6. асубха̄нупассӣсуттаван̣н̣ана̄

85. чхат̣т̣хе асубха̄нупассӣти асубхам̣ анупассанта̄ дваттим̣са̄ка̄равасена чева уддхума̄така̄дӣсу гахитанимиттасса упасам̣харан̣авасена ча ка̄йасмим̣ асубхам̣ асубха̄ка̄рам̣ анупассака̄ хутва̄ вихаратха. а̄на̄па̄нассатӣти а̄на̄па̄не сати, там̣ а̄раббха паватта̄ сати, асса̄сапасса̄сапаригга̄хика̄ сатӣти аттхо. вуттан̃хетам̣ ‘‘а̄нанти асса̄со, но пасса̄со. па̄нанти пасса̄со, но асса̄со’’тиа̄ди (пат̣и. ма. 1.160).

воти тумха̄кам̣. аджджхаттанти идха гочараджджхаттам̣ адхиппетам̣. паримукханти абхимукхам̣. сӯпат̣т̣хита̄ти сут̣т̣ху упат̣т̣хита̄. идам̣ вуттам̣ хоти – а̄на̄па̄нассати ча тумха̄кам̣ каммат̣т̣ха̄на̄бхимукхам̣ сут̣т̣ху упат̣т̣хита̄ хотӯти. атха ва̄ паримукханти париггахитаниййа̄нам̣. вуттан̃хетам̣ пат̣исамбхида̄йам̣ – ‘‘парӣти париггахат̣т̣хо, мукханти ниййа̄нат̣т̣хо, сатӣти упат̣т̣ха̄нат̣т̣хо, тена вуччати паримукхам̣ сати’’нти (пат̣и. ма. 1.164). имина̄ чатусатипат̣т̣ха̄насол̣асаппабхеда̄ а̄на̄па̄нассатикаммат̣т̣ха̄набха̄вана̄ дассита̄ти дат̣т̣хабба̄.

евам̣ сан̇кхепенева ра̄гачаритавитаккачарита̄нам̣ саппа̄йам̣ пат̣икӯламанасика̄рака̄йа̄нупассана̄васена саматхакаммат̣т̣ха̄нам̣ випассана̄каммат̣т̣ха̄нан̃ча упадиситва̄ ида̄ни суддхавипассана̄каммат̣т̣ха̄намева дассенто ‘‘саббасан̇кха̄ресу аничча̄нупассино вихаратха̄’’ти а̄ха. таттха аниччам̣, аниччалаккхан̣ам̣, аничча̄нупассана̄, аничча̄нупассӣти идам̣ чатуккам̣ ведитаббам̣. хутва̄, абха̄вато, удайаббайайогато, та̄вака̄ликато, ниччапат̣иккхепато ча кхандхапан̃чакам̣ аниччам̣ на̄ма. тасса йо хутва̄ абха̄ва̄ка̄ро, там̣ аниччалаккхан̣ам̣ на̄ма. там̣ а̄раббха паватта̄ випассана̄ аничча̄нупассана̄. там̣ аниччанти випассако аничча̄нупассӣ. еттха ча ека̄дасавидха̄ асубхакатха̄ пат̣хамаджджха̄нам̣ па̄петва̄, сол̣асаваттхука̄ ча а̄на̄па̄накатха̄ чатуттхаджджха̄нам̣ па̄петва̄, випассана̄катха̄ ча виттха̄рато ваттабба̄, са̄ пана сабба̄ка̄рато висуддхимагге (висуддхи. 2.737-740) катхита̄ти таттха вуттанайенева ведитабба̄.

