২. গণভোজনসিক্খাপদৰণ্ণনা
গণভোজনেতি গণেন লদ্ধত্তা গণস্স সন্তকে ভোজনে. তেনাহ ‘‘গণস্স ভোজনে’’তি. ননু চেত্থ ‘‘গণস্স ভোজনে’’তি ৰুচ্চতি, সো চ খো গণো ‘‘কত্থচি দ্ৰীহি, কত্থচি তীহী’’তিআদিনা অনেকধা অধিপ্পেতো, ইধ কতিহীতি আহ ‘‘ইধ চা’’তিআদি. তং পনেতং গণভোজনং দ্ৰীহি পকারেহি পসৰতি নিমন্তনতো ৰা ৰিঞ্ঞত্তিতো ৰাতি আহ ‘‘তেসং নিমন্তনতো ৰা’’তিআদি. তত্থ নিমন্তনতো ৰাতি অকপ্পিযনিমন্তনতো ৰা. ওদনাদীনং পঞ্চন্নন্তি ওদনসত্তুকুম্মাসমচ্ছমংসানং পঞ্চন্নং.
‘‘ওদনেন নিমন্তেমি, ওদনং মে গণ্হথা’’তিআদিনা নযেন যেন কেনচি ৰেৰচনেন ৰা ভাসন্তরেন ৰা পঞ্চন্নং ভোজনানং নামং গহেত্ৰা নিমন্তেতীতি সম্বন্ধো. চত্তারোতি একট্ঠানে ৰা নানাট্ঠানেসু ৰা ঠিতে চত্তারো ভিক্খূ. লক্খণৰচনঞ্চেতং, তস্মা চত্তারো ৰা ততো ৰা অধিকে ভিক্খূতি অত্থো. ৰেৰচনেন ৰাতি ভত্তঅন্নাদিপরিযাযসদ্দেন ৰা. ভাসন্তরেন ৰাতি অন্ধদমিল়াদিভাসন্তরেন ৰা. পঞ্চন্নং ভোজনানং নামং গহেত্ৰাতি পঞ্চন্নং ভোজনানং অঞ্ঞতরস্স নামং গহেত্ৰা. ওদনেন নিমন্তেমীতি তুম্হে ভন্তে ওদনেন নিমন্তেমি. আদিসদ্দেন ‘‘আকঙ্খথ ওলোকেথ অধিৰাসেথ পটিমানেথ, সত্তুনা নিমন্তেমি, সত্তুং মে গণ্হথ আকঙ্খথ ওলোকেথ অধিৰাসেথ পটিমানেথা’’তিআদীনং (পাচি. অট্ঠ. ২১৭-২১৮) গহণং. একতো ৰাতি একত্থ ঠিতে ৰা নিসিন্নে ৰা ভিক্খূ দিস্ৰা ‘‘তুম্হে, ভন্তে, ওদনেন নিমন্তেমী’’তিআদিনা এৰং একতো নিমন্তিতা. নানাতো ৰা নিমন্তিতাতি চত্তারি পরিৰেণানি ৰা ৰিহারে ৰা গন্ত্ৰা নানাতো ৰা নিমন্তিতা. একট্ঠানে ঠিতেসুযেৰ ৰা একো পুত্তেন, একো পিতরাতি এৰম্পি নিমন্তিতা নানাতোযেৰ নিমন্তিতা নাম হোন্তি. একতো গণ্হন্তিতি অঞ্ঞমঞ্ঞস্স দ্ৰাদসহত্থূপচারে ঠিতা গণ্হন্তি.
