২৩২. অট্ঠচীৰরমাতিকাকথা

৩৭৯. ইদানি আহাতি সম্বন্ধো. পুগ্গলাধিট্ঠাননযেনাতি ‘‘সীমায দেতী’’তি কত্তুৰাচকেন কিরিযাপদেন দাযকপুগ্গলসঙ্খাতকত্তুনো অধিট্ঠানৰসেন ৰুত্তত্তা পুগ্গলাধিট্ঠানেন নযেন. এত্থাতি এতাসু অট্ঠসু মাতিকাসু. অট্ঠমা মাতিকাতি যোজনা. তত্থাতি অট্ঠসু মাতিকাসু. সব্বত্থাতি সব্বেসু ‘‘কতিকায দেতী’’তিআদীসু.

সীমায…পে… ভাজেতব্বন্তিআদিম্হি মাতিকানিদ্দেসে পন এৰং ৰিনিচ্ছযো ৰেদিতব্বোতি যোজনা. সীমায দেতীতি এত্থ পন্নরস সীমা ৰেদিতব্বাতি সম্বন্ধো.

তত্থাতি পন্নরসসু সীমাসু. উপচারসীমা পরিচ্ছিন্না হোতীতি সম্বন্ধো. এত্তকং ঠানন্তি পরিক্খেপারহট্ঠানস্স একন্তেন অৰুত্তত্তা একন্তেন পরিক্খেপারহট্ঠানং দস্সেন্তো আহ ‘‘অপিচা’’তিআদি. ধুৰসন্নিপাততো ৰা খিপিতানন্তি সম্বন্ধো. ‘‘পরিযন্তে’’তি পদং পুব্বাপরাপেক্খং. তস্মা তীসু নিস্সক্কপদেসু যোজেতব্বং. সা পনাতি উপচারসীমা পন. ভিক্খূসু ৰড্ঢন্তেসু আৰাসোপি ৰড্ঢতীতি মনসিকত্ৰা ৰুত্তং ‘‘ভিক্খূসু ৰড্ঢন্তেসূ’’তি. সব্বেসং ভিক্খূনন্তি সম্বন্ধো. ৰুত্তমেৰাতি সীমকথাযং (মহাৰ. অট্ঠ. ১৩৮, ১৪৪) ৰুত্তমেৰ.

অপিচ খোতি এত্থ অপিসদ্দো পুচ্ছত্থৰাচকো. কেহি ঠপিতাতি হি অত্থো. রাজরাজমহামত্তা ঠপেন্তীতি সম্বন্ধো. লাভসীমাতি লাভস্স মরিযাদো. যন্তি যো লাভো. এত্থন্তরেতি এতস্মিং গাৰুতাদিঅন্তরে. লাভসীমা নামাতি লাভেন পরিচ্ছিন্না সীমা নাম. তত্থাতি বহূসু জনপদেসু. অন্তরদীপা চাতি মহাদীপতো অঞ্ঞদীপা চ, খুদ্দকদীপাতি অধিপ্পাযো.

এত্থেৰ সীমাযাতি খণ্ডসীমায এৰ. তেসংযেৰাতি খণ্ডসীমগতানংযেৰ. এৰত্থফলং দস্সেন্তো আহ ‘‘অঞ্ঞেস’’ন্তিআদি. রুক্খে ৰা পব্বতে ৰা ঠিতস্স ৰা হেট্ঠা পথৰীমজ্ঝগতস্স ৰা ভিক্খুস্সাতি যোজনা. ইমিস্সা উপচারসীমায ঠিতস্সাতি সম্বন্ধো. সমানসংৰাসসীমাযাতি মহাসীমায. খণ্ডসীমসীমন্তরিকাসূতি খণ্ডসীমাযঞ্চ দ্ৰিন্নং সীমানং সীমন্তরিকাযঞ্চ. তত্থ দ্ৰিন্নং গামট্ঠানম্পি পাপুণাতি. অৰিপ্পৰাসসীমায দিন্নং গামট্ঠানং ন পাপুণাতি ‘‘ঠপেত্ৰা গামঞ্চ গামূপচারঞ্চা’’তি ৰুত্তত্তা.

