10. джа̄гарийасуттаван̣н̣ана̄
47. дасаме джа̄гароти джа̄гарако вигатаниддо джа̄гарийам̣ ануйутто, раттиндивам̣ каммат̣т̣ха̄наманасика̄ре йуттаппайуттоти аттхо. вуттан̃хетам̣ –
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, бхиккху пуббаратта̄парараттам̣ джа̄гарийа̄нуйогамануйутто хоти? идха бхиккху дивасам̣ чан̇камена нисаджджа̄йа а̄варан̣ӣйехи дхаммехи читтам̣ парисодхети, раттийа̄ пат̣хамам̣ йа̄мам̣ чан̇камена нисаджджа̄йа а̄варан̣ӣйехи дхаммехи читтам̣ парисодхети, раттийа̄ маджджхимам̣ йа̄мам̣ даккхин̣ена пассена сӣхасеййам̣ каппети па̄де па̄дам̣ ачча̄дха̄йа сато сампаджа̄но ут̣т̣ха̄насан̃н̃ам̣ манаси каритва̄, раттийа̄ паччхимам̣ йа̄мам̣ паччут̣т̣ха̄йа чан̇камена нисаджджа̄йа а̄варан̣ӣйехи дхаммехи читтам̣ парисодхети. евам̣ бхиккху пуббаратта̄парараттам̣ джа̄гарийа̄нуйогамануйутто хотӣ’’ти (вибха. 519).
часаддо сампин̣д̣анаттхо, тена ваккхама̄не сата̄дибха̄ве сампин̣д̣ети. асса̄ти сийа̄, бхавеййа̄ти аттхо. ‘‘джа̄гаро ча бхиккху вихареййа̄’’ти ча пат̣ханти. саббаттха саббада̄ ча каммат̣т̣ха̄на̄виджаханавасена сатиавиппава̄сена сато сампаджа̄ноти саттат̣т̣ха̄нийасса чатуббидхассапи сампаджан̃н̃асса васена сампаджа̄но. сама̄хитоти упача̄расама̄дхина̄ аппана̄сама̄дхина̄ ча сама̄хито екаггачитто. памудитоти пат̣ипаттийа̄ а̄нисам̣садассанена уттаруттари висеса̄дхигамена вӣрийа̄рамбхасса ча амогхабха̄вадассанена памудито па̄моджджабахуло. виппасанноти тато ева пат̣ипаттибхӯта̄су тӣсу сиккха̄су пат̣ипаттидесаке ча саттхари саддха̄бахулата̄йа сут̣т̣ху пасанно. саббаттха асса̄ти самбандхо вихареййа̄ти ва̄.
таттха ка̄лавипассӣ ча кусалесу дхаммесӯти тасмим̣ ка̄ле випассако, таттха ва̄ каммат̣т̣ха̄на̄нуйоге ка̄лавипассӣ ка̄ла̄нурӯпам̣ випассако. ким̣ вуттам̣ хоти? випассанам̣ пат̣т̣хапетва̄ кала̄пасаммасана̄дивасена саммасанто а̄ва̄са̄дике сатта асаппа̄йе ваджджетва̄ саппа̄йе севанто антара̄ воса̄нам̣ ана̄паджджитва̄ пахитатто читтасса сама̄хита̄ка̄рам̣ саллаккхенто саккаччам̣ нирантарам̣ аничча̄нупассана̄дим̣ паваттенто йасмим̣ ка̄ле випассана̄читтам̣ лӣнам̣ хоти, тасмим̣ дхаммавичайавӣрийапӣтисан̇кха̄тесу, йасмим̣ пана ка̄ле читтам̣ уддхатам̣ хоти, тасмим̣ пассаддхисама̄дхиупеккха̄сан̇кха̄тесу кусалесу анаваджджесу боджджхан̇гадхаммесӯти евам̣ таттха тасмим̣ тасмим̣ ка̄ле, тасмим̣ ва̄ каммат̣т̣ха̄на̄нуйоге ка̄ла̄нурӯпам̣ випассако асса̄ти. сатисамбоджджхан̇го пана саббаттхева иччхитаббо. вуттан̃хетам̣ ‘‘сатин̃ча кхва̄хам̣, бхиккхаве, саббаттхикам̣ вада̄мӣ’’ти (сам̣. ни. 5.234; ми. па. 2.1.13). етта̄вата̄ пуггала̄дхит̣т̣ха̄на̄йа десана̄йа джа̄гарийам̣ дассетва̄ йехи дхаммехи джа̄гарийа̄нуйого сампаджджати, те пака̄сети.
евам̣ бхагава̄ а̄раддхавипассакасса бхиккхуно сан̇кхепенева саддхим̣ упака̄ракадхаммехи саммасанача̄рам̣ дассетва̄ ида̄ни татха̄ пат̣ипаджджантасса пат̣ипаттийа̄ аван̃джхабха̄вам̣ дассенто ‘‘джа̄гарасса, бхиккхаве, бхиккхуно’’тиа̄дима̄ха. таттха джа̄гарийа̄нуйоге сатисампаджан̃н̃асама̄да̄на̄ни саббаттхака̄ни саммодапаса̄да̄ваха̄ни, таттха ка̄лавипассана̄ на̄ма випассана̄йа габбхаггахан̣ам̣ парипа̄кагатам̣. упаккилесавимутте хи вӣтхипат̣ипанне випассана̄н̃а̄н̣е тиккхе сӯре ваханте йогино ул̣а̄рам̣ па̄моджджам̣ паса̄до ча хоти, техи ча висеса̄дхигамасса сантикейева. вуттан̃хетам̣ –
‘‘йато йато саммасати, кхандха̄нам̣ удайаббайам̣;
лабхатӣ пӣтипа̄моджджам̣, аматам̣ там̣ виджа̄натам̣.
