15-16. бхававибхавадит̣т̣хиниддесаван̣н̣ана̄
148. бхававибхавадит̣т̣хӣнам̣ йатха̄вуттадит̣т̣хито висум̣ абхинивеса̄бха̄вато висум̣ ниддесам̣ акатва̄ йатха̄вуттадит̣т̣хӣнам̣йева васена ‘‘олӣйанам̣ атидха̄вана’’нти екекам̣ а̄ка̄рам̣ ниддиситум̣ пуччхам̣ акатва̄ ча олӣйана̄бхинивесо бхавадит̣т̣хи, атидха̄вана̄бхинивесо вибхавадит̣т̣хӣти а̄ха. таттха ‘‘бхаваниродха̄йа дхамме десийама̄не читтам̣ на паккхандатӣ’’ти (итиву. 49) вуттаолӣйана̄бхинивесо, сассатасан̃н̃а̄йа нибба̄нато сан̇кочана̄бхинивесоти аттхо. ‘‘бхавенева кхо панеке ат̣т̣ӣйама̄на̄ хара̄йама̄на̄ джигуччхама̄на̄ вибхавам̣ абхинандантӣ’’ти вуттаатидха̄вана̄бхинивесо, уччхедасан̃н̃а̄йа ниродхага̄минипат̣ипада̄тиккамана̄бхинивесоти аттхо.
ида̄ни та̄ва бхававибхавадит̣т̣хийо саббадит̣т̣хӣсу йоджетва̄ дассетум̣ асса̄дадит̣т̣хийа̄тиа̄дима̄ха. таттха йасма̄ асса̄дадит̣т̣хика̄ сассатам̣ ва̄ уччхедам̣ ва̄ нисса̄йа ‘‘наттхи ка̄месу досо’’ти ган̣ханти, тасма̄ пан̃чатим̣са̄ка̄ра̄пи асса̄дадит̣т̣хийо сийа̄ бхавадит̣т̣хийо, сийа̄ вибхавадит̣т̣хийоти вутта̄. таттха йасма̄ екека̄пи дит̣т̣хийо сассатагга̄хавасена бхавадит̣т̣хийо бхавеййум̣, уччхедагга̄хавасена вибхавадит̣т̣хийо бхавеййунти аттхо. атта̄нудит̣т̣хийа̄ рӯпам̣ аттато саманупассати, веданам̣… сан̃н̃ам̣… сан̇кха̄ре… вин̃н̃а̄н̣ам̣ аттато саманупассатӣти пан̃часу рӯпа̄дито аттано анан̃н̃атта̄ тесу уччхиннесу атта̄ уччхинноти гахан̣ато пан̃ча вибхавадит̣т̣хийоти вуттам̣. сесесу пан̃чадасасу т̣ха̄несу рӯпа̄дито аттано ан̃н̃атта̄ тесу уччхиннесупи ‘‘атта̄ сассатоти гахан̣ато паннараса бхавадит̣т̣хийоти вуттам̣.
миччха̄дит̣т̣хийа̄ ‘‘сабба̄ва та̄ вибхавадит̣т̣хийо’’ти уччхедавасена паваттатта̄ антава̄нантава̄дит̣т̣хӣсу паритта̄рамман̣ааппама̄н̣а̄рамман̣аджха̄нала̄бхино диббачаккхуна̄ рӯпадха̄туйа̄ чавитва̄ сатте ан̃н̃аттха упапанне пасситва̄ бхавадит̣т̣хим̣ апасситва̄ вибхавадит̣т̣хим̣ ган̣ханти. тасма̄ таттха сийа̄ бхавадит̣т̣хийо, сийа̄вибхавадит̣т̣хийоти вуттам̣. хоти ча на ча хотӣти еттха хоти ча̄ти бхавадит̣т̣хи, на ча хотӣти вибхавадит̣т̣хи. нева хоти на на хотӣти еттха нева хотӣти вибхавадит̣т̣хи, на на хотӣти бхавадит̣т̣хи. тасма̄ таттха ‘‘сийа̄’’ти вуттам̣.
