৯. রতনৰগ্গো

১. অন্তেপুরসিক্খাপদৰণ্ণনা

অনিক্খন্তরাজকে অনিগ্গতরতনকেতি এত্থ ‘‘সযনিঘরে’’তি পাঠসেসো দট্ঠব্বোতি আহ ‘‘অনিক্খন্তো রাজা ইতো’’তিআদি. তত্থ ইতোতি সযনিঘরতো. সযনিঘরেতি সযনীযঘরে. যত্থ রঞ্ঞো সযনং পঞ্ঞত্তং হোতি, অন্তমসো সাণিপাকারপরিক্খিত্তম্পি, তস্মিন্তি ৰুত্তং হোতি. রতিজননট্ঠেন রতনং, হত্থিআদি. ইধ পন ইত্থিরতনং অধিপ্পেতন্তি আহ ‘‘রতনং ৰুচ্চতি মহেসী’’তি.

উভোসূতি রাজমহেসীসু. কিরিযাকিরিযন্তি এত্থ ইন্দখীলাতিক্কমো কিরিযং, অপ্পটিসংৰিদিতং অকিরিযন্তি দট্ঠব্বং.

অন্তেপুরসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২. রতনসিক্খাপদৰণ্ণনা

মুত্তাদিদসৰিধন্তি ‘‘মুত্তা মণি ৰেল়ুরিযো সঙ্খো সিলা পৰাল়ং রজতং জাতরূপং লোহিতঙ্কো মসারগল্ল’’ন্তি (পাচি. ৫০৬) দসৰিধং রতনং. অজ্ঝাৰসথেতি গেহে. তেনাহ ‘‘পরিক্খিত্তস্সা’’তিআদি, পরিক্খিত্তস্স আৰসথস্সাতি অত্থো. আৰসথোতি চেত্থ অন্তোগামে নিৰিট্ঠগেহং অধিপ্পেতং. আরামে নিৰিট্ঠগেহং পন অজ্ঝারামগ্গহণেনেৰ গহিতং. ‘‘আৰসথোতি চেত্থ অন্তোআরামে ৰা হোতু, অঞ্ঞত্থ ৰা, অত্তনো ৰসনট্ঠানং ৰুচ্চতী’’তি (সারত্থ. টী. পাচিত্তিয ৩.৫০৬) কেচি. সব্বেসম্পি অত্থায দুক্কটমেৰাতি অত্তনো ৰা তেসং সঙ্ঘাদীনং ৰা অত্থায উগ্গণ্হন্তস্স ৰা উগ্গণ্হাপেন্তস্স ৰা দুক্কটমেৰ. সচে পন মাতাপিতূনং সন্তকং অৰস্সং পটিসামেতব্বং কপ্পিযভণ্ডং হোতি, অত্তনো অত্থায গহেত্ৰা পটিসামেতব্বন্তি আহ ‘‘তাদিসং পনা’’তিআদি. তাদিসন্তি যং মাতাপিতূনং সন্তকং অৰস্সং পটিসামেতব্বং কপ্পিযভণ্ডং, তাদিসং. ছন্দেনপি ভযেনপীতি ৰড্ঢকিআদীসু ছন্দেনপি, রাজৰল্লভেসু ভযেনপি.

তাদিসে ঠানেতি মহাৰিহারসদিসস্স মহারামস্স পাকারপরিক্খিত্তে পরিৰেণে. সঞ্ঞাণং কত্ৰাতি ‘‘এত্তকা কহাপণা’’তিআদিনা রূপেন ৰা লঞ্ছনাদিনিমিত্তেন ৰা সঞ্ঞাণং কত্ৰা, সল্লক্খেত্ৰাতি অত্থো. পতিরূপানং ভিক্খূনং হত্থেতি লজ্জীনং কুক্কুচ্চকানং ভিক্খূনং হত্থে. লোলজাতিকানঞ্হি হত্থে ঠপেতুং ন লব্ভতি. নেৰ পক্কমতীতি নেৰ তম্হা আৰাসা পক্কমতি. ‘‘থাৰরং সেনাসনং ৰা’’তিআদিনা অত্তনো চীৰরাদিমূলং ন কাতব্বন্তি (পাচি. অট্ঠ. ৫০৬) দস্সেতি. তং দস্সেত্ৰাতি যং থাৰরসেনাসনাদি কতং, তং উপাসক তৰ সন্তকেন ইদং নাম কতন্তি এৰং দস্সেত্ৰা. সমাদপেত্ৰাতি অঞ্ঞং সমাদপেত্ৰা, ‘‘উদ্দিস্স অরিযা তিট্ঠন্তি, এসা অরিযান যাচনা’’তি ৰুত্তনযেন যাচিত্ৰাতি অত্থো.

অনুঞ্ঞাতট্ঠানেতি অজ্ঝারামঅজ্ঝাৰসথে. আমাসন্তি আমসিতব্বঞ্চেৰ পটিসামেতব্বঞ্চ ৰত্থাদি.

রতনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৩. ৰিকালগামপ্পৰেসনসিক্খাপদৰণ্ণনা

চারিত্তেতি চারিত্তসিক্খাপদে. উপচারন্তি দুতিযলেড্ডুপাতং. অঞ্ঞং গামং গচ্ছন্তানং পুন আপুচ্ছনকিচ্চং নত্থীতি উস্সাহং অপ্পটিপ্পস্সম্ভেত্ৰা অঞ্ঞং গামং গচ্ছন্তানং গামসতম্পি হোতু, পুন আপুচ্ছনকিচ্চং নত্থীতি অত্থো. তেনাহ ‘‘সচে পনা’’তিআদি. উস্সাহন্তি গামপ্পৰিসনুস্সাহং. অন্তরারামাদীসু (পাচি. অট্ঠ. ৫১৫) ন কেৰলং অনাপুচ্ছা গচ্ছন্তস্সেৰ, কাযবন্ধনং অবন্ধিত্ৰা সঙ্ঘাটিং অপারুপিত্ৰা গচ্ছন্তস্সাপি অনাপত্তি. আপদাসূতি সীহো ৰা ব্যগ্ঘো ৰা আগচ্ছতি, মেঘো ৰা উট্ঠেতি, অঞ্ঞো ৰা কোচি উপদ্দৰো উপ্পজ্জতি, অনাপত্তি. এৰরূপাসু আপদাসু বহিগামতো অন্তোগামং পৰিসিতুং ৰট্টতি.

