2. ваккалиттхераапада̄наван̣н̣ана̄

дутийа̄пада̄не ито сатасахассамхӣтиа̄дикам̣ а̄йасмато ваккалиттхерасса апада̄нам̣. айампи тхеро пуримаджинаваресу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто падумуттарасса бхагавато ка̄ле хам̣саватӣнагаре кулагехе ниббатто вин̃н̃утам̣ патто саттху сантикам̣ гаччхантехи упа̄сакехи саддхим̣ виха̄рам̣ гантва̄ парисапарийанте т̣хито дхаммам̣ сун̣анто саттха̄ра̄ екам̣ бхиккхум̣ саддха̄дхимутта̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапитам̣ дисва̄ сайампи там̣ т̣ха̄нантарам̣ паттхенто сатта̄хам̣ буддхаппамукхасса бхиккхусан̇гхасса маха̄да̄нам̣ датва̄ пан̣идха̄нам̣ ака̄си. саттха̄ тасса анантара̄йам̣ дисва̄ бйа̄кари.

со йа̄ваджӣвам̣ кусалам̣ катва̄ девамануссесу сам̣саранто амха̄кам̣ бхагавато ка̄ле са̄ваттхийам̣ бра̄хман̣акуле ниббатти, тасса ваккалӣти на̄мам̣ карим̣су. таттха калӣти апара̄дхатилака̄л̣ака̄дидосасса адхивачанам̣. ниддхантасуван̣н̣апин̣д̣асадисата̄йа апагато бйапагато кали досо асса̄ти ва-ка̄ра̄гамам̣ катва̄ ваккалӣти вуччати. со вуддхиппатто тайо веде угган̣хитва̄ бра̄хман̣асиппесу ниппхаттим̣ гато, саттха̄рам̣ дисва̄ рӯпака̄йасампаттидассанена атитто саттха̄ра̄ саддхим̣йева вичарати. ‘‘ага̄рамаджджхе васанто ниччака̄лам̣ саттху дассанам̣ на лабхисса̄мӣ’’ти саттху сантике паббаджитва̄ т̣хапетва̄ бходжанака̄лам̣ сарӣракиччака̄лан̃ча сесака̄ле йаттха т̣хитена сакка̄ дасабалам̣ пасситум̣, таттха т̣хито ан̃н̃ам̣ киччам̣ паха̄йа бхагавантам̣ олокентойева вихарати. саттха̄ тасса н̃а̄н̣апарипа̄кам̣ а̄гаменто бахука̄лам̣ тасмим̣ рӯпадассаненева вичаранте кин̃чи аватва̄ пунекадивасам̣ – ‘‘ким̣ те, ваккали, имина̄ пӯтика̄йена дит̣т̣хена? йо кхо, ваккали, дхаммам̣ пассати, со мам̣ пассати; йо мам̣ пассати, со дхаммам̣ пассати. дхамман̃хи, ваккали, пассанто мам̣ пассатӣ’’ти (сам̣. ни. 3.87) а̄ха. саттхари евам̣ вадантепи тхеро саттху дассанам̣ паха̄йа ан̃н̃аттха гантум̣ на саккоти. тато саттха̄, ‘‘на̄йам̣ бхиккху сам̣вегам̣ алабхитва̄ буджджхиссатӣ’’ти вассӯпана̄йикадивасе – ‘‘апехи, ваккалӣ’’ти тхерам̣ пан̣а̄меси. со саттха̄ра̄ пан̣а̄мито саттху саммукхе т̣ха̄тум̣ асакконто – ‘‘ким̣ майхам̣ джӣвитена, йохам̣ саттха̄рам̣ дат̣т̣хум̣ на лабха̄мӣ’’ти гиджджхакӯт̣е паббате папа̄тат̣т̣ха̄нам̣ абхирухи? саттха̄ тасса там̣ паваттим̣ н̃атва̄ – ‘‘айам̣ бхиккху мама сантика̄ асса̄сам̣ алабханто маггапхала̄нам̣ упаниссайам̣ на̄сеййа̄’’ти атта̄нам̣ дассетва̄ обха̄сам̣ виссадждженто –

‘‘па̄моджджабахуло бхиккху, пасанно буддхаса̄сане;

