6. кхан̣д̣асуманаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄
екапуппхам̣ чаджитва̄на̄ти а̄йасмато кхан̣д̣асуманаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? со кира падумуттарасса бхагавато ка̄ле кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто саттхари париниббуте тасса тхӯпасса самантато чанданаведика̄йа париккхипитва̄ махантам̣ пӯджам̣ ака̄си. со тена пун̃н̃акаммена девамануссесу ул̣а̄рам̣ сампаттим̣ анубхаванто кассапасса бхагавато ка̄ле кут̣умбикакуле ниббатто саттхари париниббуте канакатхӯпам̣ уддисса ран̃н̃а̄ пуппхапӯджа̄йа кайирама̄на̄йа пуппха̄ни алабханто екам̣ кхан̣д̣асуманапуппхам̣ дисва̄ махата̄ мӯлена там̣ кин̣итва̄ ган̣ханто четийе пӯджам̣ каронто ул̣а̄рам̣ пӣтисоманассам̣ уппа̄деси. со тена пун̃н̃акаммена девалоке ниббаттитва̄ асӣти вассакот̣ийо саггасукхам̣ анубхавитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де па̄ва̄йам̣ маллара̄джакуле ниббатти. тасса джа̄така̄ле гехе кхан̣д̣асаккхара̄ суманапуппха̄ни ча уппанна̄ни ахесум̣. тенасса кхан̣д̣асуманоти на̄мамакам̣су. со вин̃н̃утам̣ патто бхагавати па̄ва̄йам̣ чундасса амбаване вихаранте упасан̇камитва̄ дхаммам̣ сутва̄ пат̣иладдхасаддхо паббаджитва̄ випассана̄йа каммам̣ каронто начирассева чхал̣абхин̃н̃о ахоси. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 1.15.15-20) –
‘‘падумуттаро на̄ма джино, локаджет̣т̣хо нара̄сабхо;
джалитва̄ аггиккхандхова, самбуддхо париниббуто.
‘‘ниббуте ча маха̄вӣре, тхӯпо виттха̄рико аху;
дӯратова упат̣т̣хенти, дха̄тугехаваруттаме.
‘‘пасанначитто, сумано, акам̣ чанданаведикам̣;
диссати тхӯпакхандхо ча, тхӯпа̄нуччхавико тада̄.
‘‘бхаве ниббаттама̄намхи, деватте атха ма̄нусе;
оматтам̣ ме на пасса̄ми, пуббакаммассидам̣ пхалам̣.
‘‘пан̃чадасакаппасате, ито ат̣т̣ха джана̄ ахум̣;
саббе саматтана̄ма̄ те чаккаваттӣ махаббала̄.
‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.
арахаттам̣ пана патва̄ аттано пуримаджа̄тим̣ ануссаранто таттха аттано суманапуппхапаричча̄гасса саггасампаттинимиттакам̣ нибба̄нӯпаниссайатан̃ча дисва̄ уда̄навасена таматтхам̣ пака̄сенто –
96. ‘‘екапуппхам̣ чаджитва̄на, асӣти вассакот̣ийо;
саггесу парича̄ретва̄, сесакенамхи ниббуто’’ти. – га̄тхам̣ абха̄си;
таттха екапуппханти екам̣ кусумам̣, там̣ пана идха суманапуппхам̣ адхиппетам̣. чаджитва̄на̄ти саттху тхӯпапӯджа̄каран̣авасена париччаджитва̄ паричча̄гахету. асӣти вассакот̣ийоти мануссаган̣ана̄йа васса̄нам̣ асӣти кот̣ийо, аччантасам̣йоге четам̣ упайогавачанам̣, идан̃ча чхасу ка̄масаггесу дутийе апара̄паруппаттивасена вуттанти ведитаббам̣. тасма̄ саггесӯти та̄ватим̣сасан̇кха̄те саггалоке, пунаппунам̣ уппаджджанавасена хеттха бахувачанам̣. парича̄ретва̄ти рӯпа̄дӣсу а̄рамман̣есу индрийа̄ни парича̄ретва̄ сукхам̣ анубхавитва̄, деваччхара̄хи ва̄ атта̄нам̣ парича̄ретва̄ упат̣т̣ха̄петва̄. сесакенамхи ниббутоти пуппхапӯджа̄йа васена паваттакусалачетана̄су бхавасампатти да̄йакакаммато сесена йам̣ таттха виват̣т̣ӯпаниссайабхӯтам̣, там̣ сандха̄йа вадати. бахӯ хи таттха пубба̄паравасена паватта̄ четана̄. сесакена̄ти ва̄ тассева каммасса випа̄ка̄васесена апариккхӣн̣ейева тасмим̣ каммавипа̄ке ниббуто амхи, килесапаринибба̄нена париниббутосми. етена йасмим̣ аттабха̄ве т̣хатва̄ аттана̄ арахаттам̣ саччхикатам̣, сопи чариматтабха̄во тасса каммавипа̄коти дассети. йа̄дисам̣ сандха̄йа ан̃н̃аттха̄пи ‘‘тассева каммасса випа̄ка̄васесена̄’’ти (па̄ра̄. 228; сам̣. ни. 1.131) вуттам̣.
кхан̣д̣асуманаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.