১৫৭. সোণকুটিকণ্ণৰত্থুকথা
২৫৭. এতেনাতি ‘‘কুররঘরে’’তি পাঠেন. অস্সাতি মহাকচ্চানস্স. পপাতনামকেতি যস্মা মহাতটো এত্থ অত্থি, তস্মা পপাতনামকো হোতি. এতেনাতি ‘‘পপাতকে পব্বতে’’তি পাঠেন. অস্সাতি মহাকচ্চানস্স. কোটিঅগ্ঘনকং পিল়ন্ধনং কণ্ণে এতস্সত্থীতি কুটিকণ্ণোতি ৰচনত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘কোটিঅগ্ঘনকং পনা’’তিআদি. পিল়ন্ধতি অনেনাতি পিল়ন্ধনং, অলঙ্কারো. দন্তজো চতুত্থক্খরো. ‘‘পসাদজনক’’ন্তি ইমিনা পসাদং জনেতীতি পাসাদিকোতি ৰচনত্থং দস্সেতি. পসাদনীযন্তি পসাদিতব্বং, পসাদিতুং অরহন্তি অত্থো. অত্থৰচনন্তি অত্থো ৰুচ্চতি অনেনাতি অত্থৰচনং. পাল়িযং ইদানি পোত্থকেসু ‘‘পসাদনীয’’ন্তি পাঠো নত্থি. ‘‘পাসাদিক’’ন্তিপদস্স পুব্বে ‘‘দস্সনীয’’ন্তি পাঠোযেৰ অত্থি. উত্তমদমথসমথন্তিএত্থ দমথসদ্দস্স ঞাণত্থঞ্চ ইন্দ্রিযসংৰরত্থঞ্চ সমথসদ্দস্স সমাধত্থঞ্চ চিত্তূপসমত্থঞ্চ দস্সেন্তো আহ ‘‘উত্তমং দমথঞ্চা’’তিআদি. চসদ্দেন দ্ৰন্দৰাক্যং দস্সেতি. ৰিসূকাযিকৰিপ্ফন্দিতানন্তি ৰিসূকায পটিপক্খায পৰত্তানং দিট্ঠিচিত্তসঙ্খাতানং ৰিৰিধচলনানং. ‘‘ৰীরিযিন্দ্রিয’’ন্তি ইমিনা যতিন্দ্রিযন্তি এত্থ যতসদ্দো ৰীরিযৰাচকোতি দস্সেতি. নাগন্তি এত্থ নত্থি আগু পাপমেতস্সাতি নাগোতি ৰচনত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘আগুৰিরহিত’’ন্তি কিং দিৰসতো পট্ঠাযাতি আহ ‘‘মম পব্বজ্জাদিৰসতো পট্ঠাযা’’তি. কণ্হা মত্তিকা উত্তরি এত্থাতি কণ্হুত্তরাতি অত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘কণ্হমত্তিকুত্তরা’’তি. ‘‘উপরী’’তি ইমিনা উত্তরসদ্দস্স অত্থং দস্সেতি. ‘‘গুন্নং খুরেহী’’তি ইমিনা গুন্নং খুরকণ্টকসদিসত্তা গোকণ্টকা নামাতি দস্সেতি. তে গোকণ্টকে রক্খিতুন্তি সম্বন্ধো. এৰং খরা ভূমি হোতীতি যোজনা. এতেহীতি এরগূআদীহি চতূহি তিণেহি. তন্তি এরগূতিণং. তেনাতি মোরগূতিণেন. জন্তুস্স ৰণ্ণোতি সম্বন্ধো. সেনাসনং পঞ্ঞপেসীতি এত্থ কিং নাম সেনাসনং পঞ্ঞপেসীতি আহ ‘‘ভিসিং ৰা কটসারকং ৰা পঞ্ঞপেসী’’তি. পঞ্ঞপেত্ৰা চ পন সোণস্স আরোচেসি. কিং আরোচেসীতি আহ ‘‘আৰুসো’’তিআদি. সত্থা ৰসিতুকামোতি সম্বন্ধো.