‘‘па̄моджджабахуло бхиккху, пасанно буддхаса̄сане;
адхигаччхе падам̣ сантам̣, сан̇кха̄рӯпасамам̣ сукха’’нти. (дха. па. 374, 381);
га̄тха̄су джа̄гаранта̄ сун̣а̄тхетанти етам̣ мама вачанам̣ екантенева пама̄данидда̄йа авиджджа̄нидда̄йа пабодханаттхам̣ джа̄гаранта̄ сатисампаджан̃н̃а̄дидхаммасама̄йогена джа̄гарийам̣ ануйутта̄ сун̣а̄тха. йе сутта̄ те пабуджджхатха̄ти йе йатха̄вуттанидда̄йа сутта̄ супанам̣ упагата̄, те тумхе джа̄гарийа̄нуйогавасена индрийабалабоджджхан̇ге сан̇кад̣д̣хитва̄ випассанам̣ уссукка̄пента̄ аппама̄дапат̣ипаттийа̄ тато пабуджджхатха атха ва̄ джа̄гаранта̄ти джа̄гаранимитта̄. ‘‘сун̣а̄тхета’’нти еттха ‘‘ета’’нти вуттам̣, ким̣ там̣ вачананти а̄ха ‘‘йе сутта̄ те пабуджджхатха̄’’тиа̄ди. таттха йе сутта̄ти йе килесанидда̄йа сутта̄, те тумхе арийамаггапат̣ибодхена пабуджджхатха. сутта̄ джа̄гаритам̣ сеййоти идам̣ пабодхасса ка̄ран̣авачанам̣. йасма̄ йатха̄вуттасупато вуттаппака̄рам̣ джа̄гаритам̣ джа̄гаран̣ам̣ аттхака̄масса кулапуттасса сеййо па̄сам̣сатаро хитасукха̄вахо, тасма̄ пабуджджхатха. наттхи джа̄гарато бхайанти идам̣ таттха а̄нисам̣садассанам̣. йо хи саддха̄дӣхи джа̄гаран̣адхаммехи саманна̄гамена джа̄гаро джаггати, пама̄даниддам̣ на упагаччхати, тасса атта̄нува̄дабхайам̣ пара̄нува̄дабхайам̣ дан̣д̣абхайам̣ дуггатибхайам̣ джа̄тиа̄динимиттам̣ саббампи ват̣т̣абхайам̣ наттхи.
ка̄лена̄ти а̄ва̄сасаппа̄йа̄дӣнам̣ ладдхака̄лена. соти нипа̄таматтам̣. самма̄ дхаммам̣ паривӣмам̣сама̄ноти випассана̄йа а̄рамман̣абхӯтам̣ тебхӯмакадхаммам̣ самма̄ н̃а̄йена йатха̄ ниббинданавираджджана̄дайо самбхаванти, евам̣ парито вӣмам̣санто, сабба̄ка̄рена випассантоти аттхо. екодибхӯтоти еко сет̣т̣хо хутва̄ удетӣти екоди, сама̄дхи. со екоди бхӯто джа̄то уппанно етасса̄ти екодибхӯто. аггиа̄хита̄дисадда̄нам̣ вийа еттха бхӯтасаддасса паравачанам̣ дат̣т̣хаббам̣. екодим̣ ва̄ бхӯто паттоти екодибхӯто. еттха ча екодӣти маггасама̄дхи адхиппето, ‘‘сама̄хито’’ти еттха пана па̄дакаджджха̄насама̄дхина̄ саддхим̣ випассана̄сама̄дхи. атха ва̄ ка̄лена̄ти маггапат̣иведхака̄лена. самма̄ дхаммам̣ паривӣмам̣сама̄ноти саммадева чатусаччадхаммам̣ парин̃н̃а̄бхисамайа̄дивасена вӣмам̣санто, ека̄бхисамайена абхисаменто. екодибхӯтоти еко сет̣т̣хо асаха̄йо ва̄ хутва̄ удетӣти екоди, чатукиччаса̄дхако саммаппадха̄но. со екоди бхӯто джа̄тоти саббам̣ пуримасадисамева. вихане тамам̣ соти со евам̣бхӯто арийаса̄вако арахаттамаггена авиджджа̄тамам̣ анавасесато виханеййа самуччхиндеййа.
ити бхагава̄ пат̣ипаттийа̄ амогхабха̄вам̣ дассетва̄ ида̄ни таттха дал̣хам̣ нийодженто ‘‘тасма̄ хаве’’ти оса̄нага̄тхама̄ха. таттха тасма̄ти йасма̄ джа̄гарато сатиавиппава̄са̄дина̄ саматхавипассана̄бха̄вана̄ па̄рипӯрим̣ гаччхати, ануккамена арийамагго па̄тубхавати, тато часса саббам̣ ват̣т̣абхайам̣ наттхи, тасма̄. хавети екам̣сена дал̣хам̣ ва̄. бхаджетха̄ти бхаджеййа. евам̣ джа̄гарийам̣ бхаджанто ча а̄та̄пибха̄ва̄дигун̣айутто бхиккху сам̣йоджана̄ни бхиндитва̄ аггапхалан̃а̄н̣асан̇кха̄там̣ ануттарам̣ уттарарахитам̣ самбодхим̣ пхусе па̄пун̣еййа. сесам̣ вуттанайамева.
дасамасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.