জম্বুযা লক্খিতো দীপো জম্বুদীপো. তম্বো লোহিতো পাণি হত্থো এতেসন্তি তম্বপাণিনো. ৰিজযকুমারাদযো সত্তসতা জনা. তেসং নিৰাসো তম্বপণ্ণি, সোযেৰ দীপোতি তম্বপণ্ণিদীপো, তস্মিং. সব্বেসং ভাগন্তি সম্বন্ধো. তত্রেৰাতি জম্বুদীপেযেৰ. এৰন্তিআদি নিগমনং.

যো পন ভণতীতি সম্বন্ধো. ততোতি কথনতো, পরন্তি সম্বন্ধো. নন্তি মহাসিৰত্থেরং. তিযোজনাপীতি পিসদ্দো ততো ঊনাপি হোতীতি দস্সেতি. সব্বংপেতন্তি সব্বংপি এতং লাভগণ্হনাদিং. ইতি আহংসূতি যোজনা.

কতিকানং যথিচ্ছিতকতেন পৰত্তত্তা বহু হোতি, তস্মা ইধ ইচ্ছিতকতিকং দস্সেতুং ৰুত্তং ‘‘সমানলাভকতিকাযা’’তি. তত্রাতি ‘‘কতিকায দেতী’’তি পাঠে. সন্নিপতিতেহি ভিক্খূহি ভাজেতব্বন্তি সম্বন্ধো. তস্সাতি ৰিহারস্স. বুদ্ধাধিৰুত্থোতি বুদ্ধেন অধি ইস্সরৰসেন ৰসিযিত্থাতি বুদ্ধাধিৰুত্থো. এত্তাৰতাতি এত্তকেন সাৰনমত্তেন. নিসিন্নোৰাতি নিসিন্নো এৰ হোতি, নিসিন্নো ইৰ ৰা. তস্মিং ৰিহারেপীতি তস্মিং পোরাণকাদিৰিহারেপি. এৰমেৰাতি ‘‘অযং পোরাণকো ৰিহারো তেন নৰৰিহারেন সদ্ধিং সমানলাভং কাতুং সঙ্ঘস্স রুচ্চতী’’তিআদিনা এৰমেৰ. ইধাতি পোরাণকৰিহারে. তস্মিন্তি নৰৰিহারে. এৰন্তি যথা একেন ৰিহারেন সদ্ধিং একো ৰিহারো কাতব্বো, এৰং তথাতি অত্থো.

ভিক্খাপঞ্ঞত্তিযাতি এত্থ ভিক্খা পঞ্ঞপিযতি নিচ্চৰসেন ঠপিযতি এত্থাতি ভিক্খাপঞ্ঞত্তীতি দস্সেন্তো আহ ‘‘অত্তনো পরিচ্চাগপঞ্ঞাপনট্ঠানে’’তি. তস্সাতি ‘‘যত্থ সঙ্ঘস্স ধুৰকারা করিযন্তী’’তিপাঠস্স. অত্থো এৰং ৰেদিতব্বোতি যোজনা. যত্থ ৰাতি যস্মিং ৰা ঠানে. অনেনাতি চীৰরদাযকেন. সলাকভত্তাদীনি ৰা নিবদ্ধানি কারিতানীতি সম্বন্ধো. যেন পনাতি চীৰরদাযকেন পন. সকলোপি ৰিহারোতি সকলোপি সআরামো ৰিহারো. তত্থাতি চীৰরদাযকে. ইমেতি পাকৰত্তস্স ৰত্তনট্ঠানাদযো ৰিহারা. ধুৰেন করিযন্তীতি ধুৰকারা ৰিহারা. সোতি চীৰরদাযকো. যত্থাতি যস্মিং ঠানে. সব্বত্থাতি সব্বেসু বহূসু ৰিহারেসু.

