১৩. কুলদূসকসিক্খাপদৰণ্ণনা

নগরস্সাপি গামৰিসেসত্তা ইধ গামগ্গহণেনেৰ নগরম্পি গহিতন্তি আহ ‘‘নগরম্পি গামে অন্তোগধমেৰা’’তি, ৰা-সদ্দেন ৰা অনুত্তৰিকপ্পত্থেন গহণন্তি এৰং ৰুত্তং. এত্থ চ অপাকারপরিক্খেপো সাপণো নিগমো, সপাকারাপণং নগরং, তংতংৰিপরীতো গামোতি ইমেসং তিণ্ণং ৰিসেসো দট্ঠব্বো. কুলানি দূসেতীতি খত্তিযব্রাহ্মণৰেস্সসুদ্দৰসেন চত্তারি কুলানি ৰিকারং আপাদেতি. দূসেন্তো চ ন অসুচিকদ্দমাদীহি দূসেতি, অথ খো অত্তনো দুপ্পটিপত্তিযা তেসং পসাদং ৰিনাসেতি. তেনাহ ‘‘পুপ্ফদানাদীহী’’তিআদি. তত্থ হরিত্ৰা ৰা হরাপেত্ৰা ৰা পক্কোসিত্ৰা ৰা পক্কোসাপেত্ৰা ৰা সযং ৰা উপগতানং (পারা. অট্ঠ. ২.৪৩৬-৪৩৭) যস্স কস্সচি অত্তনো সন্তকস্স পুপ্ফস্স কুলসঙ্গহত্থায দানং পুপ্ফদানং, তং আদি যেসং তে পুপ্ফদানাদযো, তেহি পুপ্ফদানাদীহি. আদিসদ্দেন (পারা. ৪৩৭) ফলদানচুণ্ণমত্তিকাদন্তকট্ঠৰেল়ুৰেজ্জিকাজঙ্ঘপেসনিকানং গহণং. সদ্ধং ৰিনাসেন্তোতি তথা অকরোন্তেসু অঞ্ঞেসু পেসলেসু ভিক্খূসু অপ্পসাদং অদস্সনং গমেন্তো. পুপ্ফদানাদীহি চ তেহি কতসঙ্গহেহি অঞ্ঞে পেসলে তথা অকরোন্তে তে মনুস্সা ইস্সন্তি ন অল্লীযন্তীতি সো তেসং পসাদং ৰিনাসেতি নামাতি দট্ঠব্বং. পাপকা সমাচারাতি বুদ্ধপ্পটিকুট্ঠত্তা লামকা সমাচারা. তে পন যস্মা কুলসঙ্গহত্থং মালাৰচ্ছরোপনাদযো ইধ অধিপ্পেতা, তস্মা ‘‘মালাৰচ্ছরোপনাদযো’’তি ৰুত্তং. আরামাদীনমত্থায পন কপ্পিযৰোহারাদীহি রোপাপনাদিকং ৰট্টতি. তত্থ মালাৰচ্ছন্তি তরুণপুপ্ফরুক্খং. তরুণকা হি পুপ্ফরুক্খাপি পুপ্ফগচ্ছাপি ‘‘মালাৰচ্ছা’’ত্ৰেৰ ৰুচ্চন্তি, তস্স রোপনং মালাৰচ্ছরোপনং, তং আদি যেসং তে মালাৰচ্ছরোপনাদযো. আদিসদ্দেন চেত্থ রোপাপনসিঞ্চনসিঞ্চাপনওচিননওচিনাপনগন্থনগন্থাপনানং গহণং.

