১. মুসাৰাদসিক্খাপদৰণ্ণনা

সম্পজানমুসাৰাদেতি এত্থ মুসাতি অভূতং অতচ্ছং ৰত্থু, ৰাদোতি তস্স ভূততো তচ্ছতো ৰিঞ্ঞাপনং, সম্পজানস্স মুসাৰাদো সম্পজানমুসাৰাদো, তস্মিং সম্পজানমুসাৰাদেতি অত্থো. তেনাহ ‘‘পুব্বে’’তিআদি. সো চ পন মুসাৰাদো পুব্বভাগক্খণে, তঙ্খণে চ ৰিজানন্তস্স হোতি ‘‘পুব্বেৰস্স হোতি ‘মুসা ভণিস্স’ন্তি, ভণন্তস্স হোতি ‘মুসা ভণামী’’’তি (পাচি. ৪) ৰুত্তত্তাতি আহ ‘‘পুব্বেপি জানিত্ৰা ৰচনক্খণেপি জানন্তস্সা’’তি. এতঞ্হি দ্ৰযং অঙ্গভূতং, ইতরং পন হোতু ৰা, মা ৰা, অকারণমেতং. ননু চেতং ভণনমেৰ ঞাযতীতি আহ ‘‘ভণনঞ্চ নামা’’তিআদি. অভূতস্সাতি অতচ্ছস্স.

হত্থকং সক্যপুত্তন্তি এত্থ হত্থকোতি তস্স থেরস্স নামং. সক্যানং পুত্তোতি সক্যপুত্তো. বুদ্ধকালে কির সক্যকুলতো অসীতি পুরিসসহস্সানি পব্বজিংসু, তেসং সো অঞ্ঞতরো. অৰজানিত্ৰা পটিজাননাদিৰত্থুস্মিন্তি এত্থ অৰজানিত্ৰা পটিজাননং নাম তিত্থিযেহি সদ্ধিং কথেন্তো অত্তনো ৰাদে কঞ্চি দোসং সল্লক্খেন্তো ‘‘নাযং মম ৰাদো’’তি অৰজানিত্ৰা পুন কথেন্তো কথেন্তো নিদ্দোসতং সল্লক্খেত্ৰা ‘‘মমেৰ অযং ৰাদো’’তি পটিজানাতি. আদিসদ্দেন পটিজানিত্ৰা অৰজাননং, অঞ্ঞেনঞ্ঞং পটিচরণং, সম্পজানমুসাভাসনং, সঙ্কেতং কত্ৰা ৰিসংৰাদকরণঞ্চ সঙ্গণ্হাতি. ইদানি আপত্তিভেদদস্সনত্থং ‘‘উত্তরিমনুস্সধম্মারোচনত্থ’’ন্তিআদি ৰুত্তং.

অনুপধারেত্ৰা সহসা ভণন্তস্সাতি অৰীমংসিত্ৰা ৰেগেন দিট্ঠম্পি ‘‘অদিট্ঠং মে’’তিআদিনা ভণন্তস্স. ‘‘অঞ্ঞং ভণিস্সামী’’তি অঞ্ঞং ভণন্তস্সাতি যো মন্দত্তা মোমূহত্তা পক্খলন্তো ‘‘চীৰর’’ন্তি ৰত্তব্বে ‘‘চীর’’ন্তিআদীনি ভণতি, অযং ‘‘অঞ্ঞং ভণিস্সামী’’তি অঞ্ঞং ভণতি নাম. যো পন সামণেরেন ‘‘অপি, ভন্তে, ময্হং উপজ্ঝাযং পস্সিত্থা’’তি ৰুত্তো কেল়িং কুরুমানো ‘‘তৰ উপজ্ঝাযো দারুসকটং যোজেত্ৰা গতো ভৰিস্সতী’’তি ৰা সিঙ্গালসদ্দং সুত্ৰা ‘‘কস্সাযং সদ্দো’’তি ৰুত্তো ‘‘মাতুযা তে যানেন গচ্ছন্তিযা কদ্দমে লগ্গচক্কং উদ্ধরন্তানং অযং সদ্দো’’তি ৰা এৰং নেৰ দৰা, ন রৰা অঞ্ঞং ভণতি, সো আপত্তিং আপজ্জতিযেৰ. অঞ্ঞা পূরণকথা নাম হোতি – একো গামে থোকং তেলং লভিত্ৰা ৰিহারং আগতো সামণেরং ভণতি ‘‘ত্ৰং অজ্জ কুহিং গতো, গামো একতেলো অহোসী’’তি ৰা, পচ্ছিকায ঠপিতং পূৰখণ্ডং লভিত্ৰা ‘‘অজ্জ গামে পচ্ছিকাহি পূৰে চারেসু’’ন্তি ৰা, অযং মুসাৰাদোৰ হোতি. ৰিসংৰাদনপুরেক্খারতাতি ৰিসং ৰাদেন্তি এতেনাতি ৰিসংৰাদনং, ৰঞ্চনাধিপ্পাযৰসপ্পৰত্তং চিত্তং, তস্স পুরেক্খারতা ৰিসংৰাদনপুরেক্খারতা, ৰিসংৰাদনচিত্তস্স পুরতো করণন্তি অত্থো.

মুসাৰাদসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.