২. ঊনপঞ্চবন্ধনসিক্খাপদৰণ্ণনা
অস্সাতি ইমস্স পত্তস্স. তেন ঊনপঞ্চবন্ধনেনাতি তেন ঊনপঞ্চবন্ধনেন পত্তেন উপলক্খিতো হুত্ৰাতি অত্থো. ঊনপঞ্চবন্ধনো হি পত্তো এত্থ লক্খণভাৰেন গহিতো. তেনেৰাহ ‘‘ইত্থম্ভূতস্স লক্খণে করণৰচন’’ন্তি. তত্থ ইত্থম্ভূতস্সাতি কঞ্চি পকারং পত্তস্স. লক্খীযতে অনেনাতি লক্খণং, তস্মিং করণৰচনং, ততিযাৰিভত্তীতি অত্থো. ‘‘পকারো’’তি চ সামঞ্ঞস্স ভেদকো ৰিসেসো ৰুচ্চতি. তথা হি ঊনপঞ্চবন্ধনেন পত্তেনাতি এত্থ ভিক্খুভাৰসামঞ্ঞস্স ঊনপঞ্চবন্ধনপত্তভাৰো পকারো, তং ভিক্খু আপন্নো, তস্স পত্তো লক্খণং. যদি অপরিপুণ্ণপঞ্চবন্ধনো পত্তো ঊনপঞ্চবন্ধনো নাম হোতি, অথ কস্মা ইমস্স পদভাজনিযং অবন্ধনোপি ৰুত্তোতি আহ ‘‘তত্থা’’তিআদি. তত্থ তত্থাতি ৰাক্যোপঞ্ঞাসে. বন্ধনোকাসে সতি ৰা অসতি ৰা বন্ধনৰিরহিতো পত্তো অবন্ধনো, পঞ্চবন্ধনানং ওকাসো অস্সাতি পঞ্চবন্ধনোকাসো. অপত্তোতি পত্তো নাম ন হোতীতি অত্থো, পাকতিকং কাতুং অসমত্থোতি ৰুত্তং হোতি. ইদঞ্চ অঞ্ঞস্স ৰিঞ্ঞাপনে কারণৰচনং. তেনাহ ‘‘তস্মা অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাপেতুং ৰট্টতী’’তি.
বন্ধনঞ্চ নামেতং যস্মা বন্ধনোকাসে সতি হোতি, অসতি ন হোতি, তস্মা তস্স লক্খণং, বন্ধনৰিধিঞ্চ দস্সেতুং ‘‘যস্মিং পনা’’তিআদি ৰুত্তং. মুখৰট্টিসমীপে পন পত্তৰেধকেন ৰিজ্ঝিযমানে কপালস্স বহলত্তা ভিজ্জতি, তস্মা হেট্ঠা ৰিজ্ঝিতব্বো. তেনাহ ‘‘হেট্ঠিমপরিযন্তে’’তিআদি. সুখুমং ৰা ছিদ্দং কত্ৰা বন্ধিতব্বোতি সুখুমে ছিদ্দে তিপুপট্টাদীহি পযোজনং নত্থি, সুত্তং পক্খিপিত্ৰাৰ অধিট্ঠাতব্বোতি অধিপ্পাযো. ন কেৰলং তিপুসুত্তকাদিনাৰ বন্ধিতব্বোতি আহ ‘‘ফাণিত’’ন্তিআদি. ফাণিতং ঝাপেত্ৰা পাসাণচুণ্ণেনাতি পাসাণচুণ্ণেন সদ্ধিং ফাণিতং পচিত্ৰা তথাপক্কেন পাসাণচুণ্ণেনাতি অত্থো. নিস্সজ্জিতব্বোতি ‘‘অযং মে, ভন্তে, পত্তো ঊনপঞ্চবন্ধনেন পত্তেন চেতাপিতো নিস্সগ্গিযো, ইমাহং সঙ্ঘস্স নিস্সজ্জামী’’তি (পারা. ৬১৩) নিস্সজ্জিতব্বো. তেনাহ ‘‘নিস্সজ্জন্তেনা’’তিআদি. সম্মতেনাতি –
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুং পত্তগ্গাহাপকং সম্মন্নেয্য, এসা ঞত্তি. সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুং পত্তগ্গাহাপকং সম্মন্নতি, যস্সাযস্মতো খমতি ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো পত্তগ্গাহাপকস্স সম্মুতি, সো তুণ্হস্স. যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য. সম্মতো সঙ্ঘেন ইত্থন্নামো ভিক্খু পত্তগ্গাহাপকো, খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৰমেতং ধারযামী’’তি (পারা. ৬১৪) –
এৰং পদভাজনে ৰুত্তায ঞত্তিদুতিযকম্মৰাচায সম্মতেন. পত্তস্স ৰিজ্জমানগুণং ৰত্ৰাতি ‘‘অযং, ভন্তে, পত্তো পমাণযুত্তো সুন্দরো থেরানুরূপো’’তিআদিনা (পারা. অট্ঠ. ২.৬১৫) ৰিজ্জমানানিসংসং ৰত্ৰা. পত্তপরিযন্তোতি পরিযন্তে ঠিতপত্তো. অদেসেতি মঞ্চপীঠচ্ছত্তনাগদন্তকাদিকে অদেসে. পত্তস্স হি নিক্খিপনদেসো ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, আধারক’’ন্তিআদিনা নযেন খন্ধকে ৰুত্তোযেৰ. অপরিভোগেনাতি যাগুরন্ধনরজনপচনাদিনা অযুত্তপরিভোগেন. অন্তরামগ্গে পন ব্যাধিম্হি উপ্পন্নে অঞ্ঞস্মিং ভাজনে অসতি মত্তিকায লিম্পিত্ৰা যাগুং পচিতুং, উদকং ৰা তাপেতুং ৰট্টতি. ৰিস্সজ্জেতীতি অঞ্ঞস্স দেতি. সচে পন সদ্ধিৰিহারিকো ৰা অন্তেৰাসিকো ৰা অঞ্ঞং ৰরপত্তং ঠপেত্ৰা ‘‘অযং ময্হং সারুপ্পো, অযং থেরস্সা’’তি গণ্হাতি, ৰট্টতি. অঞ্ঞো ৰা তং গহেত্ৰা অত্তনো পত্তং দেতি, ৰট্টতি. ‘‘ময্হমেৰ পত্তং আহরা’’তি ৰত্তব্বকিচ্চং নত্থি.
ঞাতকপ্পৰারিতেতি এত্থ সঙ্ঘৰসেন পৰারিতট্ঠানে পঞ্চবন্ধনেনেৰ ৰট্টতি, পুগ্গলৰসেন পন পৰারিতট্ঠানে ঊনপঞ্চবন্ধনেনাপি. অকতৰিঞ্ঞত্তি নাম ‘‘ৰদ, ভন্তে, পচ্চযেনা’’তি এৰং অকতট্ঠানে ৰিঞ্ঞত্তি.
ঊনপঞ্চবন্ধনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.