ида̄ни асубха̄нупассана̄дӣхи ниппха̄детаббам̣ пхалависесам̣ дассетум̣ ‘‘асубха̄нупассӣна’’нтиа̄дима̄ха. таттха субха̄йа дха̄туйа̄ти субхабха̄ве, субханимиттети аттхо. ра̄га̄нусайоти субха̄рамман̣е уппаджджана̄рахо ка̄мара̄га̄нусайо. со кеса̄дӣсу уддхума̄така̄дӣсу ва̄ асубха̄нупассӣнам̣ асубханимиттам̣ гахетва̄ таттха пат̣хамаджджха̄нам̣ ниббаттетва̄ там̣ па̄дакам̣ катва̄ випассанам̣ пат̣т̣хапетва̄ адхигатена ана̄га̄мимаггена пахӣйати, саббасо самуччхиндӣйатӣти аттхо. вуттан̃хетам̣ ‘‘асубха̄ бха̄ветабба̄ ка̄мара̄гасса паха̄на̄йа̄’’ти (а. ни. 9.3; уда̄. 31). ба̄хира̄ти бахиддха̄ваттхукатта̄ анаттха̄вахатта̄ ча ба̄хира̄ бахибхӯта̄. витакка̄сайа̄ти ка̄масан̇каппа̄димиччха̄витакка̄. те хи аппахӣна̄ а̄сайа̄нугата̄ сати паччайасамава̄йе уппаджджанато витакка̄сайа̄ти вутта̄. ка̄мавитакко четтха ка̄мара̄гаггахан̣ена гахито ева̄ти тадавасеса̄ витакка̄ ева вутта̄ти ведитабба̄. вигха̄тапаккхика̄ти дуккхабха̄гийа̄, иччха̄вигха̄таниббаттанака̄ ва̄. те на хонтӣти те пахӣйанти. бйа̄па̄давитакко, вихим̣са̄витакко, н̃а̄тивитакко, джанападавитакко, амара̄витакко, анаван̃н̃аттипат̣исам̣йутто витакко, ла̄бхасакка̄расилокапат̣исам̣йутто витакко, пара̄нуддайата̄пат̣исам̣йутто витаккоти ат̣т̣ха, ка̄мавитаккена саддхим̣ нававидха̄ маха̄витакка̄ а̄на̄па̄нассатисама̄дхина̄ танниссита̄йа ча випассана̄йа пуббабха̄ге виккхамбхита̄. там̣ па̄дакам̣ катва̄ адхигатена арийамаггена йатха̄рахам̣ анавасесато пахӣйанти. вуттампи четам̣ ‘‘а̄на̄па̄нассати бха̄ветабба̄ витаккупаччхеда̄йа̄’’ти (а. ни. 9.3; уда̄. 31).

йа̄ авиджджа̄, са̄ пахӣйатӣти йа̄ саччасабха̄вапат̣иччха̄динӣ сабба̄наттхака̄рӣ сакаласса ват̣т̣адуккхасса мӯлабхӯта̄ авиджджа̄, са̄ аничча̄нупассӣнам̣ вихаратам̣ самуччхиджджати. идам̣ кира бхагавата̄ аничча̄ка̄рато вут̣т̣хитасса суккхавипассакакхӣн̣а̄савасса васена вуттам̣. тасса̄йам̣ сан̇кхепаттхо – тебхӯмакесу саббасан̇кха̄ресу аничча̄дито саммасанам̣ пат̣т̣хапетва̄ випассанта̄нам̣ йада̄ аниччанти паваттама̄на̄ вут̣т̣ха̄нага̄минӣвипассана̄ маггена гхат̣ӣйати, ануккамена арахаттамагго уппаджджати, тесам̣ аничча̄нупассӣнам̣ вихаратам̣ авиджджа̄ анавасесато пахӣйати, арахаттамаггавиджджа̄ уппаджджатӣти. аничча̄нупассӣнам̣ вихаратанти идам̣ аниччалаккхан̣асса тесам̣ па̄кат̣абха̄вато итарасса лаккхан̣адвайасса гахан̣е упа̄йабха̄вато ва̄ вуттам̣, на пана екассева лаккхан̣асса анупасситаббато. вуттан̃хетам̣ ‘‘йаданиччам̣ там̣ дуккхам̣, йам̣ дуккхам̣ таданатта̄’’ти (сам̣. ни. 3.15). апарампи вуттам̣ ‘‘аниччасан̃н̃ино хи, мегхийа, анаттасан̃н̃а̄ сан̣т̣ха̄ти, анаттасан̃н̃ӣ асмима̄насамуггха̄там̣ па̄пун̣а̄тӣ’’ти.

га̄тха̄су а̄на̄па̄не пат̣иссатоти а̄на̄па̄нанимиттасмим̣ пат̣и пат̣и сато, упат̣т̣хитассатӣти аттхо. пассанти а̄саваккхайан̃а̄н̣ачаккхуна̄ сан̇кха̄рӯпасамам̣ нибба̄нам̣ пассанто. а̄та̄пӣ саббада̄ти антара̄воса̄нам̣ ана̄паджджитва̄ асубха̄нупассана̄дӣсу сататам̣ а̄та̄пӣ йуттаппайутто, тато ева йато ва̄йамама̄но, нийато ва̄ самматтанийа̄мена таттха саббасан̇кха̄расаматхе нибба̄не арахаттапхалавимуттийа̄ вимуччати. сесам̣ вуттанайамева.

чхат̣т̣хасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.