пуббанта̄нудит̣т̣хийа̄ екаччасассатика̄ сассатан̃ча пан̃н̃апенти, асассатан̃ча пан̃н̃апенти. тасма̄ са̄ бхавадит̣т̣хи ча вибхавадит̣т̣хи ча хоти. чатта̄ро анта̄нантика̄ анта̄нантам̣ атта̄нам̣ пан̃н̃апенти. тасма̄ са̄ атта̄нудит̣т̣хисадиса̄ бхавадит̣т̣хи ча вибхавадит̣т̣хи ча. чатта̄ро амара̄виккхепика̄ бхавадит̣т̣хим̣ ва̄ вибхавадит̣т̣хим̣ ва̄ нисса̄йа ва̄ча̄виккхепам̣ а̄паджджанти, авасеса̄ пана бхавадит̣т̣хийова. тасма̄ те те сандха̄йа ‘‘сийа̄’’ти вуттам̣. апаранта̄нудит̣т̣хийа̄ сатта уччхедава̄да̄ вибхавадит̣т̣хийо, авасеса̄ бхавадит̣т̣хийо. тасма̄ те те сандха̄йа ‘‘сийа̄’’ти вуттам̣. сан̃н̃оджаникадит̣т̣хийа̄ саббадит̣т̣хӣнам̣ васена ‘‘сийа̄’’ти вуттам̣. аханти ма̄навинибандха̄йа дит̣т̣хийа̄ чаккха̄дӣнам̣ аханти гахитатта̄ тесам̣ вина̄се атта̄ винат̣т̣хо хотӣти сабба̄ва та̄ вибхавадит̣т̣хийоти вуттам̣. атта̄нудит̣т̣хийо вийа маманти ма̄навинибандха̄йа дит̣т̣хийа̄ чаккха̄дито аттано ан̃н̃атта̄ тесам̣ вина̄сепи атта̄ на винассатӣти сабба̄ва та̄ бхавадит̣т̣хийоти вуттам̣. локава̄дапат̣исам̣йутта̄йа дит̣т̣хийа̄ ‘‘сассато атта̄ ча локо ча̄’’тиа̄дина̄ (пат̣и. ма. 1.147) найена вуттатта̄ бхававибхавадит̣т̣хи па̄кат̣а̄йева. етта̄вата̄ асса̄дадит̣т̣ха̄дика̄ вибхавадит̣т̣хипарийоса̄на̄ сол̣аса дит̣т̣хийо тӣн̣исатан̃ча дит̣т̣ха̄бхинивеса̄ ниддит̣т̣ха̄ хонти. атта̄нудит̣т̣хи ча сакка̄йадит̣т̣хи ча аттава̄дапат̣исан̃н̃утта̄ дит̣т̣хи ча аттхато ека̄ парийа̄йена тивидха̄ вутта̄. сан̃н̃оджаника̄ пана дит̣т̣хи аваттха̄бхедена сабба̄пи дит̣т̣хийо хонти.
ида̄ни сабба̄ва та̄ дит̣т̣хийо асса̄дадит̣т̣хийотиа̄ди ан̃н̃ена парийа̄йена йатха̄йогам̣ дит̣т̣хисам̣сандана̄. таттха сабба̄ва та̄ дит̣т̣хийоти йатха̄вутта̄ анавасеса̄ дит̣т̣хийо. дит̣т̣хира̄гараттатта̄ тан̣ха̄сса̄данисситатта̄ ча асса̄дадит̣т̣хийо, аттасинеха̄нугататта̄ атта̄нудит̣т̣хийо, випарӣтадассанатта̄ миччха̄дит̣т̣хийо, кхандхаваттхукатта̄ сакка̄йадит̣т̣хийо, екекасса антасса гахитатта̄ антагга̄хика̄ дит̣т̣хийо, анаттхасам̣йоджаникатта̄ сан̃н̃оджаника̄ дит̣т̣хийо, аттава̄дена йуттатта̄ аттава̄дапат̣исам̣йутта̄ дит̣т̣хийоти има̄ сатта дит̣т̣хийо саббадит̣т̣хисан̇га̄хика̄, сеса̄ пана нава дит̣т̣хийо на саббадит̣т̣хисан̇га̄хика̄.