адхигаччхе падам̣ сантам̣, сан̇кха̄рӯпасамам̣ сукха’’нти. (дха. па. 381) –

га̄тхам̣ ватва̄ ‘‘ехи, ваккалӣ’’ти (дха. па. ат̣т̣ха. 2.381) хаттхам̣ паса̄реси. тхеро ‘‘дасабало ме дит̣т̣хо, ‘ехӣ’ти авха̄йанампи ладдха’’нти балавапӣтисоманассам̣ уппа̄детва̄ ‘‘куто гаччха̄мӣ’’ти аттано гаманабха̄вам̣ аджа̄нитва̄ва саттху саммукхе а̄ка̄се паккхандитва̄ пат̣хамена па̄дена паббате т̣хитойева саттха̄ра̄ вуттага̄тха̄йо а̄вадждженто а̄ка̄сейева пӣтим̣ виккхамбхетва̄ саха пат̣исамбхида̄хи арахаттам̣ па̄пун̣ӣти ан̇гуттарат̣т̣хакатха̄йам̣ (а. ни. ат̣т̣ха. 1.1.208) дхаммападаван̣н̣ана̄йан̃ча (дха. па. ат̣т̣ха. 2.381 ваккалиттхераваттху) а̄гатам̣.

идха пана евам̣ ведитаббам̣ – ‘‘ким̣ те, ваккалӣ’’тиа̄дина̄ саттха̄ра̄ овадито гиджджхакӯт̣е вихаранто випассанам̣ пат̣т̣хапеси, тасса саддха̄йа балавабха̄вато ева випассана̄ вӣтхим̣ на отарати? бхагава̄ там̣ н̃атва̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ содхетва̄ ада̄си. со пуна випассанам̣ маттхакам̣ па̄петум̣ на̄саккхийева. атхасса а̄ха̄равекаллена ва̄та̄ба̄дхо уппаджджи, там̣ ва̄та̄ба̄дхена пӣл̣ийама̄нам̣ н̃атва̄ бхагава̄ таттха гантва̄ пуччханто –

‘‘ва̄тарога̄бхинӣто твам̣, вихарам̣ ка̄нане ване;

павиддхагочаре лӯкхе, катхам̣ бхиккху кариссасӣ’’ти. (тхерага̄. 350) –

а̄ха. там̣ сутва̄ тхеро –

‘‘пӣтисукхена випулена, пхарама̄но самуссайам̣;

лӯкхампи абхисамбхонто, вихарисса̄ми ка̄нане.

‘‘бха̄венто сатипат̣т̣ха̄не, индрийа̄ни бала̄ни ча;

боджджхан̇га̄ни ча бха̄венто, вихарисса̄ми ка̄нане.

‘‘а̄раддхавӣрийе пахитатте, ниччам̣ дал̣хапараккаме;

самагге сахите дисва̄, вихарисса̄ми ка̄нане.

‘‘ануссаранто самбуддхам̣, аггам̣ дантам̣ сама̄хитам̣;

атандито раттиндивам̣, вихарисса̄ми ка̄нане’’ти. (тхерага̄. 351-354) –

чатассо га̄тха̄йо абха̄си. та̄сам̣ аттхо тхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄йам̣ (тхерага̄. ат̣т̣ха. 2.351-354) вуттойева. евам̣ тхеро випассанам̣ уссукка̄петва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и.

28. со арахаттам̣ патва̄ аттано пуббакаммам̣ саритва̄ соманассаджа̄то пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто ито сатасахассамхӣтиа̄дима̄ха. таттха итоти какусандха̄дӣнам̣ уппаннабхаддакаппато хет̣т̣ха̄ каппасатасахассаматтхакети аттхо.

29. падума̄ка̄раваданоти супуппхитападумасассирӣкамукхо. падумапаттаккхоти сетападумапуппхапан̣н̣асадисааккхӣти аттхо.

30. падумуттарагандхова̄ти падумагандхамукхоти аттхо.

31. андха̄нам̣ найанӯпамоти чаккхувирахита̄нам̣ сатта̄нам̣ найанасадисо, дхаммадесана̄йа саббасатта̄нам̣ пан̃н̃а̄чаккха̄дичаккхуда̄йакоти аттхо. сантавесоти сантасабха̄во сантаирийа̄патхо. гун̣анидхӣти гун̣а̄нам̣ нидхи, саббагун̣аган̣а̄нам̣ нидха̄нат̣т̣ха̄набхӯтоти аттхо. карун̣а̄матиа̄кароти са̄дхӯнам̣ читтакампанасан̇кха̄та̄йа карун̣а̄йа ча аттха̄наттхаминанапариччхиннаматийа̄ ча а̄каро а̄дха̄рабхӯто.