২৫৮. ‘‘তস্স সোণস্সা’’তি ইমিনা পটিভাতু তন্তি এত্থ ‘‘ত’’ন্তিপদং সাম্যত্থে উপযোগৰচনন্তি দস্সেতি. তন্তি তৰ. অট্ঠকৰগ্গিকানীতি অট্ঠপমাণো, অট্ঠসমূহো ৰা ৰগ্গো এতেসন্তি অট্ঠকৰগ্গিকানি. কামসুত্তাদীনি (সু. নি. ৭৭২ আদযো) সোল়স সুত্তানি. যোতি পুগ্গলো, সমন্নাগতোতি সম্বন্ধো. অরিযোপীতি পিসদ্দো ন কেৰলং সুচিসমন্নাগতোযেৰ পাপে ন রমতি, অথ খো অরিযোপীতি দস্সেতি. ‘‘পটিভাতু ত’’ন্তি পাঠতো যাৰ ‘‘সুচীতি ৰুত্ত’’ন্তি পাঠা কেসুচিযেৰ অট্ঠকথাপোত্থকেসু অত্থি. অযং খ্ৰস্সাতি এত্থ অস্সসদ্দো আখ্যাতোতি আহ ‘‘ভৰেয্যা’’তি. পরিদস্সেসীতি পঞ্চ ৰরানি পরিচ্ছিন্দিত্ৰা দস্সেসি. যং ৰচনং মে উপজ্ঝাযো জানাপেতি, তস্স ৰচনস্স অযং কালো ভৰেয্যাতি যোজনা.
২৫৯. ৰিনযধরপঞ্চমেনাতি এত্থ উপজ্ঝাযপঞ্চমেনাতি অত্থং পটিক্খিপন্তো আহ ‘‘অনুস্সাৰনাচরিযপঞ্চমেনা’’তি. উপাহনকোসকোতি উপাহনায পক্খিপনোকাসো কোসকো. এল়কচম্মঅজচম্মেসু অকপ্পিযং নাম নত্থি. মিগচম্মে পন কিঞ্চি ৰট্টতি, ন কিঞ্চি ৰট্টতি. তং ৰিভজিত্ৰা দস্সেন্তো আহ ‘‘মিগচম্মে’’তিআদি. এতেসংযেৰাতি এণিমিগাদীনং ছন্নমেৰ. অঞ্ঞেসং পনাতি ছহি মিগেহি অৰসেসানং পন. তেসং চম্মং ন ৰট্টতীতি সম্বন্ধো.
গাথাযং মক্কটো চ কাল়সীহো চ সরভো চ কদলিমিগো চ কেচি যে ৰাল়মিগা অত্থি, তে চাতি যোজনা. তেসন্তি মক্কটাদীনং.
তত্থাতি গাথায, মক্কটাদীসু ৰা. ‘‘সীহব্যগ্ঘঅচ্ছতরচ্ছা’’তি ইমিনা ৰাল়মিগানং সরূপং দস্সেতি. এত্তকাযেৰ ৰাল়মিগাতি আহ ‘‘ন কেৰল’’ন্তিআদি. এতেসংযেৰাতি সীহব্যগ্ঘঅচ্ছতরচ্ছানমেৰ. ন চম্মং ন ৰট্টতীতি সম্বন্ধো. যেসন্তি ছন্নং এণিমিগাদীনং. তেতি ছ এণিমিগাদিকে. হি সচ্চং সব্বেসং এতেসং ৰাল়মিগানং চম্মং ন ৰট্টতীতি যোজনা. আহরিত্ৰা ৰা ন দিন্নন্তি আহরিত্ৰা ৰা হত্থে ৰা পাদমূলে ৰা ঠপেত্ৰা ন দিন্নং. ‘‘গণনং ন উপেতী’’তি ইমিনা গণনং উপগচ্ছতীতি গণনূপগন্তি অত্থং দস্সেতি. অধিট্ঠিতঞ্চাতি অধিট্ঠিতং পন. যদাতি যস্মিং কালে. ততোতি কালতো.
ইতি চম্মক্খন্ধকৰণ্ণনায যোজনা সমত্তা.