ида̄ни виттха̄рато вутта̄ сабба̄ва та̄ дит̣т̣хийо двӣсуйева дит̣т̣хӣсу сан̇кхипитва̄ сатта̄нам̣ дит̣т̣хидвайаниссайам̣ дассенто бхаван̃ча дит̣т̣хинтига̄тхама̄ха. сабба̄пи хи та̄ дит̣т̣хийо бхавадит̣т̣хӣ ва̄ хонти вибхавадит̣т̣хӣ ва̄. бхаван̃ча дит̣т̣хим̣ вибхаван̃ча дит̣т̣хинти еттха пана ча-саддо дит̣т̣химева самуччиноти, на ниссайам̣. на хи еко бхававибхавадит̣т̣хидвайам̣ ниссайати. йатха̄ха – ‘‘ити бхавадит̣т̣хисанниссита̄ ва̄ сатта̄ хонти вибхавадит̣т̣хисанниссита̄ ва̄’’ти (пат̣и. ма. 1.113). таккика̄ти таккена вадантӣти таккика̄. те хи дит̣т̣хигатика̄ сабха̄вапат̣иведхапан̃н̃а̄йа абха̄ва̄ кевалам̣ таккена ваттанти. йепи ча джха̄нала̄бхино абхин̃н̃а̄ла̄бхино ва̄ дит̣т̣хим̣ ган̣ханти, тепи таккетва̄ гахан̣ато таккика̄ ева. ниссита̄сети ниссита̄ти аттхо. екамева падам̣, ‘‘се’’ти нипа̄таматтам̣ ва̄. тесам̣ ниродхамхи на хаттхи н̃а̄н̣анти дит̣т̣хиниссайасса ка̄ран̣авачанаметам̣. сакка̄йадит̣т̣хиниродхе нибба̄не йасма̄ тесам̣ н̃а̄н̣ам̣ наттхи, тасма̄ етам̣ дит̣т̣хидвайам̣ ниссита̄ти аттхо. ‘‘на хи аттхи н̃а̄н̣а’’нти еттха хи-ка̄ро ка̄ран̣опадесе нипа̄то. йаттха̄йам̣ локо випарӣтасан̃н̃ӣти йаттха сукхе ниродхамхи айам̣ садевако локо ‘‘дуккха’’мити випарӣтасан̃н̃ӣ хоти, тасмим̣ ниродхамхи на хаттхи н̃а̄н̣анти самбандхо. дуккхамити випарӣтасан̃н̃ита̄йа идам̣ суттам̣ –
‘‘рӯпа̄ садда̄ раса̄ гандха̄, пхасса̄ дхамма̄ ча кевала̄;
ит̣т̣ха̄ канта̄ мана̄па̄ ча, йа̄вататтхӣти вуччати.
‘‘садевакасса локасса, ете во сукхасаммата̄;
йаттха чете нируджджханти, там̣ несам̣ дуккхасамматам̣.
‘‘сукханти дит̣т̣хамарийехи, сакка̄йассупародханам̣;
паччанӣкамидам̣ хоти, саббалокена пассатам̣.
‘‘йам̣ паре сукхато а̄ху, тадарийа̄ а̄ху дуккхато;
йам̣ паре дуккхато а̄ху, тадарийа̄ сукхато видӯ.
‘‘пасса дхаммам̣ дура̄джа̄нам̣, сампамӯл̣хеттхавиддасу;
нивута̄нам̣ тамо хоти, андхака̄ро апассатам̣.
‘‘сатан̃ча виват̣ам̣ хоти, а̄локо пассата̄мива;
сантике на виджа̄нанти, мага̄ дхаммассаковида̄.