মাতিকাযং দিস্সন্তীতি যে পচ্চক্খতো পস্সন্তি, তেহি দিস্সন্তি. সুয্যন্তীতি যে পরতো সুণন্তি, তেহি সোতদ্ৰারেন সুত্ৰা উপধারীযন্তি. দুট্ঠানীতি দূসিতানি. অলং তে ইধ ৰাসেনাতি তৰ ইধ ৰাসেন অলং, মা ইধ তৰ ৰাসো হোতূতি অত্থো. ৰারণত্থো হি ইধ অলং-সদ্দো. পব্বাজনীযকম্মকতোতি চোদেত্ৰা সারেত্ৰা আপত্তিং আরোপেত্ৰা ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, ইমে অস্সজিপুনব্বসুকা’’তিআদিনা (পারা. ৪৩৪) পদভাজনে ৰুত্তায ঞত্তিচতুত্থকম্মৰাচায কতপব্বাজনীযকম্মো. যস্মিঞ্চ ৰিহারে ৰসতীতি গামতো বহিৰিহারমাহ. নেৰ তস্মিং গামে…পে… চরিতুং লভতীতি সচেপি গামো ৰা নিগমো ৰা দ্ৰাদসযোজনপরমো হোতি, তিযোজনপরমো চ ৰিহারো হোতি, নেৰ তস্মিং গামে ৰা নিগমে ৰা পিণ্ডায চরিতুং লভতি, ন ৰিহারে ৰসিতুং. তস্মিং ৰিহারে ৰসন্তেন সামন্তগামেপি পিণ্ডায ন চরিতব্বং, সামন্তৰিহারেপি ৰসন্তেন তস্মিং গামে পিণ্ডায ন চরিতব্বং. সামন্তৰিহারে ৰসন্তেন পন সামন্তগামে চরিতুং ৰট্টতি. আপজ্জিতব্বা আপত্তিযোতি কুলসঙ্গহত্থং অত্তনো সন্তকদানে দুক্কটং, ইস্সরৰতায সঙ্ঘসন্তকদানে থুল্লচ্চযং, পসয্হ দানে পারাজিকন্তি ইমা আপত্তিযো. মাতিকাযং ‘‘পক্কমতা যস্মা’’তি পব্বাজনীযকম্মকতস্স ৰত্তৰসেন ৰুত্তং. আদিম্হি পন পব্বাজনীযকম্মৰসেন দট্ঠব্বং. অস্সজিপুনব্বসুকেতি অস্সজিঞ্চেৰ পুনব্বসুকঞ্চ.

কুলদূসকসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

সঙ্ঘাদিসেসনিগমনৰণ্ণনা

পঠমাপত্তিকাতি অৰযৰেন ৰিগ্গহো সমুদাযো সমাসত্থোতি আহ ‘‘পঠমং আপত্তি এতেসন্তি পঠমাপত্তিকা’’তি. ৰীতিক্কমনক্খণেযেৰাতি ৰত্থুৰীতিক্কমনক্খণেযেৰ. এৰ-কারেন সমনুভাসনকম্মক্খণং পটিক্খিপতি. অহস্স যত্তকো পরিচ্ছেদো যাৰতীহং. তেনাহ ‘‘যত্তকানি অহানী’’তি. অহানীতি চ দিৰসানীতি অত্থো.

ৰত্থুৰসেন ৰাতি অসুচিমোচনাদিৰীতিক্কমমত্তৰসেন ৰা. ইদন্তি ইদং ৰীতিক্কমং. নামমত্তৰসেন ৰা অযং ইত্থন্নামা আপত্তীতি ‘‘অযং সঙ্ঘাদিসেসো নাম আপত্তী’’তি এৰং ৰিনা ৰত্থুং নামৰসেন ৰা. মত্তসদ্দেন চেত্থ ৰত্থুং পটিক্খিপতি. পোত্থকেসু পন কত্থচি ‘‘নামগোত্তৰসেন ৰা’’তি লিখন্তি, তং ন সুন্দরং ‘‘অযং ইত্থন্নামা আপত্তী’’তি ৰুত্তত্তা. ইদানি নং কস্সচি ন আরোচেস্সামীতি সম্বন্ধো. ধুরং নিক্খিপিত্ৰাতি আরোচনে উস্সাহং ঠপেত্ৰা. ন কেৰলং ৰত্থুনামৰসেনেৰ আপত্তিসঞ্ঞী হুত্ৰা ছাদেন্তস্সেৰ, অথ খো যোপি এৰং অজানন্তো কেৰলং ‘‘আপত্তিং ছাদেমী’’তি আপত্তিসঞ্ঞায ছাদেতি, তস্সপি ছন্না হোতীতি ৰেদিতব্বং. সচে পনেত্থ অনাপত্তিসঞ্ঞী ৰা হোতি, অঞ্ঞাপত্তিক্খন্ধসঞ্ঞী ৰা ৰেমতিকো ৰা হুত্ৰা ‘‘ন দানি নং কস্সচি আরোচেস্সামী’’তি এৰং ছাদেতুকামোৰ ধুরং নিক্খিপিত্ৰা অরুণং উট্ঠাপেতি, অচ্ছন্নাৰ হোতীতি আনেত্ৰা যোজেতব্বং. অনাপত্তি পন আপত্তিসঞ্ঞাযপি অনাপত্তিসঞ্ঞাযপি ছাদেন্তেন অচ্ছাদিতাৰ হোতি. লহুকং ৰা ‘‘গরুকা’’তি গরুকং ৰা ‘‘লহুকা’’তি ছাদেতি, অলজ্জিপক্খে তিট্ঠতি, আপত্তি পন অচ্ছন্না হোতি. গরুকং ‘‘লহুকা’’তি মঞ্ঞমানো দেসেতি, নেৰ দেসিতা হোতি নচ্ছন্না.

