৯. অঞ্ঞভাগিযসিক্খাপদৰণ্ণনা

অঞ্ঞভাগস্সাতি অঞ্ঞকোট্ঠাসস্স, যং চোদেতুকামো, তস্স জাতিআদিতো অঞ্ঞস্স তিরচ্ছানজাতিআদিকোট্ঠাসস্সাতি ৰুত্তং হোতি. ইদন্তি নপুংসকনিদ্দেসেন ছগলকাদিং নিদ্দিসতি, অযং ছগলকাদিকোতি অত্থো, অধিকরণসদ্দাপেক্খায ৰা নপুংসকনিদ্দেসো, ইদং ছগলকাদিসঙ্খাতং অধিকরণন্তি ৰুত্তং হোতি. অঞ্ঞভাগো ৰাতি তিরচ্ছানজাতিআদিভেদো অঞ্ঞো কোট্ঠাসো ৰা. অস্সাতি ছগলকাদিকস্স. অঞ্ঞভাগিযং ছগলকাদি. এত্থ চ ‘‘অঞ্ঞভাগসম্বন্ধি অঞ্ঞভাগিয’’ন্তি পঠমৰিগ্গহস্স অত্থো, ‘‘অঞ্ঞভাগৰন্তং অঞ্ঞভাগিয’’ন্তি দুতিযৰিগ্গহস্স. ঠপেত্ৰা পন তিরচ্ছানজাতিআদিকং পরমত্থতো ৰিসুং ছগলকাদিকে অসতিপি ‘‘পটিমায সরীর’’ন্তিআদীসু ৰিয অভেদেপি ভেদকপ্পনায পৰত্তলোকৰোহারৰসেন ‘‘অঞ্ঞভাগস্স ইদং, অঞ্ঞভাগো ৰা অস্স অত্থী’’তি ৰুত্তন্তি দট্ঠব্বং. অধিকরীযতি এত্থাতি অধিকরণং. তেনাহ ‘‘আধারো ৰেদিতব্বো’’তি. আধরীযতি অস্মিন্তি আধারো, পতিট্ঠানং. তেনাহ ‘‘ৰত্থু অধিট্ঠানন্তি ৰুত্তং হোতী’’তি.

ইদানি ‘‘অঞ্ঞভাগস্স ইদ’’ন্তিআদিনা সঙ্খেপেন ৰুত্তমেৰত্থং কেৰলং নযদস্সনত্থং অট্ঠুপ্পত্তিযং আগতমেৰ গহেত্ৰা ৰিভজন্তো ‘‘যো হি সো’’তিআদিমাহ. তেন ননু অনাগতে এৰং চোদেন্তানং পাপভিক্খূনং লেসোকাসপিদহনত্থং ইদং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং, ন পন মেত্তিযভূমজকানং. তেসঞ্হি আদিকম্মিকত্তা অনাপত্তি, তস্মা সামঞ্ঞেন অত্থো ৰিভজিতব্বো. ন পন ‘‘যো হি সো অট্ঠুপ্পত্তিযং দব্বো মল্লপুত্তো’’তিআদিনা ৰিসেসেনাতি এদিসী চোদনা অনৰকাসাতি দট্ঠব্বং. হীতি কারণত্থে নিপাতো, যস্মাতি ৰুত্তং হোতি. অট্ঠুপ্পত্তিযন্তি অত্থস্স উপ্পত্তি অত্থুপ্পত্তি, অত্থুপ্পত্তিযেৰ অট্ঠুপ্পত্তি, তস্সং অট্ঠুপ্পত্তিযং, সিক্খাপদস্স নিদানেতি ৰুত্তং হোতি. ছগলকোতি সেতছগলকো. সোতি ছগলকো. ইমস্স পন ‘‘হোতী’’তি ইমিনা সম্বন্ধো. অঞ্ঞস্স…পে… ছগলকভাৰস্স চাতি ‘‘তিরচ্ছানজাতিযা চেৰ ছগলকভাৰস্স চা’’তি সঙ্খাতস্স অঞ্ঞস্স ভাগস্স কোট্ঠাসস্স, পক্খস্সাতি অত্থো.