‘‘бхавара̄гапаретехи, бхавасота̄нуса̄рибхи;
ма̄радхеййа̄нупаннехи, на̄йам̣ дхаммо сусамбудхо.
‘‘ко ну ан̃н̃атра арийебхи, падам̣ самбуддхумарахати;
йам̣ падам̣ саммадан̃н̃а̄йа, париниббанти ана̄сава̄’’ти. (су. ни. 764-771);
149. ида̄ни сабба̄сам̣ дит̣т̣хӣнам̣ дит̣т̣хидвайабха̄вам̣ дит̣т̣хисамуггха̄такан̃ча самма̄дит̣т̣хим̣ суттато дассетука̄мо, двӣхи бхиккхавети суттам̣ а̄хари. таттха дева̄ти брахма̄нопи вуччанти. олӣйантӣти сан̇кучанти. атидха̄вантӣти атиккамитва̄ гаччханти. чаккхумантоти пан̃н̃аванто. ча-саддо атирекаттхо. бхава̄ра̄ма̄ти бхаво а̄ра̄мо абхирамат̣т̣ха̄нам̣ етесанти бхава̄ра̄ма̄. бхаварата̄ти бхаве абхирата̄. бхавасаммудита̄ти бхавена сантут̣т̣ха̄. десийама̄нети татха̄гатена ва̄ татха̄гатаса̄вакена ва̄ десийама̄не. на паккхандатӣти дхаммадесанам̣ ва̄ бхаваниродхам̣ ва̄ на пависати. на пасӣдатӣти таттха паса̄дам̣ на па̄пун̣а̄ти. на сантит̣т̣хатӣти таттха на патит̣т̣ха̄ти. на̄дхимуччатӣти таттха гханабха̄вам̣ на па̄пун̣а̄ти. етта̄вата̄ сассатадит̣т̣хи вутта̄.
ат̣т̣ӣйама̄на̄ти дуккхам̣ па̄пун̣ама̄на̄. хара̄йама̄на̄ти ладжджам̣ па̄пун̣ама̄на̄. джигуччхама̄на̄ти джигуччхам̣ па̄пун̣ама̄на̄. вибхавам̣ абхинандантӣти уччхедам̣ пат̣ичча туссанти, уччхедам̣ паттхайантӣти ва̄ аттхо. кира̄ти ануссаванаттхе нипа̄то. бхоти а̄лапанаметам̣. сантанти ниббутам̣. пан̣ӣтанти дуккха̄бха̄вато пан̣ӣтам̣, падха̄набха̄вам̣ нӣтанти ва̄ пан̣ӣтам̣. йа̄тха̄ванти йатха̄сабха̄вам̣. етта̄вата̄ уччхедадит̣т̣хи вутта̄.
идха̄ти имасмим̣ са̄сане. бхӯтанти хетуто сан̃джа̄там̣ кхандхапан̃чакасан̇кха̄там̣ дуккхам̣. бхӯтато пассатӣти идам̣ бхӯтам̣ дуккханти пассати. ниббида̄йа̄ти випассанаттха̄йа. вира̄га̄йа̄ти арийамаггаттха̄йа. ниродха̄йа̄ти нибба̄наттха̄йа. пат̣ипанно хотӣти таданурӯпам̣ пат̣ипадам̣ пат̣ипанно хоти. евам̣ пассантӣти имина̄ пака̄рена пуббабха̄ге локийан̃а̄н̣ена, пат̣иведхака̄ле локуттаран̃а̄н̣ена пассанти. етта̄вата̄ самма̄дит̣т̣хи вутта̄.
