасмим̣ аттабха̄ве т̣хатва̄ аттана̄ арахаттам̣ саччхикатам̣, сопи чариматтабха̄во тасса каммавипа̄коти дассети. йа̄дисам̣ сандха̄йа ан̃н̃аттха̄пи ‘‘тассева каммасса випа̄ка̄васесена̄’’ти (па̄ра̄. 228; сам̣. ни. 1.131) вуттам̣.

кхан̣д̣асуманаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

7. тиссаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

хитва̄ сатапалам̣ кам̣санти а̄йасмато тиссаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро випассисса бхагавато ка̄ле йа̄нака̄ракуле ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто екадивасам̣ бхагавантам̣ дисва̄ пасаннама̄насо чанданакхан̣д̣ена пхалакам̣ катва̄ бхагавато упана̄меси, тан̃ча бхагава̄ парибхун̃джи. со тена пун̃н̃акаммена девалоке ниббаттитва̄ апара̄парам̣ пун̃н̃а̄ни катва̄ девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де роруванагаре ра̄джакуле ниббатти. со вайаппатто питари ка̄лан̇кате радждже патит̣т̣хито бимбиса̄раран̃н̃о адит̣т̣хасаха̄йо хутва̄ тасса ман̣имутта̄ваттха̄дӣни пан̣н̣а̄ка̄ра̄ни песеси. тасса ра̄джа̄ бимбиса̄ро пун̃н̃авантатам̣ сутва̄ пат̣ипа̄бхатам̣ песенто читтапат̣е буддхачаритам̣ суван̣н̣апат̣т̣е ча пат̣иччасамуппа̄дам̣ ликха̄петва̄ песеси. со там̣ дисва̄ пуримабуддхесу ката̄дхика̄рата̄йа паччхимабхавиката̄йа ча читтапат̣е дассентам̣ буддхачаритам̣ суван̣н̣апат̣т̣аке ликхитам̣ пат̣иччасамуппа̄даккаман̃ча олокетва̄ паваттиниваттийо саллаккхетва̄ са̄санаккамам̣ хадайе т̣хапетва̄ сан̃джа̄тасам̣вего ‘‘дит̣т̣хо майа̄ бхагавато весо, са̄санаккамо ча екападесена н̃а̄то, бахудуккха̄ ка̄ма̄ бахупа̄йа̄са̄, ким̣ да̄ни майхам̣ гхара̄ва̄сена̄’’ти раджджам̣ паха̄йа кесамассум̣ оха̄ретва̄ ка̄са̄йа̄ни ваттха̄ни аччха̄денто бхагавантам̣ уддисса паббаджитва̄ маттика̄паттам̣ гахетва̄ ра̄джа̄ пуккуса̄ти вийа маха̄джанасса паридевантассева нагарато никкхамитва̄ ануккамена ра̄джагахам̣ гантва̄ таттха саппасон̣д̣икапаббха̄ре вихарантам̣ бхагавантам̣ упасан̇камитва̄ вандитва̄ екамантам̣ нисӣди. саттха̄ дхаммам̣ десеси. со дхаммадесанам̣ сутва̄ випассана̄йа каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ йуттаппайутто вихаранто випассанам̣ уссукка̄петва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 1.15.37-42) –

‘‘йа̄нака̄ро пуре а̄сим̣, да̄рукамме сусиккхито;

чанданам̣ пхалакам̣ катва̄, ада̄сим̣ локабандхуно.

‘‘пабха̄сати идам̣ бйамхам̣, суван̣н̣асса суниммитам̣;

хаттхийа̄нам̣ ассайа̄нам̣, диббайа̄нам̣ упат̣т̣хитам̣.

‘‘па̄са̄да̄ сивика̄ чева, ниббаттанти йадиччхакам̣;

аккхуббхам̣ ратанам̣ майхам̣, пхалакасса идам̣ пхалам̣.

‘‘еканавутито каппе, пхалакам̣ йамахам̣ дадим̣;

дуггати на̄бхиджа̄на̄ми, пхалакасса идам̣ пхалам̣.