কুতোযমঞ্ঞো, যতো ‘‘অঞ্ঞস্স ভাগস্সা’’তি ৰুত্তন্তি আহ ‘‘য্ৰাযং…পে… ততো’’তি. তত্থ মনুস্সজাতি চেৰ ভিক্খুভাৰো চাতি যো অযং ভাগো কোট্ঠাসো পক্খোতি সম্বন্ধো, ‘‘মনুস্সজাতি চেৰ ভিক্খুভাৰো চা’’তি সঙ্খাতো যো অযং ভাগো কোট্ঠাসো পক্খোতি অত্থো. ততোতি ‘‘মনুস্সজাতি চেৰ ভিক্খুভাৰো চা’’তি ভাগতো. সো ৰা অঞ্ঞভাগোতি যথাৰুত্ততিরচ্ছানজাতিছগলকভাৰসঙ্খাতো সো অঞ্ঞভাগো ৰা. অস্সাতি ছগলকস্স. অত্থীতি উপলব্ভতি. তস্মাতি যস্মা অঞ্ঞভাগস্স ছগলকো হোতি, যস্মা চ সো ৰা অঞ্ঞভাগো অস্স অত্থি, তস্মা. অঞ্ঞভাগিযসঙ্খ্যং লভতীতি এত্থ ‘‘সো য্ৰায’’ন্তি ইধ সো-সদ্দমেৰ আনেত্ৰা সো অঞ্ঞভাগিযসঙ্খং লভতীতি যোজেতব্বং, ‘‘সো’’তি ৰা পাঠসেসো দট্ঠব্বো. চ-সদ্দো সমুচ্চযত্থো. সো পন অধিকরণসদ্দতো পরং দট্ঠব্বো, ‘‘অধিকরণ’’ন্তি চ ৰেদিতব্বোতি. তেসন্তি মেত্তিযভূমজকানং. ইমং মযং দব্বং মল্লপুত্তং নাম করোমাতি ছগলকং অজিকায ৰিপ্পটিপজ্জন্তং দিস্ৰা ‘‘মযং, আৰুসো, ইমং ছগলকং দব্বং মল্লপুত্তং নাম করোমা’’তি ৰদন্তানং. নামকরণসঞ্ঞাযাতি নামকরণসঙ্খাতায সঞ্ঞায. এত্থাপি ‘‘যো সো’’তিআদিকং আনেত্ৰা তস্সা নামকরণসঞ্ঞায যো সো অট্ঠুপ্পত্তিযং ‘‘দব্বো মল্লপুত্তো নামা’’তি ছগলকো ৰুত্তো, সো যস্মা আধারো ৰত্থু অধিট্ঠানন্তি যোজেতব্বং.

ইদানি কথমেতং ৰিঞ্ঞাযতি ‘‘অধিকরণ’’ন্তি চেত্থ আধারো ৰেদিতব্বো, ন ৰিৰাদাধিকরণাদীসু অঞ্ঞতরন্তি অনুযোগং সন্ধাযাহ ‘‘তঞ্হি সন্ধাযা’’তিআদি. তত্থ তন্তি তস্সা নামকরণসঞ্ঞায অধিট্ঠানভূতং ছগলকং পচ্চামসতি. ৰিৰাদাধিকরণাদীসু অঞ্ঞতরং সন্ধায ন ৰুত্তন্তি সম্বন্ধো. তত্থ কারণং পুচ্ছতি ‘‘কস্মা’’তি. কারণমাহ ‘‘অসম্ভৰতো’’তি. ইদানি তমেৰ অসম্ভৰং পাকটং কত্ৰা দস্সেতুং ‘‘ন হী’’তিআদি ৰুত্তং. ন হি উপাদিযিংসূতি সম্বন্ধো. উপাদিযিংসূতি গণ্হিংসু. কিং চতুন্নং অধিকরণানম্পি লেসো অত্থি, যেনেৰং ৰুত্তন্তি আহ ‘‘ন চ চতুন্নং অধিকরণান’’ন্তিআদি. ইদানি তমেৰ সমত্থেতুং ‘‘জাতিলেসাদযো হী’’তিআদি ৰুত্তং. তত্থ জাতিযেৰ লেসো জাতিলেসো. আদিসদ্দেন নামলেসাদীনং গহণং. হোতি চেত্থ –

‘‘লেসা জাতিনামগোত্ত-লিঙ্গাপত্তিৰসাপি চ;

পত্তচীৰরুপজ্ঝাযা-চরিযাৰাসৰসা দসা’’তি.

