(2.) сан̇кхйа̄ва̄ро
73. ида̄ни йе еттха хетупаччайа̄дӣсу екекасмим̣ паччайе виссаджджанава̄ра̄ ладдха̄, те ган̣анавасена дассетум̣ хетуйа̄ нава̄тиа̄ди а̄раддхам̣. таттха хетуйа̄ нава̄ти хетупаччайе нава пуччха̄виссаджджанава̄ра̄ хонти. сеййатхидам̣ – кусалена кусалам̣, кусалена абйа̄катам̣, кусалена кусала̄бйа̄катам̣; акусалена акусалам̣, акусалена абйа̄катам̣, акусалена акусала̄бйа̄катам̣, абйа̄катена абйа̄катам̣, кусала̄бйа̄катена абйа̄катам̣, акусала̄бйа̄катена абйа̄катанти.
а̄рамман̣е тӣн̣ӣти кусалена кусалам̣, акусалена акусалам̣, абйа̄катена абйа̄катам̣. адхипатийа̄ нава̄ти хетуйа̄ вуттасадиса̄ва. два̄дасасу хи паччайесу нава нава̄ти вуттам̣. саббесупи пуччха̄виссаджджана̄ни хетупаччайасадиса̄нева. вибхан̇ге пана аттхи висесо. дасасу паччайесу тӣн̣и тӣн̣ӣти вуттам̣. саббесупи пуччха̄виссаджджана̄ни а̄рамман̣асадиса̄нева. вибхан̇ге пана аттхи висесо. ан̃н̃аман̃н̃апаччайасмин̃хи абйа̄катападасса виссаджджане рӯпампи лаббхати, татха̄ пуреджа̄тапаччайе. а̄севанапаччайе випа̄ка̄ни чева вӣтхичитта̄ни ча на лаббханти. випа̄ке еканти абйа̄катамева. еваметтха сан̇кхепато нава тӣн̣и еканти, тивидхова ва̄рапариччхедо. виттха̄рато два̄даса навака̄, даса тика̄, екам̣ екаканти саббесупи тевӣсатийа̄ паччайесу екӯначатта̄лӣса̄дхикам̣ ва̄расатам̣ хоти, екӯначатта̄лӣса̄дхикан̃ча пуччха̄сатам̣. екӯначатта̄лӣса̄дхикам̣ пуччха̄виссаджджанасатантипи тассева на̄мам̣.
74. евам̣ хетупаччайа̄дике екамӯлаке ган̣анам̣ дассетва̄ ито паресу думӯлака̄дӣсу виттха̄радесанам̣ сан̇кхипитва̄ екамӯлаке дассита̄йа десана̄йа лаббхама̄наган̣анан̃н̃ева а̄да̄йа ва̄рапариччхедам̣ дассетум̣ думӯлаке та̄ва хетупаччайа̄ а̄рамман̣е тӣн̣ӣтиа̄дима̄ха. татридам̣ лаккхан̣ам̣ – бахуган̣анопи паччайо абахуган̣анена саддхим̣ йутто тена сама̄наган̣анова хоти. тена вуттам̣ ‘‘хетупаччайа̄ а̄рамман̣е тӣн̣ӣ’’ти. хетуа̄рамман̣адуке а̄рамман̣е вутта̄ни тӣн̣ева виссаджджана̄ни лаббхантӣти аттхо. сама̄наган̣ано пана сама̄наган̣анена саддхим̣ йутто апарихӣнаган̣анова хоти. тена вуттам̣ ‘‘хетупаччайа̄ адхипатийа̄ нава̄’’ти. хета̄дхипатидуке навева виссаджджана̄ни лаббхантӣти аттхо. випа̄ке еканти хетувипа̄кадуке випа̄ке вуттам̣ екамева виссаджджанам̣ лаббхатӣти евам̣ та̄ва думӯлаке ва̄рапариччхедо ведитаббо.
75. тимӯлака̄дӣсупи идамева лаккхан̣ам̣. тенева̄ха – хетупаччайа̄ а̄рамман̣апаччайа̄ адхипатийа̄ тӣн̣ӣти. хета̄рамман̣а̄дхипати тике а̄рамман̣е вутта̄ни тӣн̣ева виссаджджана̄ни лаббхантӣти аттхо. евам̣ саббаттха найо нетаббо.
76-79. два̄дасамӯлаке пана випа̄капаччайо на лаббхати, тасма̄ а̄севанапаччайа̄ камме тӣн̣ӣти ватва̄ випа̄кам̣ апара̄маситва̄ а̄ха̄ре тӣн̣ӣти вуттам̣. терасамӯлака̄дӣсупи есева найо. те пана сан̇кхипитва̄ тевӣсатимӯлаковеттха дассито. со дувидхо хоти – са̄севано ва̄ савипа̄ко ва̄. таттха пат̣хамам̣ са̄севано дассито, со тӣн̣ева виссаджджана̄ни лабхати. тена вуттам̣ ‘‘а̄севанапаччайа̄ авигате тӣн̣ӣ’’ти. савипа̄ко пана а̄севанам̣ на лабхати, тасма̄ там̣ паха̄йа випа̄кавасена ган̣ана̄йа дассанаттхам̣ анантара̄йева ‘‘хетупаччайа̄…пе… випа̄капаччайа̄ а̄ха̄ре ека’’нти екам̣ найам̣ дассетва̄ паччха̄ тевӣсатимӯлакова дассито. етесу пана двӣсу тевӣсатимӯлакесу кин̃ча̄пи екасмим̣ випа̄капаччайо наттхи, екасмим̣ а̄севанапаччайо, паччха̄джа̄тапаччайо пана убхайаттха̄пи. рул̣хӣсаддена панете тевӣсатимӯлака̄твева ведитабба̄. тесу са̄севане а̄севанасса васена саббаттха тӣн̣ева виссаджджана̄ни, савипа̄ке випа̄капаччайасса васена екамева̄ти айам̣ хетупаччайам̣ а̄дим̣ катва̄ екамӯлака̄дӣсу ган̣ана̄.