পকতো সভাৰভূতো অত্তা অস্সাতি পকতত্তো, ন কম্মেহি ৰিকতত্তোতি অত্থো. তেনাহ ‘‘অনুক্খিত্তো সমানসংৰাসকো’’তি. ৰুত্তনযেনেৰাতি ‘‘ন দানি নং কস্সচি আরোচেস্সামী’’তিআদিনা ৰুত্তনেৰ নযেন. অথ ‘‘ময্হং সঙ্ঘেন কম্মং কত’’ন্তি (চূল়ৰ. অট্ঠ. ১০২) অপকতত্তসঞ্ঞী হুত্ৰা ছাদেতি, অচ্ছন্নাৰ হোতি. অপকতত্তেন পন পকতত্তসঞ্ঞিনা ৰা পকতত্তেন অপকতত্তসঞ্ঞিনা ৰা ছাদিতাপি অচ্ছন্নাৰ হোতি. ৰুত্তম্পি চেতং –

‘‘আপজ্জতি গরুকং সাৰসেসং;

ছাদেতি অনাদরিযং পটিচ্চ;

ন ভিক্খুনী নো চ ফুসেয্য ৰজ্জং;

পঞ্হামেসা কুসলেহি চিন্তিতা’’তি. (পরি. ৪৮১);

অযঞ্হি পঞ্হো উক্খিত্তকেন কথিতো.

দসসু অন্তরাযেসু যং ৰত্তব্বং, তং হেট্ঠা ৰুত্তমেৰ. সচে পন যো ভীরুকজাতিকতায অন্ধকারে অমনুস্সচণ্ডমিগভযেন অন্তরাযিকসঞ্ঞী হুত্ৰা ছাদেতি, অচ্ছন্নাৰ হোতি. যস্সপি পব্বতৰিহারে ৰসন্তস্স কন্দরং ৰা নদিং ৰা অতিক্কমিত্ৰা আরোচেতব্বং হোতি, অন্তরামগ্গে চ চণ্ডৰাল়অমনুস্সাদিভযং অত্থি, মগ্গে অজগরা নিপজ্জন্তি, নদী পূরা হোতি, এতস্মিং সতিযেৰ অন্তরাযে অন্তরাযিকসঞ্ঞী হুত্ৰা ছাদেতি, অচ্ছন্নাৰ হোতি. অন্তরাযিকস্স পন অন্তরাযিকসঞ্ঞায ৰা অনন্তরাযিকসঞ্ঞায ৰা ছাদযতো অচ্ছন্নাৰ.

ভিক্খুনোতি সভাগস্স ভিক্খুনো. সচস্স মুখে অপ্পমত্তকো গণ্ডো ৰা হোতি, হনুকৰাতো ৰা ৰিজ্ঝতি, দন্তো ৰা রুজ্জতি, ভিক্খা ৰা মন্দা লদ্ধা হোতি, তাৰতকেন পন নেৰ ৰত্তুং ন সক্কোতি, ন গন্তুং. অপিচ খো ‘‘ন সক্কোমী’’তি সঞ্ঞী হোতি, অযং পহু হুত্ৰা অপ্পহুসঞ্ঞী নাম. ইমিনা ছাদিতাপি অচ্ছাদিতা. অপ্পহুনা পন ৰত্তুং ৰা গন্তুং ৰা অসমত্থেন পহুসঞ্ঞিনা ৰা অপ্পহুসঞ্ঞিনা ৰা ছাদিতাপি অচ্ছাদিতাৰ.

ইদং উত্তানমেৰাতি ইদং অঙ্গদ্ৰযং উত্তানত্থমেৰ. সচে পন ‘‘ছাদেস্সামী’’তি ধুরনিক্খেপং কত্ৰা পুরেভত্তে ৰা পচ্ছাভত্তে ৰা পঠমযামাদীসু ৰা লজ্জিধম্মং ওক্কমতি, অন্তোঅরুণেযেৰ আরোচেতি, অযং ছাদেতুকামো ন ছাদেতি নাম.