কস্মা পন নানাতো ভুত্তেপি গণভোজনং হোতীতি আহ ‘‘পটিগ্গহণমেৰ হেত্থ পমাণ’’ন্তি. যদি এৰং অথ কস্মা পাল়িযং ‘‘গণভোজনং নাম যত্থ চত্তারো ভিক্খূ পঞ্চন্নং ভোজনানং অঞ্ঞতরেন ভোজনেন নিমন্তিতা ভুঞ্জন্তি, এতং গণভোজনং নামা’’তি (পাচি. ২১৮) ৰুত্তং? তং পটিগ্গহণনিযমনত্থমেৰ. ন হি অপ্পটিগ্গহিতকং ভিক্খূ ভুঞ্জন্তীতি ‘‘ভুঞ্জন্তী’’তি পদং পটিগ্গহণনিযমৰচনং হোতি. একতো ৰা নানাতো ৰা ৰিঞ্ঞাপেত্ৰাতি চত্তারো ভিক্খূ একতো ঠিতা ৰা নিসিন্না ৰা উপাসকং দিস্ৰা ‘‘অম্হাকং চতুন্নম্পি ভত্তং দেহী’’তি ৰা পাটেক্কং পৰিসিত্ৰা ‘‘ময্হং ভত্তং দেহি, ময্হং ভত্তং দেহী’’তি ৰা একতো ৰা নানাতো ৰা ৰিঞ্ঞাপেত্ৰা. তস্স দুৰিধস্সাপীতি যঞ্চ নিমন্তনতো লদ্ধং গণভোজনং, যঞ্চ ৰিঞ্ঞত্তিতো লদ্ধং, তস্স দুৰিধস্সাপি গণভোজনস্স. এৰং পটিগ্গহণেতি একতো পটিগ্গহণে.
পাদানম্পি ফলিতত্তাতি (পাচি. অট্ঠ. ২১৭-২১৮) অন্তমসো পাদানম্পি যথা মহাচম্মস্স পরতো মংসং দিস্সতি, এৰং ফলিতত্তা. ন সক্কা পিণ্ডায চরিতুন্তি ৰালিকায ৰা সক্খরায ৰা ফুট্ঠমত্তে দুক্খুপ্পত্তিতো অন্তোগামে পিণ্ডায চরিতুং ন সক্কোতি. চীৰরে করিযমানেতি সাটকঞ্চ সুত্তঞ্চ লভিত্ৰা চীৰরে করিযমানে. যং কিঞ্চি চীৰরে কত্তব্বকম্মন্তি চীৰরৰিচারণছিন্দনমোঘসুত্তারোপনাদি যং কিঞ্চি চীৰরে কত্তব্বং কম্মং, অন্তমসো সূচিৰেধনম্পীতি অধিপ্পাযো. ‘‘অদ্ধযোজনম্পী’’তিআদি অৰকংসতো ৰুত্তং. যো পন দূরং গন্তুকামো, তত্থ ৰত্তব্বমেৰ নত্থি, গচ্ছন্তো অদ্ধযোজনব্ভন্তরে গাৰুতেপি ভুঞ্জিতুং লভতি, গতো পন একদিৰসং. যদা নাৰং অভিরুহিতুকামো ৰা হোতি আরুল়্হো ৰা ওরুল়্হো ৰা, অযং নাৰাভিরুহনসমযো নামাতি আহ ‘‘নাৰাভিরুহনসমযেপি এসেৰ নযো’’তি. অযং পন ৰিসেসো – অভিরুল়্হেন ইচ্ছিতট্ঠানং গন্ত্ৰাপি যাৰ ন ওরোহতি, তাৰ ভুঞ্জিতব্বং. চত্তারো ভিক্খূতি অন্তিমপরিচ্ছেদো. যত্থ পন সতং ৰা সহস্সং ৰা সন্নিপতিতং, তত্থ ৰত্তব্বমেৰ নত্থি. তস্মা তাদিসে কালে ‘‘মহাসমযো’’তি অধিট্ঠহিত্ৰা ভুঞ্জিতব্বং. যো কোচি পব্বজিতোতি সহধম্মিকেসু ৰা তিত্থিযেসু ৰা অঞ্ঞতরো.
যে চ দ্ৰে তযো একতো গণ্হন্তীতি যেপি অকপ্পিযনিমন্তনং সাদিযিত্ৰা দ্ৰে ৰা তযো ৰা একতো গণ্হন্তি, তেসম্পি অনাপত্তি. পণীতভোজনসূপোদনৰিঞ্ঞত্তীহি পন আপত্তিযেৰাতি ৰদন্তি, উপপরিক্খিতব্বং. নিচ্চভত্তাদীসূতি নিচ্চভত্তে সলাকভত্তে পক্খিকে উপোসথিকে পাটিপদিকে. তত্থ নিচ্চভত্তন্তি ধুৰভত্তং ৰুচ্চতি. ‘‘নিচ্চভত্তং গণ্হথা’’তি ৰদন্তি, বহূনম্পি একতো গণ্হিতুং ৰট্টতি. সলাকভত্তাদীসুপি এসেৰ নযো.
গণভোজনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.