‘‘саттапан̃н̃а̄сакаппамхи, чатуро ниммита̄вхайа̄;

саттаратанасампанна̄, чаккаваттӣ махаббала̄.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

арахаттам̣ пана патва̄ уда̄навасена аттано пат̣ипаттим̣ катхенто –

97. ‘‘хитва̄ сатапалам̣ кам̣сам̣, сован̣н̣ам̣ сатара̄джикам̣;

аггахим̣ маттика̄паттам̣, идам̣ дутийа̄бхисечана’’нти. – га̄тхам̣ абха̄си;

таттха хитва̄ти париччаджитва̄. сатапаланти сатам̣ пала̄ни йасса, там̣ сатапалапарима̄н̣ам̣. кам̣санти тха̄лам̣. сован̣н̣анти суван̣н̣амайам̣. сатара̄джиканти бхиттивичиттата̄йа ча анекарӯпара̄джичиттата̄йа ча анекалекха̄йуттам̣. аггахим̣ маттика̄паттанти еварӯпе маха̄рахе бха̄джане пуббе бхун̃джитва̄ буддха̄нам̣ ова̄дам̣ каронто ‘‘ида̄на̄хам̣ там̣ чхад̣д̣етва̄ маттика̄майапаттам̣ аггахесим̣, ахо, са̄дху, майа̄ катам̣ арийаватам̣ анут̣хита’’нти бха̄джанакиттана̄падесена раджджапаричча̄гам̣ паббаджджӯпагаманан̃ча анумоданто вадати. тена̄ха ‘‘идам̣ дутийа̄бхисечана’’нти. пат̣хамам̣ раджджа̄бхисечанам̣ упа̄да̄йа идам̣ паббаджджӯпагаманам̣ мама дутийам̣ абхисечанам̣. тан̃хи ра̄га̄дӣхи сам̣килит̣т̣хам̣ са̄сан̇кам̣ сапарисан̇кам̣ каммам̣ анаттхасан̃хитам̣ дуккхапат̣ибаддхам̣ нихӣнам̣, идам̣ пана там̣випарийа̄йато уттамам̣ пан̣ӣтанти адхиппа̄йо.

тиссаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

8. абхайаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

рӯпам̣ дисва̄ сати мут̣т̣ха̄ти а̄йасмато абхайаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? сопи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайам̣ пун̃н̃ам̣ упачинанто сумедхасса бхагавато ка̄ле кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто екадивасам̣ сумедхам̣ бхагавантам̣ дисва̄ пасанначитто сал̣алапуппхехи пӯджамака̄си. со тена пун̃н̃акаммена девесу ниббаттитва̄ апара̄парам̣ пун̃н̃а̄ни катва̄ сугатӣсуйева сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де са̄ваттхийам̣ бра̄хман̣акуле ниббаттитва̄ абхайоти ладдхана̄мо вин̃н̃утам̣ патто хетусампаттийа̄ чодийама̄но екадивасам̣ виха̄рам̣ гато саттху дхаммадесанам̣ сутва̄ пат̣иладдхасаддхо паббаджитва̄ катапуббакиччо випассана̄йа каммам̣ каронто вихарати. атхасса екадивасам̣ га̄мам̣ пин̣д̣а̄йа павит̣т̣хасса алан̇катапат̣ийаттам̣ ма̄туга̄мам̣ дисва̄ айонисоманасика̄равасена тасса рӯпам̣ а̄раббха чхандара̄го уппаджджи, со виха̄рам̣ пависитва̄ ‘‘сатим̣ виссаджджитва̄ олокентасса рӯпа̄рамман̣е майхам̣ килесо уппанно, айуттам̣ майа̄ ката’’нти аттано читтам̣ нигган̣ханто та̄вадева випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 1.15.43-47) –

‘‘сумедхо на̄ма на̄мена, сайамбхӯ апара̄джито;

вивекаманубрӯханто, аджджхогахи маха̄ванам̣.

‘‘сал̣алам̣ пуппхитам̣ дисва̄, гантхитва̄на ват̣ам̣сакам̣;

буддхасса абхиропесим̣, саммукха̄ локана̄йакам̣.

‘‘тим̣сакаппасахассамхи, йам̣ пуппхамабхиропайим̣;

дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, буддхапӯджа̄йидам̣ пхалам̣.

‘‘ӯнавӣсе каппасате, сол̣аса̄сум̣ суниммита̄;

саттаратанасампанна̄, чаккаваттӣ махаббала̄.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

арахаттам̣ пана патва̄ аттано килесуппаттинидассанена ‘‘килесе ануваттентасса ват̣т̣адуккхато наттхева сӣсуккхипанам̣. ахам̣ пана те на̄нуватти’’нти дассенто –

98. ‘‘рӯпам̣ дисва̄ сати мут̣т̣ха̄, пийам̣ нимиттам̣ манасикарото;

са̄раттачитто ведети, тан̃ча аджджхоса тит̣т̣хати;

тасса вад̣д̣ханти а̄сава̄, бхавамӯлопага̄мино’’ти. – га̄тхам̣ абха̄си;