যস্স পন অভিক্খুকে ঠানে ৰসন্তস্স আপত্তিং আপজ্জিত্ৰা সভাগস্স ভিক্খুনো আগমনং আগমেন্তস্স ৰা, সভাগস্স সন্তিকং ৰা গচ্ছন্তস্স অড্ঢমাসোপি মাসোপি অতিক্কমতি, অযং নচ্ছাদেতুকামো ছাদেতি নাম. অযম্পি অচ্ছন্নাৰ হোতি.

যো পন আপন্নমত্তোৰ অগ্গিং অক্কন্তপুরিসো ৰিয সহসা অপক্কমিত্ৰা সভাগট্ঠানং গন্ত্ৰা আৰি করোতি, অযং নচ্ছাদেতুকামোৰ ন ছাদেতি নাম. সভাগমত্তমেৰ পমাণন্তি অৰেরিসভাগমত্তমেৰ পমাণং. অৰেরিসভাগস্স হি সন্তিকে আরোচেতব্বং. যো পন ৰিসভাগো হোতি সুত্ৰা পকাসেতুকামো, এৰরূপস্স উপজ্ঝাযস্সপি সন্তিকে ন আরোচেতব্বা. তত্থ পুরেভত্তং আপত্তিং আপন্নো হোতু, পচ্ছাভত্তং ৰা দিৰা ৰা রত্তিং ৰা, যাৰ অরুণং ন উগ্গচ্ছতি, তাৰ আরোচেতব্বং. উদ্ধস্তে অরুণে পটিচ্ছন্না হোতি, পটিচ্ছাদনপচ্চযা চ দুক্কটং আপজ্জতি. সঙ্খেপতোতি সমাসতো. ৰিত্থারতো পন সমন্তপাসাদিকাযং ৰুত্তোতি অধিপ্পাযো.

অকামা পরিৰত্থব্বন্তি অপ্পটিকম্মকতায আপত্তিযা সগ্গমোক্খাৰরণভাৰতো অনিচ্ছন্তেনাপি পরিৰসিতব্বন্তি অত্থো. তেনাহ ‘‘ন কামেনা’’তিআদি. পরিৰাসং সমাদাযাতি পরিৰাসৰত্তং সঙ্ঘমজ্ঝে সমাদিযিত্ৰা. যদিপি চতুব্বিধো পরিৰাসো অপ্পটিচ্ছন্নপরিৰাসো, পটিচ্ছন্নপরিৰাসো, সুদ্ধন্তপরিৰাসো, সমোধানপরিৰাসোতি, তথাপি অপ্পটিচ্ছন্নপরিৰাসো ইধ ন অধিপ্পেতোতি আহ ‘‘তত্থ পটিচ্ছন্ন…পে… তিৰিধো পরিৰাসো’’তি. তত্থাতি তস্মিং ৰাক্যে. পটিচ্ছন্নায আপত্তিযা সতি দাতব্বো পরিৰাসো পটিচ্ছন্নৰিসযতায পটিচ্ছন্নপরিৰাসো. সুদ্ধন্ততো পট্ঠায দাতব্বো পরিৰাসো সুদ্ধন্তপরিৰাসো. সমোদহিত্ৰা দাতব্বো পরিৰাসো সমোধানপরিৰাসো.

ইদানি তে তিৰিধেযেৰ পরিৰাসে সরূপতো দস্সেতুং ‘‘তত্থা’’তিআদিমাহ. হীতি যস্মা. একাহং পটিচ্ছন্না একাহপ্পটিচ্ছন্না. ৰুত্তনযেনাতি ‘‘আপত্তি চ হোতী’’তিআদিনা ৰুত্তেন নযেন. একাহপ্পটিচ্ছন্নন্তি এত্থ ইতিসদ্দো ‘‘ইতি ৰা, ইতি এৰরূপা ৰিসূকদস্সনা পটিৰিরতো’’তিআদীসু (দী. নি. ১.১৩, ১৯৭) ৰিয আদিঅত্থো. তেন ‘‘সোহং, ভন্তে, সঙ্ঘং একিস্সা আপত্তিযা সঞ্চেতনিকায সুক্কৰিসট্ঠিযা একাহপ্পটিচ্ছন্নায একাহপরিৰাসং যাচামী’’তি ইমং পাল়িসেসং (চূল়ৰ. ১০২) সঙ্গণ্হাতি. এৰং পরিৰাসং যাচাপেত্ৰাতি এৰং যাৰততিযং যাচাপেত্ৰা. খন্ধকে আগতনযেনাতি সমুচ্চযক্খন্ধকে (চূল়ৰ. ৯৭ আদযো) আগতনযেন. ততোতি পক্খতো পট্ঠায. অতিরেকপক্খপ্পটিচ্ছন্নন্তি পক্খস্স অতিরেকো অতিরেকপক্খো, তং পটিচ্ছন্নন্তি অত্থো. ততোতি তিংসতিমদিৰসতো পট্ঠায. মাসপ্পটিচ্ছন্নন্তি সত্তানং আযুং মিনন্তো ৰিয সিযতি অন্তং করোতীতি মাসো, তিংসরত্তিন্দিৰো, তং পটিচ্ছন্নন্তি অত্থো. সংৰচ্ছরে পুণ্ণেতি তং তং সত্তং, ধম্মপ্পৰত্তিঞ্চ সঙ্গম্ম ৰদন্তো ৰিয সরতি পৰত্ততীতি সংৰচ্ছরো, দ্ৰাদস মাসা, তস্মিং পরিপুণ্ণে.