আপত্তিলেসো নাম লহুকং আপত্তিং আপজ্জন্তো দিট্ঠো হোতি. তঞ্চে পারাজিকেন চোদেতি ‘‘অস্সমণোসি, অসক্যপুত্তিযোসী’’তি, আপত্তি ৰাচায ৰাচায সঙ্ঘাদিসেসস্সাতি (পারা. ৩৯৬) এৰং আপত্তিলেসম্পি পুগ্গলস্মিংযেৰ আরোপেত্ৰা ৰুত্তত্তা ‘‘পুগ্গলানংযেৰ লেসা ৰুত্তা’’তি ৰুত্তং. তঞ্চ ‘‘দব্বো মল্লপুত্তো’’তি নামন্তি মেত্তিযভূমজকেহি ছগলকস্স কতং তং ‘‘দব্বো মল্লপুত্তো’’তি নামঞ্চ. এৰং অসম্ভৰং দস্সেত্ৰা ইদানি ইমিনাৰ পসঙ্গেন দেসলেসসদ্দানং অত্থং সংৰণ্ণেতুং ‘‘এত্থ চা’’তিআদিমাহ. এত্থাতি এতেসু দ্ৰীসু দেসলেসেসু. দেসো নাম জাতিআদিভেদো ৰোহারো. তেনাহ ‘‘জাতিআদীসূ’’তিআদি. অঞ্ঞম্পি ৰত্থুন্তি যস্মিং ৰত্থুস্মিং পতিট্ঠিতং, তং মুঞ্চিত্ৰা অঞ্ঞম্পি ৰত্থুং. কথং সিলিস্সতীতি আহ ‘‘ৰোহারমত্তেনেৰা’’তিআদি, ৰোহারমত্তেনেৰ, ন তু অত্থতোতি অধিপ্পাযো. ‘‘ঈসকং অল্লীযতী’’তি ইমিনা ‘‘লেসো’’তি লিস অল্লীভাৰেতি ইমস্স রূপন্তি দস্সেতি. কিঞ্চাপি দেসলেসানং ৰুত্তনযেন ব্যঞ্জনতো নানাকরণং অত্থি, অত্থতো পন নত্থীতি আহ ‘‘জাতিআদীনংযেৰ অঞ্ঞতরকোট্ঠাসস্সেতং অধিৰচন’’ন্তি.

যদি পন নামকরণসঞ্ঞায আধারভূতং ছগলকং সন্ধায ‘‘অঞ্ঞভাগিযস্স অধিকরণস্সা’’তি ৰুত্তং, অথ কস্মা পদভাজনে তং অৰিভজিত্ৰা ‘‘অঞ্ঞভাগিযস্স অধিকরণস্সাতি আপত্তঞ্ঞভাগিযং ৰা হোতি অধিকরণঞ্ঞভাগিযং ৰা’’তিআদি (পারা. ৩৯৩) ৰুত্তন্তি আহ ‘‘পদভাজনে পনা’’তিআদি. তন্তি আধারসঙ্খাতং অধিকরণং. আৰিভূতং পাকটং. অত্থুদ্ধারৰসেনাতি তেন ৰত্তব্বঅত্থানং উদ্ধরণৰসেন. ননু চ ‘‘অত্থমত্তং পতি সদ্দা অভিনিৰিসন্তী’’তি ন একেন সদ্দেন অনেকত্থা অভিধীযন্তীতি? সচ্চমেতং সদ্দৰিসেসে অপেক্খিতে, তেসং তেসং পন অত্থানং অধিকরণসদ্দৰচনীযতাসামঞ্ঞং উপাদায ৰুচ্চমানো অযং ৰিচারো অধিকরণসদ্দস্স অত্থুদ্ধারোতি ৰুত্তো. তেনেৰাহ ‘‘অধিকরণন্তি ৰচনসামঞ্ঞতো অত্থুদ্ধারৰসেন পৰত্তানি চত্তারি অধিকরণানী’’তি. অঞ্ঞভাগিযতাতি অঞ্ঞপক্খিযতা. তব্ভাগিযতাতি তপ্পক্খিযতা. অপাকটা পদভাজনতো অঞ্ঞত্র দস্সিতট্ঠানাভাৰতো. অৰসানে আপত্তঞ্ঞভাগিযেন চোদনঞ্চাতি ‘‘ভিক্খু সঙ্ঘাদিসেসং অজ্ঝাপজ্জন্তো দিট্ঠো হোতি, সঙ্ঘাদিসেসে সঙ্ঘাদিসেসদিট্ঠি হোতি, তঞ্চে পারাজিকেন চোদেতী’’তিআদিচোদনং সন্ধায ৰুত্তং ‘‘অধিকরণঞ্ঞভাগিয’’ন্তি. একমেকঞ্হি অধিকরণং ইতরেসং তিণ্ণং তিণ্ণং অঞ্ঞভাগিযং অঞ্ঞপক্খিযং অঞ্ঞকোট্ঠাসিযং হোতি ৰত্থুৰিসভাগত্তা. আদিসদ্দেন ‘‘কথং অধিকরণং অধিকরণস্স অঞ্ঞভাগিয’’ন্তিআদিকো পদৰিভাগো সঙ্গহিতো.