ида̄ни двӣхи га̄тха̄хи тасса̄ самма̄дит̣т̣хийа̄ а̄нисам̣сам̣ дассети. таттха йо бхӯтам̣ бхӯтато дисва̄ти дуккхам̣ парин̃н̃а̄бхисамайена абхисаметва̄ти аттхо. бхӯтасса ча атиккаманти ниродхам̣ саччхикирийа̄бхисамайена абхисаметва̄ти аттхо. йатха̄бхӯтедхимуччатӣти маггабха̄вана̄бхисамайавасена йатха̄сабха̄ве ниродхе ‘‘етам̣ сантам̣, етам̣ пан̣ӣта’’нти адхимуччати. бхаватан̣ха̄ париккхайа̄ти самудайасса паха̄нена̄ти аттхо. асатипи четтха сачча̄нам̣ на̄на̄бхисамайатте ‘‘дисва̄’’ти пуббака̄ликавачанам̣ саддхим̣ пуббабха̄гапат̣ипада̄йа воха̄равасена вуттанти ведитаббам̣. на хи пуббам̣ пасситва̄ паччха̄ адхимуччати. чатусачча̄бхисамайо сама̄нака̄ламева хоти. сама̄нака̄лепи ва̄ пуббака̄лика̄ни пада̄ни бхавантӣти на досо. са вети екам̣сена со арахам̣. бхӯтапарин̃н̃а̄тоти дуккхам̣ парин̃н̃а̄тава̄. вӣтатан̣хоти вигататан̣хо. бхава̄бхавети кхуддаке ча маханте ча бхаве. вуддхиаттхепи хи а-ка̄расса самбхавато абхавоти маха̄бхаво. со пана кхуддакамахантабха̄во упа̄да̄йупа̄да̄йа ведитаббо. атха ва̄ бхавети сассате. абхавети уччхеде. тадубхайепи дит̣т̣хира̄га̄бха̄вена вӣтатан̣хо. бхӯтасса вибхава̄ти ват̣т̣адуккхасса самуччхеда̄. на̄гаччхати пунаббхаванти арахато паринибба̄нам̣ вуттам̣.
150. тайо пуггала̄тиа̄ди миччха̄дит̣т̣хикагарахан̣аттхам̣ самма̄дит̣т̣хикапасам̣санаттхам̣ вуттам̣. таттха вирӯпабха̄вам̣ панна̄ гата̄ дит̣т̣хи етесанти випаннадит̣т̣хӣ. сундарабха̄вам̣ панна̄ гата̄ дит̣т̣хи етесанти сампаннадит̣т̣хӣ. титтхийоти титтхам̣ вуччати дит̣т̣хи, там̣ пат̣ипаннатта̄ титтхе са̄дху, титтхам̣ йасса аттхӣти ва̄ титтхийо. ито бахиддха̄ паббаджджӯпагато. титтхийаса̄вакоти тесам̣ дит̣т̣ха̄нугатима̄панно гахат̣т̣хо. йо ча миччха̄дит̣т̣хикоти тадубхайабха̄вам̣ анупагантва̄ йа̄йа ка̄йачи дит̣т̣хийа̄ миччха̄дит̣т̣хико.
татха̄гатоти самма̄самбуддхо. паччекабуддхопи еттхева сан̇гахито. татха̄гатаса̄вакоти маггаппатто пхалаппатто ча. йо ча самма̄дит̣т̣хикоти тадубхайавинимутто локийасамма̄дит̣т̣хийа̄ самма̄дит̣т̣хико.
га̄тха̄су кодханоти йо абхин̣хам̣ куджджхати, со. упана̄хӣти тамева кодхам̣ вад̣д̣хетва̄ упанандханасӣло. па̄памаккхӣти ла̄макабхӯтамаккхава̄. ма̄йа̄вӣти катапа̄папат̣иччха̄данава̄. васалоти хӣнаджаччо. висуддхоти н̃а̄н̣адассанависуддхийа̄ висуддхо. суддхатам̣ гатоти маггапхаласан̇кха̄там̣ суддхабха̄вам̣ гато. медха̄вӣти пан̃н̃ава̄. има̄йа га̄тха̄йа локуттарасамма̄дит̣т̣хисампанно ева тхомито.