ৰত্থুকিত্তনৰসেন ৰাতি নামেন সহ ৰত্থুকিত্তনৰসেন ৰাতি অত্থো. তেনেৰ হি উপরি ‘‘নামমত্তৰসেন ৰা’’তি মত্তগ্গহণং কতন্তি দট্ঠব্বং. নামমত্তৰসেনাতি ৰত্থুকিত্তনং ৰিনা কেৰলং নামস্সেৰ ৰসেন. তস্মাতি যস্মা দুৰিধে নামে ‘‘আপত্তী’’তি সব্বসাধারণং নামং, তস্মা. সুক্কৰিস্সট্ঠীতি সুক্কৰিস্সট্ঠি নামাযং. ইতিসদ্দো হেত্থ ৰচনীযত্থং নিদস্সেতি. নিদস্সনমত্তঞ্চেতং ‘‘সুক্কৰিস্সট্ঠী’’তি কাযসংসগ্গাদীনম্পি ৰত্থুআদিভাৰেন ইচ্ছিতব্বত্তা. ৰত্থু চেৰ গোত্তঞ্চাতি ৰীতিক্কমত্তা ৰত্থু চেৰ অনঞ্ঞসাধারণত্তা গোত্তঞ্চ. গং তাযতীতি গোত্তং, সজাতিতো অঞ্ঞত্থ কাযসংসগ্গাদীসু গন্তুং অদত্ৰা বুদ্ধিং, ৰচনঞ্চ রক্খতীতি অত্থো. সঙ্ঘাদিসেসোতি সঙ্ঘাদিসেসো নামাযং. এত্থ পন ইতিসদ্দো ৰচনৰচনীযসমুদাযং নিদস্সেতি. তেনাহ ‘‘নামঞ্চেৰ আপত্তি চা’’তি, সজাতিসাধারণনামত্তা নামঞ্চেৰ তেন তেন ৰীতিক্কমেনাপজ্জিতব্বত্তা আপত্তি চাতি অত্থো. ইদম্পি নিদস্সনমত্তমেৰ ‘‘আপত্তিযো’’তি ইমস্সাপি নামাদিভাৰেন ইচ্ছিতব্বত্তা. ইতিসদ্দো ৰা আদিঅত্থো. এৰঞ্চ কত্ৰা ‘‘কাযসংসগ্গন্তিআদিৰচনেনাপী’’তিআদিকম্পি সমত্থিতং হোতি.

তযিদং কম্মৰাচায কেন ৰচনেন গহিতন্তি অনুযোগং সন্ধায ‘‘তত্থা’’তিআদিমাহ. ‘‘আপত্তী’’তি সব্বসাধারণনামত্তা, ৰীতিক্কমেন আপজ্জিতব্বত্তা চ নামঞ্চেৰ আপত্তি চ হোতীতি আহ ‘‘আপত্তিযোতি ৰচনেনাপী’’তি. তস্মাতি যস্মা ইদং পরিৰাসাদিৰিনযকম্মং ৰত্থুৰসেন, গোত্তৰসেন, নামৰসেন, আপত্তিৰসেন চ কাতুং ৰট্টতিযেৰ, তস্মা. এতেসূতি ৰত্থুআদীসু, সুক্কৰিস্সট্ঠিআদীসু ৰা. ৰত্তং সমাদাতব্বন্তি যথাৰুত্তেসু দ্ৰীসু পদেসু একেনপি সমাদাতব্বং. দ্ৰীহি পন সুসমাদিন্নংযেৰ. তেনেৰ ৰক্খতি ‘‘সমাদানেপি এসেৰ নযো’’তি (কঙ্খা. অট্ঠ. নিদানৰণ্ণনা).