ৰিকালগামপ্পৰেসনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৪. সূচিঘরসিক্খাপদৰণ্ণনা

তং অস্স অত্থীতি (সারত্থ. টী. পাচিত্তিয ৩.৫১৭) পঠমং ভিন্দিত্ৰা পচ্ছা দেসেতব্বত্তা তং ভেদনকং অস্স পাচিত্তিযস্স অত্থীতি.

অরণিকেতি অরণিধনুকে. ৰিধেতি ৰেধকে. ৰাসিজটেতি ৰাসিদণ্ডকে চ.

সূচিঘরসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৫. মঞ্চপীঠসিক্খাপদৰণ্ণনা

অট্ঠঙ্গুলপাদকন্তি ভাৰনপুংসকনিদ্দেসো. ‘‘ছেদনকং ভেদনকসদিসমেৰা’’তি ইমিনা ‘‘ছেদনমেৰ ছেদনকং, তং অস্স অত্থীতি ছেদনক’’ন্তি ইমমত্থং অতিদিসতি.

যথা পমাণমেৰ উপরি দিস্সতি, এৰং নিখণিত্ৰা ৰাতি সচে পন ন ছিন্দিতুকামো হোতি, যথা পমাণমেৰ উপরি দিস্সতি, এৰং ভূমিযং নিখণিত্ৰা ৰা. অট্টকং ৰা বন্ধিত্ৰাতি উক্খিপিত্ৰা তুলাসঙ্ঘাতে ঠপেত্ৰা অট্টং কত্ৰা.

মঞ্চপীঠসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৬. তূলোনদ্ধসিক্খাপদৰণ্ণনা

চিমিলিকং পত্থরিত্ৰা তূলং পক্খিপিত্ৰাতি মঞ্চপীঠানং উপরি চিমিলিকং পত্থরিত্ৰা তস্স উপরি তূলং পক্খিপিত্ৰাতি অত্থো. উপরি চিমিলিকাযাতি উপরিমভাগে চিমিলিকায.

সীসপ্পমাণন্তি (চূল়ৰ. অট্ঠ. ২৯৭; সারত্থ. টী. চূল়ৰগ্গ ৩.২৯৭) যত্থ গলৰাটকতো পট্ঠায সব্বসীসং উপদহন্তি, তং সীসপ্পমাণং. তঞ্চ উক্কট্ঠপরিচ্ছেদতো তিরিযং মুট্ঠিরতনং হোতি, দীঘতো দ্ৰিরতনন্তি দস্সেতুং ‘‘যস্স ৰিত্থারতো তীসু কোণেসূ’’তিআদিমাহ. দ্ৰিন্নং অন্তরং ৰিদত্থি চতুরঙ্গুলং হোতীতি দ্ৰিন্নং কোণানং অন্তরং মিনিযমানং ৰিদত্থি চেৰ চতুরঙ্গুলঞ্চ হোতি. মজ্ঝে মুট্ঠিরতনন্তি বিব্বোহনস্স মজ্ঝং তিরিযতো মুট্ঠিরতনপ্পমাণং হোতি. অযঞ্হি সীসপ্পমাণস্স উক্কট্ঠপরিচ্ছেদো. ততো উদ্ধং ন ৰট্টতি, হেট্ঠা ৰট্টতি. অগিলানস্স সীসূপধানঞ্চ পাদূপধানঞ্চাতি দ্ৰযমেৰ ৰট্টতি. গিলানস্স বিব্বোহনানি সন্থরিত্ৰা উপরি পচ্চত্থরণং দত্ৰা নিপজ্জিতুম্পি ৰট্টতি.

তূলোনদ্ধসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৭. নিসীদনসিক্খাপদৰণ্ণনা

সত্তমং উত্তানমেৰ.

নিসীদনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৮. কণ্ডুপ্পটিচ্ছাদিসিক্খাপদৰণ্ণনা

অধোনাভিউব্ভজাণুমণ্ডলন্তি নাভিযা হেট্ঠা জাণুমণ্ডলানং উপরি. কণ্ডুপীল়কঅস্সাৰথুল্লকচ্ছাবাধানন্তি এত্থ কণ্ডূতি কচ্ছু. পীল়কাতি লোহিততুণ্ডিকা সুখুমপীল়কা. অস্সাৰোতি অরিসভগন্দলমধুমেহানং ৰসেন অসুচিপগ্ঘরণং. থুল্লকচ্ছাবাধোতি মহাপীল়কাবাধো ৰুচ্চতি.

কণ্ডুপ্পটিচ্ছাদিসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৯-১০. ৰস্সিকসাটিকনন্দসিক্খাপদৰণ্ণনা

নৰমং দসমঞ্চ উত্তানমেৰ.

ৰস্সিকসাটিকনন্দসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

রতনৰগ্গো নৰমো.

ইতি কঙ্খাৰিতরণিযা পাতিমোক্খৰণ্ণনায

ৰিনযত্থমঞ্জূসাযং লীনত্থপ্পকাসনিযং

পাচিত্তিযৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.