випаннадит̣т̣хийо сампаннадит̣т̣хийоти пуггалавоха̄рам̣ паха̄йа дхаммамева гараханто тхоменто ча а̄ха. етам̣ мама̄ти тан̣ха̄ман̃н̃анавасена дит̣т̣хи. есохамасмӣти ма̄наман̃н̃анамӯлика̄ дит̣т̣хи. есо ме атта̄ти дит̣т̣химан̃н̃анамева.
етам̣ мама̄ти ка̄ дит̣т̣хӣтиа̄дӣхи тиссаннам̣ випаннадит̣т̣хӣнам̣ вибха̄ган̃ча ган̣анан̃ча ка̄ласан̇гахан̃ча пуччхитва̄ виссаджджанам̣ катам̣. таттха ка̄ дит̣т̣хӣти анека̄су дит̣т̣хӣсу катама̄ дит̣т̣хӣти аттхо. катаманта̄нуггахита̄ти пуббанта̄парантасан̇кха̄така̄ладвайе катамена ка̄лена ануггахита̄, анубаддха̄ти аттхо. йасма̄ ‘‘етам̣ мама̄’’ти пара̄масанто ‘‘етам̣ мама ахоси, евам̣ мама ахоси, еттакам̣ мама ахосӣ’’ти атӣтам̣ ваттхум̣ ападиситва̄ пара̄масати, тасма̄ пуббанта̄нудит̣т̣хи хоти. пуббанта̄нуггахита̄ ча та̄ дит̣т̣хийо хонти. йасма̄ ‘‘есохамасмӣ’’ти пара̄масанто ‘‘имина̄хам̣ сӣлена ва̄ ватена ва̄ тапена ва̄ брахмачарийена ва̄ есосми висуджджхисса̄мӣ’’ти ана̄гатапхалам̣ упа̄да̄йа пара̄масати, тасма̄ апаранта̄нудит̣т̣хи хоти. апаранта̄нуггахита̄ ча та̄ дит̣т̣хийо хонти. йасма̄ ‘‘есо ме атта̄’’ти пара̄масанто атӣта̄на̄гатам̣ упа̄диннасантатим̣ упа̄да̄йа ‘‘есо ме атта̄’’ти пара̄масати, сакка̄йадит̣т̣хивасена ча пара̄масати, тасма̄ сакка̄йадит̣т̣хи хоти. пуббанта̄паранта̄нуггахита̄ ча та̄ дит̣т̣хийо хонти. йасма̄ пана сакка̄йадит̣т̣хиппамукха̄йева два̄сат̣т̣хи дит̣т̣хийо хонти, сакка̄йадит̣т̣хисамуггха̄тенева ча два̄сат̣т̣хи дит̣т̣хийо самуггха̄там̣ гаччханти, тасма̄ сакка̄йадит̣т̣хиппамукхена два̄сат̣т̣хи дит̣т̣хигата̄нӣти вутта̄, сакка̄йадит̣т̣хиппамукхена сакка̄йадит̣т̣хидва̄рена два̄сат̣т̣хи дит̣т̣хигата̄ни хонтӣти аттхо. сакка̄йадит̣т̣хиппамукха̄нӣти па̄т̣хо сундаратаро. сакка̄йадит̣т̣хи памукха̄ а̄ди етесанти сакка̄йадит̣т̣хиппамукха̄ни. ка̄ни та̄ни? два̄сат̣т̣хи дит̣т̣хигата̄ни.
‘‘ка̄ дит̣т̣хӣ’’ти пуччха̄йа вӣсативаттхука̄ атта̄нудит̣т̣хи, вӣсативаттхука̄ сакка̄йадит̣т̣хӣти виссаджджанам̣. ‘‘кати дит̣т̣хийо’’ти пуччха̄йа сакка̄йадит̣т̣хиппамукха̄ни два̄сат̣т̣хи дит̣т̣хигата̄нӣти виссаджджанам̣. са̄йева пана сакка̄йадит̣т̣хи ‘‘есо ме атта̄’’ти вачанаса̄ман̃н̃ена атта̄нудит̣т̣хӣти вутта̄. тасса̄ вутта̄йа аттава̄дапат̣исан̃н̃утта̄ дит̣т̣хипи вутта̄йева хоти.