তেহীতি বহুতরেহি ভিক্খূহি. ধুৰকারেসূতি নিদ্ধারণে ভুম্মং. একত্থাতি একস্মিং ধুৰকারে. ‘‘সচে ভিক্খুগণনায গণ্হথাতি ৰদতী’’তি ইমিনা সচে ন ৰদতি, ভিক্খুগণনায ভাজেত্ৰা গণ্হিতুং ন ৰট্টতীতি দস্সেতি, ৰিহারগণনায গণ্হিতুং ৰট্টতীতি অধিপ্পাযো. তথাতি যথা ‘‘ভিক্খুগণনায গণ্হথা’’তি ৰদতি, তথাতি অত্থো. এত্থাতি ভাজেতব্বৰত্থূসু. তন্তি মঞ্চপীঠকং, পুচ্ছিত্ৰা দাতব্বন্তি সম্বন্ধো. পুচ্ছিত্ৰাতি দাযকং পুচ্ছিত্ৰা, ৰদতীতি দাযকো ৰদতি. সঙ্ঘস্সাপীতি পিসদ্দো ন দাযকস্সেৰাতি দস্সেতি.

উপচারসীমাযং ঠিতেন সঙ্ঘেন ভাজেতব্বন্তি সম্বন্ধো. সীমট্ঠস্সাতি উপচারসীমাযং ঠিতস্স. অসম্পত্তস্সাপীতি ভাজনট্ঠানং অসম্পত্তস্সাপি. অলসজাতিকাতি কোসজ্জজাতিকা. ঠিতিকাতি পবন্ধৰসেন ঠিযতে ঠিতি, সাযেৰ ঠিতিকা. অথ ৰা ‘‘ঠিতট্ঠানতো পট্ঠায দাতব্ব’’ন্তি অট্ঠকথাযং (মহাৰ. অট্ঠ. ৩৭৯) ৰুত্তত্তা তিট্ঠতি পবন্ধৰসেন এত্থাতি ঠিতি, সাযেৰ ঠিতিকাতি ৰচনত্থো কাতব্বো. ঠিতিকং ঠপেত্ৰাতি ৰীসতিৰস্সসঙ্খাতং ঠিতিকং ঠপেত্ৰা. তেসন্তি থেরানং.

সম্পত্তসম্পত্তানন্তি ভাজনট্ঠানং সম্পত্তসম্পত্তানং. অত্তনো ৰিহারদ্ৰারে ৰা অত্তনো অন্তোৰিহারেযেৰ ৰাতি যোজনা. সীমাতি উপচারসীমা. থেরাসনং আরূল়্হে সতীতি যোজনা. ৰস্সগ্গেনাতি ৰস্সগণনায.

পাটেক্কন্তি পচ্চেকং. সব্বানেৰ চীৰরানীতি সম্বন্ধো. দুব্ভাসিতদুগ্গহিতানমত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘গতগতট্ঠানে সঙ্ঘিকানেৰ হোন্তী’’তি. একন্তি দসসু ৰত্থেসু একং.

ৰত্থস্সেৰ পুপ্ফং ৰা ৰলি ৰা অত্থীতি যোজনা. তেনাতি পুপ্ফৰলিনা. একং তন্তন্তি একং সুত্তং. তত্থাতি তেসু ঠিতিকায ঠানাট্ঠানেসু. দ্ৰীহিপি গহেতব্বং ঠিতিকায অভাৰতো.

ভিক্খু অত্তনো সন্তকং যং চীৰরন্তি যোজনা. পংসুকূলিকানম্পি ৰট্টতীতি ‘‘সঙ্ঘস্স দেমা’’তি ৰা ‘‘তুয্হং দেমা’’তি ৰা অৰত্ৰা ‘‘ভিক্খূনং দেম, থেরানং দেমা’’তি ৰুত্তত্তা পংসুকূলিকানম্পি ৰট্টতি. ভিক্খুথেরা নাম হি ন অত্তনাযেৰ হোন্তি, অঞ্ঞেপি বহূ, তস্মা ৰট্টতি. ‘‘সঙ্ঘস্সা’’তি ৰুত্তে অত্তনা একন্তেন সঙ্ঘোযেৰ, তস্মা ‘‘সঙ্ঘস্সা’’তি ৰুত্তেপি ন ৰট্টতি, পগেৰ ‘‘তুয্হ’’ন্তি ৰুত্তে.

ততোতি বহুৰত্থতো. গহেতুং ন ৰট্টতীতি পংসুকূলিকানং গহেতুং ন ৰট্টতি.

