৮. অরিট্ঠসিক্খাপদৰণ্ণনা
তংতংসম্পত্তিযা (সারত্থ. টী. পাচিত্তিয ৩.৪১৭) ৰিবন্ধনৰসেন সত্তসন্তানস্স অন্তরে ৰেমজ্ঝে এতি আগচ্ছতীতি অন্তরাযো, দিট্ঠধম্মিকাদিঅনত্থো, অনতিক্কমনত্থেন তস্মিং অন্তরাযে নিযুত্তা, অন্তরাযং ৰা ফলং অরহন্তি, অন্তরাযস্স ৰা করণসীলাতি অন্তরাযিকা. তেনাহ ‘‘সগ্গমোক্খানং অন্তরাযং করোন্তীতি অন্তরাযিকা’’তি (ম. নি. অট্ঠ. ১.২৩৪). তে কম্মকিলেসৰিপাকউপৰাদপঞ্ঞত্তিৰীতিক্কমৰসেন পঞ্চৰিধাতি এত্থ চ পঞ্চানন্তরিযকম্মং কম্মন্তরাযিকং নাম, তথা ভিক্খুনিদূসককম্মং. তং পন মোক্খস্সেৰ অন্তরাযং করোতি, ন সগ্গস্স. নিযতমিচ্ছাদিট্ঠিধম্মা কিলেসন্তরাযিকা নাম. পণ্ডকতিরচ্ছানগতউভতোব্যঞ্জনকানং পটিসন্ধিধম্মা ৰিপাকন্তরাযিকা নাম. অরিযূপৰাদা উপৰাদন্তরাযিকা নাম. তে পন যাৰ অরিযে ন খমাপেন্তি, তাৰদেৰ, ন ততো পরং. সঞ্চিচ্চ আপন্না আপত্তিযো পঞ্ঞত্তিৰীতিক্কমন্তরাযিকা নাম. তাপি যাৰ ভিক্খুভাৰং ৰা পটিজানাতি, ন ৰুট্ঠাতি ৰা ন দেসেতি ৰা, তাৰদেৰ, ন ততো পরং.
তত্রাযং (ম. নি. অট্ঠ. ১.২৩৪; পাচি. অট্ঠ. ৪১৭) অরিট্ঠো ভিক্খু বহুস্সুতো ধম্মকথিকো সেসন্তরাযিকে জানাতি, ৰিনযে পন অকোৰিদত্তা পণ্ণত্তিৰীতিক্কমন্তরাযিকে ন জানাতি, তস্মা রহোগতো এৰং চিন্তেসি ‘‘ইমে আগারিকা পঞ্চ কামগুণে পরিভুঞ্জন্তা সোতাপন্নাপি সকদাগামিনোপি অনাগামিনোপি হোন্তি, ভিক্খূপি মনাপিকানি চক্খুৰিঞ্ঞেয্যানি রূপানি পস্সন্তি…পে… কাযৰিঞ্ঞেয্যে ফোট্ঠব্বে ফুসন্তি, মুদুকানি অত্থরণপাৰুরণাদীনি পরিভুঞ্জন্তি, এতং সব্বং ৰট্টতি. কস্মা? ইত্থিরূপা…পে… ইত্থিফোট্ঠব্বা এৰ ন ৰট্টন্তি, এতেপি ৰট্টন্তী’’তি এৰং রসেন রসং সংসন্দিত্ৰা সচ্ছন্দরাগপরিভোগঞ্চ নিচ্ছন্দরাগপরিভোগঞ্চ একং কত্ৰা থূলৰাকেহি সদ্ধিং অতিসুখুমসুত্তং ঘটেন্তো ৰিয, সাসপেন সদ্ধিং সিনেরুং উপসংহরন্তো ৰিয চ পাপকং দিট্ঠিগতং উপ্পাদেত্ৰা ‘‘কিং ভগৰতা মহাসমুদ্দং বন্ধন্তেন ৰিয মহতা উস্সাহেন পঠমপারাজিকং পঞ্ঞত্তং, নত্থি এত্থ দোসো’’তি সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণেন সদ্ধিং পটিৰিরুজ্ঝন্তো ভব্বপুগ্গলানং আসং ছিন্দন্তো জিনস্স আণাচক্কে পহারমদাসি. তেনাহ ‘‘তেসূ’’তিআদি.
তত্থ তেসূতি যথাৰুত্তেসু অন্তরাযেসু. অট্ঠিকঙ্কলূপমা কামাতি এত্থ অট্ঠিকঙ্কলং (সারত্থ. টী. পাচিত্তিয ৩.৪১৭) নাম উরট্ঠি ৰা পিট্ঠিকণ্টকং ৰা সীসট্ঠি ৰা. তঞ্হি নিম্মংসত্তা ‘‘কঙ্কল’’ন্তি ৰুচ্চতি. ৰিগতমংসায হি অট্ঠিসঙ্খলিকায একট্ঠিম্হি ৰা কঙ্কলসদ্দো নিরুল়্হো, তংসদিসা কামা অপ্পস্সাদট্ঠেনাতি অত্থো. আদিসদ্দেন ‘‘মংসপেসূপমা কামা, তিণুক্কূপমা কামা, অঙ্গারকাসূপমা কামা, সুপিনকূপমা কামা, যাচিতকূপমা কামা, রুক্খফলূপমা কামা, অসিসূনূপমা কামা, সত্তিসূলূপমা কামা, সপ্পসিরূপমা কামা’’তি (ম. নি. ১.২৩৪, ২৩৬; ২.৪৩-৪৮; পাচি. ৪১৭; চূল়ৰ. ৬৫) এতেসং গহণং.
তত্থ মংসপেসূপমা কামা (পাচি. অট্ঠ. ৪১৭) বহুসাধারণট্ঠেন. তিণুক্কূপমা কামা অনুদহনট্ঠেন. অঙ্গারকাসূপমা কামা মহাভিতাপনট্ঠেন. সুপিনকূপমা কামা ইত্তরপচ্চুপট্ঠানট্ঠেন. যাচিতকূপমা কামা তাৰকালিকট্ঠেন. রুক্খফলূপমা কামা সব্বঙ্গপচ্চঙ্গপলিভঞ্জনট্ঠেন. অসিসূনূপমা অধিকুট্টনট্ঠেন. সত্তিসূলূপমা ৰিনিৰিজ্ঝনট্ঠেন. সপ্পসিরূপমা সাসঙ্কসপ্পটিভযট্ঠেন.
তথেৰাতি ‘‘মা আযস্মা’’তিআদীহি. ইতরেসন্তি সো সঙ্ঘমজ্ঝং আকড্ঢিত্ৰা যেহি ‘‘মা আযস্মা’’তিআদিনা ৰুত্তো, তত্থ তেহি অঞ্ঞেসং সুতানং ভিক্খূনং. ঞত্তিচতুত্থেন কম্মেনাতি ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো এৰরূপং পাপকং দিট্ঠিগতং উপ্পন্ন’’ন্তিআদিনা (পাচি. ৪২০) পদভাজনিযং ৰুত্তেন ঞত্তিচতুত্থেন কম্মেন.
অরিট্ঠসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.