151. йе кечи, бхиккхаветиа̄дисутта̄харан̣ам̣ сампаннадит̣т̣хипуггаласамбандхена сампаннадит̣т̣хипуггалавибха̄гадассанаттхам̣ катам̣. таттха нит̣т̣хам̣ гата̄ти магган̃а̄н̣авасена самма̄самбуддхо бхагава̄ти ниччхайам̣ гата̄, ниббематика̄ти аттхо. нит̣т̣ха̄гата̄ти па̄т̣хо сама̄сападам̣ хоти, аттхо пана сойева. дит̣т̣хисампанна̄ти дит̣т̣хийа̄ сундарабха̄вам̣ гата̄. идха нит̣т̣ха̄ти имисса̄ ка̄мадха̄туйа̄ паринибба̄нам̣. идха виха̄йа нит̣т̣ха̄ти имам̣ ка̄мабхавам̣ виджахитва̄ суддха̄ва̄сабрахмалоке паринибба̄нам̣. саттаккхаттупарамасса̄ти саттаккхаттум̣парама̄ саттава̄рапарама̄ бхавӯпапатти аттабха̄ваггахан̣ам̣ асса, тато парам̣ ат̣т̣хамам̣ бхавам̣ на̄дийатӣти саттаккхаттупарамо. тасса саттаккхаттупарамасса сота̄паннасса. колам̣коласса̄ти кулато кулам̣ гаччхатӣти колам̣коло. сота̄паттипхаласаччхикирийато хи пат̣т̣ха̄йа нӣче куле упапатти на̄ма наттхи, маха̄бхогакулесуйева ниббаттатӣти аттхо. тасса колам̣коласса сота̄паннасса. екабӣджисса̄ти кхандхабӣджам̣ на̄ма катхитам̣. йасса хи сота̄паннасса екам̣йева кхандхабӣджам̣ аттхи, екам̣ аттабха̄ваггахан̣ам̣, со екабӣджӣ на̄ма. тасса екабӣджисса сота̄паннасса. бхагавата̄ гахитана̄мавасеневета̄ни етесам̣ на̄ма̄ни. еттакан̃хи т̣ха̄нам̣ гато саттаккхаттупарамо на̄ма хоти, еттакам̣ колам̣коло, еттакам̣ екабӣджӣти бхагавата̄ етесам̣ на̄мам̣ гахитам̣. бхагава̄ хи ‘‘айам̣ еттакам̣ т̣ха̄нам̣ гамиссати, айам̣ еттакам̣ т̣ха̄нам̣ гамиссатӣ’’ти н̃атва̄ тесам̣ та̄ни та̄ни на̄ма̄ни аггахеси. мудупан̃н̃о хи сота̄панно сатта бхаве ниббаттенто саттаккхаттупарамо на̄ма, маджджхимапан̃н̃о парам̣ чхат̣т̣хам̣ бхавам̣ ниббаттенто колам̣коло на̄ма, тиккхапан̃н̃о екам̣ бхавам̣ ниббаттенто екабӣджӣ на̄ма. там̣ панетам̣ тесам̣ мудумаджджхиматиккхапан̃н̃атам̣ пуббахету нийамети. име тайопи сота̄панна̄ ка̄мабхававасена вутта̄, рӯпа̄рӯпабхаве пана бахука̄пи пат̣исандхийо ган̣ханти. сакада̄га̄мисса̄ти пат̣исандхивасена саким̣ ка̄мабхавам̣ а̄гаччхатӣти сакада̄га̄мӣ. тасса сакада̄га̄мисса. дит̣т̣хева дхамме араха̄ти имасмим̣йева аттабха̄ве араха̄. арахантипи па̄т̣хо. идха нит̣т̣ха̄ти ка̄мабхавам̣ сам̣сарантейева сандха̄йа вуттам̣. рӯпа̄рӯпабхаве уппанна̄ пана арийа̄ ка̄мабхаве на уппаджджанти, таттхева паринибба̄йанти.