йам̣ панетам̣ хетумӯлака̄нантарам̣ ‘‘а̄рамман̣е т̣хитена саббаттха тӣн̣ева пан̃ха̄’’ти вуттам̣, там̣ а̄рамман̣апаччайам̣ а̄дим̣ катва̄ екамӯлакепи думӯлака̄дӣсупи саббаттха а̄рамман̣ападе чева а̄рамман̣ена саддхим̣ сесапаччайайоджана̄су ча йаттха навахи бхавитаббам̣, таттха тайова пан̃ха̄ хонтӣти дассанаттхам̣ вуттам̣. випа̄кападе пана випа̄кападена саддхим̣ сесапаччайайоджана̄су ча екова пан̃хо хотӣти. ити йам̣ хет̣т̣ха̄ авочумха ‘‘бахуган̣анопи паччайо абахуган̣анена саддхим̣ йутто тена сама̄наган̣ано хотӣ’’ти, там̣ сувуттамева.
80-85. ида̄ни йе а̄рамман̣а̄дӣнам̣ паччайа̄нам̣ васена екамӯлака̄дайо дассетабба̄, тесу екамӯлако та̄ва хетуекамӯлакенева садисоти екасмимпи паччайе на дассито. а̄рамман̣апаччайавасена пана думӯлаке ган̣анам̣ дассетум̣ а̄рамман̣апаччайа̄ хетуйа̄ тӣн̣и, адхипатийа̄ тӣн̣и…пе… авигате тӣн̣ӣти вуттам̣. еттха ча ‘‘а̄рамман̣апаччайа̄ адхипатийа̄ тӣн̣и…пе… авигате тӣн̣ӣ’’ти ваттаббе йе хетупаччайа̄дайо паччайа̄ бахуган̣ана̄, тесам̣ ӯнатараган̣анехи ча сама̄наган̣анехи ча саддхим̣ сам̣сандане йа̄ ган̣ана̄ лаббхати, там̣ дассетум̣ а̄рамман̣апаччайасса пуримабха̄ге т̣хитампи хетупаччайам̣ паччхимабха̄гева т̣хапетва̄ ‘‘а̄рамман̣апаччайа̄ хетуйа̄ тӣн̣ӣ’’ти вуттам̣. тенетам̣ а̄ви кароти – а̄рамман̣апаччайо йена йена бахутараган̣анена ва̄ сама̄наган̣анена ва̄ паччайена саддхим̣ дукатика̄дибхедам̣ гаччхати, саббаттха тӣн̣ева пан̃ха̄виссаджджана̄ни ведитабба̄ни. випа̄капаччайена пана саддхим̣ сам̣сандане екамева лаббхати, там̣ випа̄капаччайа̄дика̄йа ган̣ана̄йа а̄ви бхависсатӣти идха на дасситам̣. йа̄ чеса̄ думӯлаке ган̣ана̄ дассита̄, тимӯлака̄дӣсупи еса̄ва ган̣ана̄ти а̄рамман̣апаччайавасена тимӯлака̄дайо на виттха̄рита̄.
ида̄ни адхипатипаччайа̄дивасена думӯлака̄дӣсу ган̣анам̣ дассетум̣ адхипатипаччайа̄ хетуйа̄ нава̄тиа̄ди вуттам̣. таттха̄пи вуттанайенева паччайасаннивесо ведитаббо. йатха̄ ча адхипатипаччайа̄ хетуйа̄ нава, евам̣ сесесупи хетуна̄ сама̄наган̣ана̄су навева. ити йо йо паччайо а̄димхи тит̣т̣хати, тена тена саддхим̣ сама̄наган̣ана̄нам̣ сам̣сандане а̄димхи т̣хитасса васена ган̣ана̄ хоти. тена пана саддхим̣ ӯнатараган̣ана̄нам̣ сам̣сандане ӯнатараган̣ана̄нам̣йева васена ган̣ана̄ хотӣти ведитаббо. йатха̄ ча а̄рамман̣апаччайавасена евам̣ адхипатипаччайавасена̄пи тато паресам̣ анантара̄дӣнам̣ васена̄пи тимӯлака̄дайо на виттха̄рита̄. тасма̄ думӯлаке дасситаган̣ана̄васенева саббаттха са̄дхетабба̄. тенева вуттам̣ ‘‘екекам̣ паччайам̣ мӯлакам̣ ка̄туна саджджха̄йамаггена ган̣етабба̄’’ти.
паччайа̄нуломаван̣н̣ана̄.