7. дхамма̄нудхаммапат̣ипаннасуттаван̣н̣ана̄

86. саттаме дхамма̄нудхаммапат̣ипаннасса̄ти еттха дхаммо на̄ма нававидхо локуттарадхаммо, тасса дхаммасса анудхаммо сӣлависуддхиа̄ди пуббабха̄гапат̣ипада̄дхаммо, там̣ дхамма̄нудхаммам̣ пат̣ипаннасса адхигантум̣ пат̣ипаджджама̄насса. айаманудхаммо хотӣти айам̣ ануччхавикасабха̄во патирӯпасабха̄во хоти. веййа̄каран̣а̄йа̄ти катхана̄йа. дхамма̄нудхаммапат̣ипаннойанти йанти каран̣аттхе паччаттавачанам̣. идам̣ вуттам̣ хоти – йена анудхаммена там̣ дхамма̄нудхаммам̣ пат̣ипанноти бйа̄карама̄но саммадева бйа̄каронто на̄ма сийа̄, на татонида̄нам̣ вин̃н̃ӯхи гарахитаббо сийа̄ти. йанти ва̄ кирийа̄пара̄масанам̣, тенетам̣ дассети ‘‘йадидам̣ дхаммассева бха̄санам̣, дхаммавитаккассева ча витакканам̣ тадубхайа̄бха̄ве н̃а̄н̣упеккха̄йа, айам̣ дхамма̄нудхаммапат̣ипаннасса бхиккхуно татха̄рӯпо айанти катхана̄йа̄нурӯпахету ануччхавикака̄ран̣ам̣. бха̄сама̄но дхаммам̣йева бха̄сеййа̄ти катхенто че дасакатха̄ваттхудхаммам̣йева катхеййа, на таппат̣ипаккхамахиччхата̄диадхаммам̣. вуттан̃хетам̣ –

‘‘йа̄йам̣ катха̄ абхисаллекхика̄ четовиваран̣асаппа̄йа̄ екантаниббида̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа упасама̄йа абхин̃н̃а̄йа самбодха̄йа нибба̄на̄йа сам̣ваттати. сеййатхидам̣ – аппиччхакатха̄, сантут̣т̣хикатха̄, павивекакатха̄, асам̣саггакатха̄, вӣрийа̄рамбхакатха̄, сӣлакатха̄, сама̄дхикатха̄, пан̃н̃а̄катха̄, вимуттикатха̄, вимуттин̃а̄н̣адассанакатха̄, еварӯпа̄йа катха̄йа ника̄мала̄бхӣ хоти акиччхала̄бхӣ акасирала̄бхӣ’’ти (а. ни. 9.3; уда̄. 31).

абхисаллекхика̄йа катха̄йа ла̄бхӣ ева хи там̣ бха̄сеййа. етена калйа̄н̣амиттасампада̄ дассита̄.

дхаммавитакканти неккхаммавитакка̄дим̣ дхаммато анапетам̣ витаккайато ‘‘сӣла̄дипат̣ипадам̣ парипӯресса̄мӣ’’ти упарӯпари усса̄хо абхивад̣д̣хиссати. со пана витакко сӣла̄дӣнам̣ анупака̄радхамме ваджджетва̄ упака̄радхамме анубрӯханавасена ха̄набха̄гийабха̄вам̣ апанетва̄ т̣хитибха̄гийабха̄вепи ат̣т̣хатва̄ висесабха̄гийатам̣ ниббедхабха̄гийатан̃ча па̄панавасена паваттийа̄ анекаппабхедо ведитаббо. но адхаммавитакканти ка̄мавитаккам̣ но витаккеййа̄ти аттхо. тадубхайам̣ ва̄ пана̄ти йадетам̣ паресам̣ ануггахан̣аттхам̣ дхаммабха̄санам̣ аттано ануггахан̣аттхам̣ дхаммавитакканан̃ча вуттам̣. атха ва̄ пана там̣ убхайам̣ абхиниваджджетва̄ аппат̣ипаджджитва̄ акатва̄. упеккхакоти татха̄пат̣ипаттийам̣ уда̄сӣно саматхавипассана̄бха̄ванамева анубрӯханто вихареййа, саматхапат̣ипаттийам̣ упеккхако хутва̄ випассана̄йамева каммам̣ каронто вихареййа. випассанампи уссукка̄петва̄ таттхапи сан̇кха̄рупеккха̄н̃а̄н̣авасена упеккхако йа̄ва випассана̄н̃а̄н̣ам̣ маггена гхат̣ӣйати, та̄ва йатха̄ там̣ тиккхам̣ сӯрам̣ пасаннам̣ хутва̄ вахати, татха̄ вихареййа сато сампаджа̄ноти.

га̄тха̄су саматхавипассана̄дхаммо а̄рамитаббат̣т̣хена а̄ра̄мо етасса̄ти дхамма̄ра̄мо. тасмим̣йева дхамме ратоти дхаммарато. тассева дхаммасса пунаппунам̣ вичинтанато дхаммам̣ анувичинтайам̣ там̣ дхаммам̣ а̄вадждженто, манаси каронтоти аттхо. ануссаранти тамева дхаммам̣ упарӯпарибха̄вана̄васена ануссаранто. атха ва̄ вимутта̄йатанасӣсе т̣хатва̄ паресам̣ десана̄васена сӣла̄дидхаммо а̄рамитаббат̣т̣хена а̄ра̄мо етасса̄ти дхамма̄ра̄мо. татхева тасмим̣ дхамме рато абхиратоти дхаммарато. тесам̣йева сӣла̄дидхамма̄нам̣ гатийо саманвесанто ка̄мавитакка̄дӣнам̣ ока̄сам̣ адатва̄ неккхаммасан̇каппа̄дидхаммам̣йева анувичинтанато дхаммам̣ анувичинтайам̣. тадубхайам̣ ва̄ пана ол̣а̄рикато даханто аджджхупеккхитва̄ саматхавипассана̄дхаммамева упарӯпари бха̄вана̄васена ануссаранто анубрӯханавасена паваттенто. саддхамма̄ти саттатим̣саппабхеда̄ бодхипаккхийадхамма̄ нававидхалокуттарадхамма̄ ча на париха̄йати, на чирассева там̣ адхигаччхатӣти аттхо.

ида̄ни тасса ануссаран̣авидхим̣ дассенто ‘‘чарам̣ ва̄’’тиа̄дима̄ха. таттха чарам̣ ва̄ти бхиккха̄ча̄равасена чан̇каманавасена ча чаранто ва̄. йади ва̄ тит̣т̣ханти тит̣т̣ханто ва̄ нисинно ва̄, уда ва̄ сайанти сайанто ва̄. евам̣ чатӯсупи ирийа̄патхесу. аджджхаттам̣ самайам̣ читтанти йатха̄вутте каммат̣т̣ха̄насан̇кха̄те гочараджджхатте аттано читтам̣ ра̄га̄дикилеса̄нам̣ вӯпасаманавасена паджаханавасена самайам̣ саменто. сантимева̄дхигаччхатӣти аччантасантим̣ нибба̄намева па̄пун̣а̄тӣти.

саттамасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.