антара̄паринибба̄йисса̄ти а̄йувемаджджхасса антара̄йева килесапаринибба̄нена паринибба̄йанато антара̄паринибба̄йӣ. со пана уппаннасаманантара̄ паринибба̄йӣ, а̄йувемаджджхам̣ аппатва̄ паринибба̄йӣ, а̄йувемаджджхам̣ патва̄ паринибба̄йӣти тивидхо хоти. тасса антара̄паринибба̄йисса ана̄га̄мино. упахаччапаринибба̄йисса̄ти а̄йувемаджджхам̣ атиккамитва̄ ва̄ ка̄лакирийам̣ упагантва̄ ва̄ килесапаринибба̄нена паринибба̄йантасса ана̄га̄мино. асан̇кха̄рапаринибба̄йисса̄ти асан̇кха̄рена аппайогена адхиматтаппайогам̣ акатва̄ва килесапаринибба̄нена паринибба̄йанадхаммасса ана̄га̄мино. сасан̇кха̄рапаринибба̄йисса̄ти сасан̇кха̄рена дуккхена касирена адхиматтаппайогам̣ катва̄ва килесапаринибба̄нена паринибба̄йанадхаммасса ана̄га̄мино. уддхам̣сотасса аканит̣т̣хага̄миноти уддхам̣ва̄хибха̄вена уддхамасса тан̣ха̄сотам̣ ват̣т̣асотам̣ ва̄ти уддхам̣сото, уддхам̣ ва̄ гантва̄ пат̣илабхитаббато уддхамасса маггасотанти уддхам̣сото, аканит̣т̣хам̣ гаччхатӣти аканит̣т̣хага̄мӣ. тасса уддхам̣сотасса аканит̣т̣хага̄мино ана̄га̄мисса. айам̣ пана ана̄га̄мӣ чатуппабхедо – йо авихато пат̣т̣ха̄йа чатта̄ро брахмалоке содхетва̄ аканит̣т̣хам̣ гантва̄ паринибба̄йати, айам̣ уддхам̣сото аканит̣т̣хага̄мӣ на̄ма. йо хет̣т̣ха̄ тайо брахмалоке содхетва̄ судассӣбрахмалоке т̣хатва̄ паринибба̄йати, айам̣ уддхам̣сото на аканит̣т̣хага̄мӣ на̄ма. йо ито аканит̣т̣хамева гантва̄ паринибба̄йати, айам̣ на уддхам̣сото аканит̣т̣хага̄мӣ на̄ма. йо хет̣т̣ха̄ чатӯсу брахмалокесу таттха таттхева паринибба̄йати, айам̣ на уддхам̣сото на аканит̣т̣хага̄мӣ на̄ма̄ти. име пан̃ча ана̄га̄мино суддха̄ва̄сам̣ гахетва̄ вутта̄. ана̄га̄мино пана рӯпара̄га̄рӯпара̄га̄нам̣ аппахӣнатта̄ а̄кан̇кхама̄на̄ сесарӯпа̄рӯпабхавесупи ниббаттанти. суддха̄ва̄се ниббатта̄ пана ан̃н̃аттха на ниббаттанти. авеччаппасанна̄ти арийамаггавасена джа̄нитва̄ буджджхитва̄ ачалаппаса̄дена пасанна̄. сота̄панна̄ти арийамаггасотам̣ а̄панна̄. имина̄ саббепи арийапхалат̣т̣ха̄ пуггала̄ гахита̄ти.
бхававибхавадит̣т̣хиниддесаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
саддхаммаппака̄синийа̄ пат̣исамбхида̄маггат̣т̣хакатха̄йа
дит̣т̣хикатха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.