таттха рӯпанти раджджанӣйам̣ рӯпа̄йатанам̣, там̣ панеттха иттхирӯпам̣ адхиппетам̣. дисва̄ти чаккхуна̄ дисва̄, чаккхудва̄ра̄нуса̄рена нимитта̄нубйан̃джанасаллаккхан̣авасена там̣ гахетва̄, тасса татха̄гахан̣ахетӯти аттхо. сати мут̣т̣ха̄ти асубхасабха̄ве ка̄йе ‘‘асубха’’нтвева паваттанасати нат̣т̣ха̄. йатха̄ пана рӯпам̣ дисва̄ сати нат̣т̣ха̄, там̣ дассенто а̄ха ‘‘пийам̣ нимиттам̣ манасикарото’’ти. йатха̄упат̣т̣хитам̣ а̄рамман̣ам̣ ‘‘субхам̣ сукха’’нтиа̄дина̄ пийанимиттам̣ катва̄ айонисоманасика̄рена манасикарото сати мут̣т̣ха̄ти йоджана̄. татха̄ бхӯтова са̄раттачитто ведетӣти сут̣т̣ху раттачитто хутва̄ там̣ рӯпа̄рамман̣ам̣ анубхавати абхинандати, абхинанданто пана тан̃ча аджджхоса тит̣т̣хати аджджхоса̄йа там̣ а̄рамман̣ам̣ гилитва̄ паринит̣т̣хапетва̄ ваттати чева, евам̣бхӯтасса ча тасса вад̣д̣ханти а̄сава̄ бхавамӯлопага̄миноти бхавасса сам̣са̄расса мӯлабха̄вам̣ ка̄ран̣абха̄вам̣ упагаманасабха̄ва̄ ка̄ма̄сава̄дайо чатта̄ропи а̄сава̄ тасса пуггаласса упарӯпари вад̣д̣хантийева, на ха̄йанти. майхам̣ пана пат̣исан̇кха̄не т̣хатва̄ випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ сачча̄ни пат̣ивиджджхантасса маггапат̣ипа̄т̣ийа̄ те чатта̄ропи а̄сава̄ анавасесато пахӣна̄ париккхӣн̣а̄ти адхиппа̄йо.

абхайаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

9. уттийаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

саддам̣ сутва̄ сати мут̣т̣ха̄ти а̄йасмато уттийаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайам̣ пун̃н̃ам̣ упачинанто сумедхасса бхагавато ка̄ле кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто екадивасам̣ саттха̄рам̣ дисва̄ пасанначитто гонака̄диаттхатам̣ сауттараччхадам̣ буддха̄рахам̣ паллан̇кам̣ гандхакут̣ийам̣ пан̃н̃а̄петва̄ ада̄си. со тена пун̃н̃акаммена девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де капилаваттхусмим̣ сакйара̄джакуле ниббатти, тасса уттийоти на̄мам̣ ахоси. со вайаппатто саттху н̃а̄тисама̄гаме буддха̄нубха̄вам̣ дисва̄ пат̣иладдхасаддхо паббаджитва̄ саман̣адхаммам̣ каронто екадивасам̣ на̄мам̣ пин̣д̣а̄йа павит̣т̣хо антара̄магге ма̄туга̄масса гӣтасаддам̣ сутва̄ айонисоманасика̄равасена таттха чхандара̄ге уппанне пат̣исан̇кха̄набалена там̣ виккхамбхетва̄ виха̄рам̣ пависитва̄ сан̃джа̄тасам̣вего дива̄т̣т̣ха̄не нисӣдитва̄ та̄вадева випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 1.15.48-52) –

‘‘сумедхасса бхагавато, локаджет̣т̣хасса та̄дино;

паллан̇ко хи майа̄ динно, сауттарасапаччхадо.

‘‘саттаратанасампанно, паллан̇ко а̄си со тада̄;

мама сан̇каппаман̃н̃а̄йа, ниббаттати сада̄ мама.

‘‘тим̣сакаппасахассамхи, паллан̇камададим̣ тада̄;

дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, паллан̇касса идам̣ пхалам̣.

‘‘вӣсакаппасахассамхи, суван̣н̣а̄бха̄ тайо джана̄;

саттаратанасампанна̄, чаккаваттӣ махаббала̄.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

арахаттам̣ пана патва̄ аттано килесуппаттинидассанена ‘‘килесе аджигуччхантасса наттхи ват̣т̣адуккхато сӣсуккхипанам̣, ахам̣ пана те джигуччхимева̄’’ти дассенто –

99. ‘‘саддам̣ сутва̄ сати мут̣т̣ха̄, пийам̣ нимиттам̣ манасикарото;

са̄раттачитто ведети, тан̃ча аджджхоса тит̣т̣хати;

тасса вад̣д̣ханти а̄сава̄, сам̣са̄ра упага̄мино’’ти. – га̄тхам̣ абха̄си;

таттха садданти раджджанӣйам̣ садда̄рамман̣ам̣, сам̣са̄раупага̄миноти –