৫. চম্মক্খন্ধকৰণ্ণনা
সোণকোল়িৰিসৰত্থুকথাৰণ্ণনা
২৪২. অসীতিযা …পে… কারেতীতি ‘‘অসীতি গামিকসহস্সানি সন্নিপাতাপেত্ৰা’’তি ইমস্স কারণৰচনং. তত্থ ‘‘গামানং অসীতিযা সহস্সেসূ’’তি ৰত্তব্বে ‘‘অসীতিযা গামসহস্সেসূ’’তি ৰুত্তং. গামপ্পমুখা গামিকা, তেসং সহস্সানি. ‘‘কম্মচিত্তীকতানী’’তি উপচারেন ৰুত্তং. কম্মপচ্চযউতুসমুট্ঠানে হি তেসং অঞ্জনৰণ্ণভাৰো. ‘‘কেনচিদেৰ করণীযেনা’’তি ৰত্তব্বে ‘‘কেনচিদেৰা’’তি ৰুত্তং. এত্থ এৰং-সদ্দো ওপম্মে পৰত্ততি. এৰমুপমানোপদেসপুচ্ছাৰধারণপটিঞ্ঞাতওপম্মে. পুরতো পেক্খমানানন্তি অনাদরত্থে সামিৰচনং. ততো পন ভগৰতো গন্ধকুটিযা কৰাটং সুবদ্ধং পস্সিত্ৰা ইচ্ছিতাকারকুসলতায ইদ্ধিযা গন্ত্ৰা কুটিং পৰিসিত্ৰা আরোচেসি. ৰিহারপচ্ছাযাযন্তি ৰিহারস্স ৰড্ঢমানচ্ছাযাযং. ‘‘অহো নূনাতি অহো মহন্তো’’তি লিখিতং. ভগৰতো সম্বহুলেহি সদ্ধিং আহিণ্ডনং আযস্মতো সোণস্স ৰীরিযারম্ভনিদস্সনেন অনারদ্ধৰীরিযানং উত্তেজনত্থং, এৰং সুখুমালানং পাদরক্খণত্থং উপাহনা অনুঞ্ঞাতাতি দস্সনত্থঞ্চ.
সোণস্সপব্বজ্জাকথাৰণ্ণনা
২৪৩. তত্থ চ নিমিত্তং গণ্হাহীতি তেসং ইন্দ্রিযানং আকারং উপলক্খেহি.
২৪৪. অধিমুত্তো হোতীতি পটিৰিজ্ঝিত্ৰা পচ্চক্খং কত্ৰা ঠিতো হোতি. নেক্খম্মাধিমুত্তোতিআদীহি নিব্বানং, অরহত্তঞ্চ ৰুত্তং. ‘‘তঞ্হি সব্বকিলেসেহি নিক্খন্তত্তা ‘নেক্খম্ম’ন্তি চ গেহতো পৰিৰিত্তত্তা ‘পৰিৰেকো’তি চ ব্যাপজ্জাভাৰতো ‘অব্যাপজ্জ’ন্তি চ অরহত্তং উপাদানস্স খযন্তে উপ্পন্নত্তা ‘উপাদানক্খযো’তি চ তণ্হায খযন্তে উপ্পন্নত্তা ‘তণ্হক্খযো’তি চ সম্মোহাভাৰতো ‘অসম্মোহো’তি চ ৰুচ্চতী’’তি ৰুত্তং. সব্বেহি অরহত্তং ৰুত্তন্তি কেচি. সিযা খো এৰমস্সাতি কদাচি এৰমস্স, অস্স ৰা আযস্মতো এৰং সিযা. পচ্চাগচ্ছন্তো জানন্তো. করণীযমত্তানন্তি অত্তনো. সো এৰ ৰা পাঠো. নেক্খম্মাধিমুত্তোতি ইমস্মিংযেৰ অরহত্তং কথিতং. সেসেসু নিব্বানন্তি কেচি. অসম্মোহাধিমুত্তোতি এত্থেৰ নিব্বানং. সেসেসু অরহত্তন্তি কেচি. ‘‘সব্বেস্ৰেৰেতেসু উভযম্পী’’তি ৰদন্তি. পৰিৰেকঞ্চ চেতসো, অধিমুত্তস্স, উপাদানক্খযস্স চাতি উপযোগত্থে সামিৰচনং. আযতনানং উপ্পাদঞ্চ ৰযঞ্চ দিস্ৰা.
সব্বনীলিকাদিপটিক্খেপকথাৰণ্ণনা
২৪৬. ‘‘রঞ্জনচোল়কেন পুঞ্ছিত্ৰা’’তি পাঠো. ‘‘খল্লকাদীনি অপনেত্ৰা’তি ৰুত্তত্তা দ্ৰে তীণি ছিদ্দানি কত্ৰা ৰল়ঞ্জেতুং ৰট্টতী’’তি ৰদন্তানং ৰাদো ন গহেতব্বো.
যানাদিপটিক্খেপকথাৰণ্ণনা
২৫৪. ‘‘চতুরঙ্গুলাধিকানী’’তি ৰুত্তত্তা চতুরঙ্গুলতো হেট্ঠা ৰট্টতীতি একে. উভতোলোহিতকূপধানন্তি এত্থ ‘‘কাসাৰং পন ৰট্টতি, কুসুম্ভাদিরত্তমেৰ ন ৰট্টতী’’তি লিখিতং.
সব্বচম্মপটিক্খেপাদিকথাৰণ্ণনা
২৫৫. কিস্স ত্যাযন্তি কিস্স তে অযং.
২৫৬. গিহিৰিকতন্তি গিহীনং অত্থায কতং. ‘‘যত্থ কত্থচি নিসীদিতুং অনুজানামীতি অত্থো’’তি লিখিতং. কিঞ্চাপি দীঘনিকাযট্ঠকথাযং ‘‘ঠপেত্ৰা তূলিকং সব্বানেৰ গোনকাদীনি রতনপরিসিব্বিতানি ৰট্টন্তী’’তি ৰুত্তং, অথ খো ৰিনযপরিযাযং পত্ৰা গরুকে ঠাতব্বতো ইধ ৰুত্তনযেনেৰেত্থ অত্থো গহেতব্বো. ‘‘তত্থ পন সুত্তন্তিকদেসনায গহট্ঠাদীনম্পি ৰসেন ৰুত্তত্তা তেসং সঙ্গণ্হনত্থং ঠপেত্ৰা ‘তূলিকং…পে… ৰট্টন্তী’তি ৰুত্তং ৰিয খাযতীতি অপরে’’তি ৰুত্তং.
২৫৯. মিগমাতুকোতি তস্স নামং. ৰাতমিগোতি চ তস্স নামং. ‘‘কাল়সীহো কাল়মুখো কপী’’তি লিখিতং. চম্মং ন ৰট্টতীতি যেন পরিযাযেন চম্মং ৰট্টিস্সতি, সো পরতো আৰি ভৰিস্সতি. ‘‘অত্তনো পুগ্গলিকৰসেন পরিহারো পটিক্খিত্তো’’তি ৰুত্তং. ‘‘ন, ভিক্খৰে, কিঞ্চি চম্মং ধারেতব্ব’’ন্তি এত্তাৰতা সিদ্ধে ‘‘ন, ভিক্খৰে, গোচম্ম’’ন্তি ইদং পরতো ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, সব্বপচ্চন্তিমেসু জনপদেসু চম্মানি অত্থরণানী’’তি এত্থ অনুমতিপ্পসঙ্গভযা ৰুত্তন্তি ৰেদিতব্বং.
চম্মক্খন্ধকৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.