যন্তি ৰত্থং. তত্থাতি পরিক্খারেসু. সুত্তন্তি তন্তং.

এৰং অন্তোসীমং পৰিসিত্ৰা ‘‘সঙ্ঘস্স দেমা’’তি দিন্নে ৰিনিচ্ছযং দস্সেত্ৰা বহিসীমায দিন্নে তং দস্সেন্তো আহ ‘‘সচে পনা’’তিআদি. একবদ্ধা চাতি দ্ৰাদসহত্থমনতিক্কমিত্ৰা একতোবদ্ধা চ. যে পনাতি ভিক্খূ পন.

উভতোসঙ্ঘস্স দেতীতি এত্থ চতুন্নং ৰাক্যানং ৰসেন ৰুত্তেপি উভতোসঙ্ঘস্স দেতিযেৰ নামাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘উভতোসঙ্ঘস্স দম্মীতি ৰুত্তেপী’’তিআদি. উভতোসঙ্ঘগ্গহণেন গহিতত্তাতি পুগ্গলস্স উভতোসঙ্ঘগ্গহণেন গহিতত্তা. ‘‘এসেৰ নযো’’তি ইমিনা একৰীসতিপটিৰীসে কত্ৰা একো চেতিযস্স দাতব্বোতি নযং অতিদিসতি. পাপুণনকোট্ঠাসো নাম নত্থি চেতিযস্স উভতোসঙ্ঘগ্গহণেন অগহিতত্তা.

তত্থাতি উভতোসঙ্ঘপুগ্গলচেতিযেসু. সেসং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.

পুব্বেতি বুদ্ধস্স ভগৰতো ধরমানকালে. তদাতি যদা বুদ্ধো ভগৰা ধরতি, তদা. পটিমং ৰাতি পটিবিম্বং ৰা. তঞ্হি ভগৰতা পটি সদিসং মানীযতীতি পটিমাতি ৰুচ্চতি. চেতিযং ৰাতি থূপং ৰা. সো হি দেৰমনুস্সেহি চিতিতব্বং, পূজেতব্বং, ইট্ঠকাদীহি ৰা চিনিতব্বন্তি চেতিযন্তি ৰুচ্চতি. তত্থাতি দেয্যধম্মেসু. যন্তি কিরিযাপরামসনং. যং দেন্তীতি যোজনা. তত্থাতি তস্মিং দানে. অনিযমৰাচকস্স ‘‘যো’’তি সব্বনামস্স অত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘পব্বজিতো ৰা গহট্ঠো ৰা’’তি. ৰত্তং কত্ৰা পরিভুঞ্জিতুন্তি পুব্বকালঅপরকালকিরিযানং ৰিকারৰসেন অনিযতত্তা ৰুত্তং ‘‘ভুঞ্জিত্ৰা পচ্ছাপি ৰত্তং কাতু’’ন্তি.

‘‘দূরম্পি হরিত্ৰা পূজেতব্ব’’ন্তি ইমিনা জঙ্ঘপেসনিককম্মং ন হোতীতি দস্সেতি. হরন্তস্স ভিক্খুনোতি সম্বন্ধো. গচ্ছতোতি অনাদরে সামিৰচনং. তন্তি সঙ্ঘস্স আহটভত্তং.

ৰস্সংৰুত্থসঙ্ঘস্সাতি ৰস্সং ৰসিত্থাতি ৰস্সংৰুত্থো. অলুত্তকিতন্তসমাসোযং, সোযেৰ সঙ্ঘো ৰস্সংৰুত্থসঙ্ঘো, তস্স. যাৰতিকসদ্দো যত্তকপরিযাযোতি আহ ‘‘যত্তকা’’তি. দিসাপক্কন্তস্সাপীতি অঞ্ঞং দিসং পক্কন্তস্সপি, দাতব্বন্তি সম্বন্ধো. ৰদন্তীতি অট্ঠকথাচরিযেহি অপরে আচরিযা ৰদন্তি. এতন্তি ৰচনং.