32. брахма̄сурасураччитоти брахмехи ча асурехи ча девехи ча аччито пӯджитоти аттхо.

33. мадхурена рутена ча̄ти каравӣкарутамадхурена саддена сакалам̣ джанам̣ ран̃джайантӣти самбандхо. сантхавӣ са̄вакам̣ саканти аттано са̄вакам̣ мадхурадхаммадесана̄йа сантхавӣ, тхутим̣ ака̄сӣти аттхо.

34. саддха̄дхимуттоти саддаханасаддха̄йа са̄сане адхимутто патит̣т̣хитоти аттхо. мама дассанала̄ласоти майхам̣ дассане бйа̄ват̣о таппаро.

35. там̣ т̣ха̄намабхирочайинти там̣ саддха̄дхимуттат̣т̣ха̄нантарам̣ абхирочайим̣, иччхим̣ паттхесинти аттхо.

40. пӣтамат̣т̣ханива̄сананти силит̣т̣хасуван̣н̣аван̣н̣аваттхе ниваттханти аттхо. хемайан̃н̃опачитан̇ганти суван̣н̣апа̄ман̇галаггитагаттанти аттхо.

47-48. нонӣтасукхума̄лам̣ манти наванӣтамива мудуталун̣ахаттхапа̄дам̣. джа̄тапаллавакомаланти асокапаллавапаттакомаламива мудуканти аттхо. писа̄чӣбхайатаджджита̄ти тада̄ евам̣бхӯтам̣ кума̄рам̣ мам̣ ан̃н̃а̄ писа̄чӣ ека̄ раккхасӣ бхайена таджджеси бхим̣са̄песӣти аттхо. тада̄ махесисса самма̄самбуддхасса па̄дамӯле мам̣ са̄йесум̣ нипаджджа̄песум̣. дӣнама̄наса̄ бхӣтачитта̄ мама ма̄та̄питаро имам̣ да̄ракам̣ те дада̄ма, имасса саран̣ам̣ патит̣т̣ха̄ хоту на̄тха на̄йака̄ти самбандхо.

49. тада̄ пат̣иггахи со манти со бхагава̄ тада̄ тасмим̣ мама ма̄туйа̄ диннака̄ле джа̄лина̄ джа̄лайуттена сан̇кха̄лакена чаккалаккхан̣а̄дӣхи лаккхитена мудукомалапа̄н̣ина̄ мудукена висуддхена хаттхаталена мам̣ аггахесӣти аттхо.

52. саббапа̄рамисамбхӯтанти саббехи да̄напа̄рамита̄дӣхи самбхӯтам̣ джа̄там̣. нӣлаккхинайанам̣ варам̣ пун̃н̃асамбха̄раджам̣ уттаманӣлааккхивантам̣. саббасубха̄кин̣н̣ам̣ саббена субхена ван̣н̣ена сан̣т̣ха̄нена а̄кин̣н̣ам̣ гаханӣбхӯтам̣ рӯпам̣ бхагавато хаттхапа̄дасӣса̄дирӯпам̣ дисва̄ти аттхо, титтим̣ апатто вихара̄ми аханти самбандхо.

61. тада̄ мам̣ чаран̣антаготи тасмим̣ майхам̣ арахаттам̣ паттака̄ле сӣла̄дипаннарасаннам̣ чаран̣адхамма̄нам̣ антаго, парийоса̄наппатто парипӯрака̄рӣти аттхо. ‘‘маран̣антаго’’типи па̄т̣хо. тасса маран̣асса антам̣ нибба̄нам̣ паттоти аттхо. саддха̄дхимутта̄нам̣ аггам̣ пан̃н̃апесӣти самбандхо. атха саттха̄ бхиккхусан̇гхамаджджхе нисинно ‘‘етадаггам̣, бхиккхаве, мама са̄вака̄нам̣ саддха̄дхимутта̄нам̣ йадидам̣, ваккалӣ’’ти (а. ни. 1.198, 208) мам̣ етадаггат̣т̣ха̄не т̣хапесӣти вуттам̣ хоти. сесам̣ сувин̃н̃еййамева̄ти.

ваккалиттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.