কিঞ্চি দেসং লেসমত্তং উপাদাযাতি এত্থ যং ৰত্তব্বং, তস্সাপি অসম্ভৰদস্সনপ্পসঙ্গেন হেট্ঠা ৰুত্তত্তা ‘‘সেসা ৰিনিচ্ছযকথা অট্ঠমে ৰুত্তসদিসাযেৰা’’তি ৰুত্তং. তত্থ সেসা ৰিনিচ্ছযকথাতি ‘‘পারাজিকেনাতি ভিক্খুনো অনুরূপেসু একূনৰিসতিযা অঞ্ঞতরেনা’’তিআদিকা (কঙ্খা. অট্ঠ. দুট্ঠদোসসিক্খাপদৰণ্ণনা) ৰিনিচ্ছযকথা. ৰুত্তসদিসাযেৰাতি এত্থ ইমস্মিং সিক্খাপদে যা ৰত্তব্বা, তেন সিক্খাপদেন সাধারণভূতা সা ৰুত্তসদিসাযেৰাতি অধিপ্পেতা, ন অসাধারণভূতা অপুব্বৰণ্ণনায অধিপ্পেতত্তা. তেনেৰাহ ‘‘অযং পনা’’তিআদি. পুরিমস্মিং সিক্খাপদেপি তথাসঞ্ঞিনো অনাপত্তিকত্তা ‘‘ইধ চা’’তি ৰুত্তং. তথাসঞ্ঞিনোপীতি ‘‘পারাজিকংযেৰ অযং আপন্নো’’তি এৰংসঞ্ঞিনোপি. ইতিসদ্দো আদিঅত্থো ৰা পকারত্থো ৰা. তেন কেনচি ভিক্খুনা অঞ্ঞো কোচি খত্তিযজাতিকো পারাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপজ্জন্তো দিট্ঠো হোতি, অথ সো অঞ্ঞং অত্তনো ৰেরিং খত্তিযজাতিকং ভিক্খুং পস্সিত্ৰা তং খত্তিযজাতিলেসং গহেত্ৰা এৰং চোদেতি ‘‘খত্তিযো মযা দিট্ঠো পারাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপজ্জন্তো, ত্ৰং খত্তিযো পারাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নোসি, অথ ৰা ত্ৰং খো খত্তিযো, ন অঞ্ঞো, পারাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নোসি, অস্সমণোসি, অসক্যপুত্তিযোসি, নত্থি তযা সদ্ধিং উপোসথো ৰা পৰারণা ৰা সঙ্ঘকম্মং ৰা’’তি, আপত্তি ৰাচায ৰাচায সঙ্ঘাদিসেসস্স. এত্থ চ তেসং খত্তিযানং অঞ্ঞমঞ্ঞং অসদিসস্স তস্স তস্স দীঘাদিনো ৰা দিট্ঠাদিনো ৰা ৰসেন অঞ্ঞভাগিযতা, খত্তিযজাতিপঞ্ঞত্তিযা আধারৰসেন অধিকরণতা চ ৰেদিতব্বা. এস নযো নামলেসাদীসুপি.

আপত্তিলেসে পন কেনচি ভিক্খুনা কোচি ভিক্খু লহুকং আপত্তিং আপজ্জন্তো দিট্ঠো হোতি, সো চেতং ভিক্খুং পারাজিকেন চোদেতি, আপত্তি ৰাচায ৰাচায সঙ্ঘাদিসেসস্স. যদি এৰং কথং অঞ্ঞভাগিযং অধিকরণং হোতীতি? যঞ্হি সো লহুকং আপত্তিং আপন্নো, তং পারাজিকস্স অঞ্ঞভাগিযং অধিকরণং, তস্স পন অঞ্ঞভাগিযস্স অধিকরণস্স লেসো নাম. যো সো সব্বখত্তিযানং সাধারণো খত্তিযভাৰো ৰিয সব্বাপত্তীনং সাধারণো আপত্তিভাৰো. এতেনেৰ উপাযেন ‘‘কেনচি ভিক্খুনা কোচি ভিক্খু সঙ্ঘাদিসেসং অজ্ঝাপজ্জন্তো দিট্ঠো হোতী’’তিআদিকং ৰিসেসং সঙ্গণ্হাতি.

অঞ্ঞভাগিযসিক্খং যো, নেৰ সিক্খতি যুত্তিতো;

গচ্ছে ৰিনযৰিঞ্ঞূহি, অঞ্ঞভাগিযতংৰ সো. (ৰজির. টী. পারাজিক ৪০৮);

অঞ্ঞভাগিযসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.