সম্পত্তানন্তি দিন্নট্ঠানং সম্পত্তানং. সব্বেসন্তি যত্থ কত্থচি ৰুত্থৰস্সানং সব্বেসং. তত্রাতি ৰিহারে. তত্রাতি তস্মিং ৰদনে সতি, তেসু ভিক্খূসু ৰা. ৰস্সং ৰসন্তীতি ৰস্সংৰসন্তা, তেসং. চীৰরমাসেতি চীৰরেন লক্খিতে পচ্ছিমকত্তিকমাসে.

হেমন্তস্স পচ্ছিমো দিৰসোতি ফগ্গুণপুণ্ণমীসঙ্খাতো হেমন্তস্স পচ্ছিমো দিৰসো. ৰস্সাৰাসিকন্তি ৰস্সং আৰসন্তানং দাতব্বং চীৰরং. আরোপেতব্বাকারং দস্সেন্তো আহ ‘‘অতীতৰস্সাৰাসস্সা’’তিআদি. তত্থ অতীতৰস্সাৰাসস্সাতি অতীতৰস্সং, অতীতৰস্সে ৰা আৰাসস্স সঙ্ঘস্স. তন্তি চীৰরং.

ঠপেত্ৰাতি ৰিহারে ঠপেত্ৰা. সম্পত্তানন্তি ইমং ঠানং সম্পত্তানং. ইতোতি চীৰরদানকালতো. তেতি অন্তোৰস্সে ৰুত্থভিক্খূ.

আদিস্সাতি পদস্স ত্ৰাপচ্চযন্তভাৰং দস্সেন্তো আহ ‘‘আদিসিত্ৰা’’তি. অযমত্থো ৰেদিতব্বোতি যোজনা. তত্রাতি ‘‘যাগুযা ৰা’’তিআদিপাঠে. অজ্জতনায ৰাতি অজ্জ ভৰানং পুঞ্ঞানং অত্থায ৰা. তেসন্তি নিমন্তকানং, পৰিট্ঠানং ভিক্খূনন্তি সম্বন্ধো. যেহি নিমন্তিতেহীতি নিমন্তিতেহি যেহি ভিক্খূহি. যেসং ৰা পত্তন্তি সম্বন্ধো. তেসং ন পাপুণাতীতি সব্বেসং তেসং ন পাপুণাতি, কস্মা? অনিমন্তিতত্তা. তেসং ন পাপুণন্তি, কস্মা? নিমন্তিতগেহং অপৰিট্ঠত্তা. সোতি দাযকো.

পুব্বেপীতি ইতো পুব্বেপি. অস্সাতি দাযকস্স. ৰাসেত্ৰাতি ৰাসাপেত্ৰা. সোতি দাযকো. যোতি ভিক্খু, ৰসতীতি সম্বন্ধো. তানীতি ভেসজ্জানি. ইদন্তি চীৰরং.

‘‘অন্তেৰাসিকানঞ্চা’’তি পদেন সদ্ধিৰিহারিকাপি গহেতব্বা উদ্দেসাদিৰসেন অন্তে ৰসনসীলত্তা. উদ্দেসং গহেতুং আগতো চ গহেত্ৰা গচ্ছন্তো চাতি ইমে অন্তে অৰসনসীলাপি রূল়্হীৰসেন অন্তেৰাসিকা নাম. ইমিনা নিস্সযং গহেতুং আগতো চ থেরস্স সন্তিকে নিস্সযং গহিতপুব্বো চ অন্তেৰাসিকো নামাতি দস্সেতি. ৰত্তং কত্ৰা উদ্দেসপরিপুচ্ছাদীনি গহেত্ৰা ৰিচরন্তানং সব্বেসং উদ্দেসন্তেৰাসিকানং পাপুণাতীতি যোজনা. ইমিনা সদ্ধিৰিহারিকনিস্সযন্তেৰাসিকউপসম্পদন্তেৰাসিকপব্বজ্জন্তেৰাসিকাপি গহেতব্বা তেসম্পি নিবদ্ধচারিকভিক্খুভাৰতো. সব্বত্থাতি সব্বস্মিং চীৰরক্খন্ধকে.

ইতি চীৰরক্খন্ধকৰণ্ণনায যোজনা সমত্তা.