আরোচেত্ৰাতি –

‘‘অহং, ভন্তে, একং আপত্তিং আপজ্জিং সঞ্চেতনিকং সুক্কৰিস্সট্ঠিং একাহপ্পটিচ্ছন্নং, সোহং সঙ্ঘং একিস্সা আপত্তিযা সঞ্চেতনিকায সুক্কৰিস্সট্ঠিযা একাহপ্পটিচ্ছন্নায একাহপরিৰাসং যাচিং, তস্স মে সঙ্ঘো একিস্সা আপত্তিযা সঞ্চেতনিকায সুক্কৰিস্সট্ঠিযা একাহপ্পটিচ্ছন্নায একাহপরিৰাসং অদাসি, সোহং পরিৰসামি, ৰেদযামহং, ভন্তে, ‘ৰেদযতী’তি মং সঙ্ঘো ধারেতূ’’তি (চূল়ৰ. অট্ঠ. ১০২) –

এৰমাদিনা তং তং যোজনানুরূপং আরোচেত্ৰা. ইমঞ্চ পনত্থং গহেত্ৰা যায কাযচি ভাসায আরোচেতুং ৰট্টতিযেৰ (চূল়ৰ. অট্ঠ. ১০২). ‘‘পুন আগতাগতানং ভিক্খূনং আরোচেন্তেনা’’তি ইদং আগন্তুকং ভিক্খুং সন্ধায ৰুত্তং. এত্থ চ একস্স আরোচেন্তেন অৰসানে ‘‘ৰেদযতীতি মং আযস্মা ধারেতু’’, দ্ৰিন্নং ‘‘আযস্মন্তা ধারেন্তু’’, তিণ্ণং ‘‘আযস্মন্তো ধারেন্তূ’’তি ৰত্তব্বং. ৰত্তভেদঞ্চ রত্তিচ্ছেদঞ্চ অকত্ৰাতি ‘‘ন, ভিক্খৰে, পারিৰাসিকেন ভিক্খুনা সাদিতব্বং পকতত্তানং ভিক্খূনং অভিৰাদনং পচ্চুপট্ঠান’’ন্তিআদিনা (চূল়ৰ. ৭৫) পারিৰাসিকক্খন্ধকে যানি চতুনৰুতি ৰত্তানি ৰুত্তানি, তেসং ভেদঞ্চ, যো চ ‘‘তযো খো, উপালি, পারিৰাসিকস্স ভিক্খুনো রত্তিচ্ছেদা সহৰাসো ৰিপ্পৰাসো অনারোচনা’’তি (চূল়ৰ. ৮৩) রত্তিচ্ছেদো ৰুত্তো, তঞ্চ অকত্ৰা.

অযং হেত্থ ৰিনিচ্ছযো – সচে (চূল়ৰ. অট্ঠ. ৭৬) আগন্তুকা মুহুত্তং ৰিস্সমিত্ৰা ৰা অৰিস্সমিত্ৰা এৰ ৰা ৰিহারমজ্ঝেন গচ্ছন্তি, তেসম্পি আরোচেতব্বং. সচে তস্স অজানন্তস্সেৰ গচ্ছন্তি, অযঞ্চ গতকালে জানাতি, গন্ত্ৰা আরোচেতব্বং. সম্পাপুণিতুং অসক্কোন্তস্স রত্তিচ্ছেদোৰ হোতি, ন ৰত্তভেদদুক্কটং. যেপি অন্তোৰিহারং অপ্পৰিসিত্ৰা উপচারসীমং ওক্কমিত্ৰা গচ্ছন্তি, অযঞ্চ নেসং ছত্তসদ্দং ৰা উক্কাসিতসদ্দং ৰা খিপিতসদ্দং ৰা সুত্ৰাৰ আগন্তুকভাৰং জানাতি, গন্ত্ৰা আরোচেতব্বং. গতকালে জানন্তেনাপি অনুবন্ধিত্ৰা আরোচেতব্বমেৰ. সম্পাপুণিতুং অসক্কোন্তস্স রত্তিচ্ছেদোৰ হোতি, ন ৰত্তভেদদুক্কটং. যোপি রত্তিংযেৰ আগন্ত্ৰা রত্তিংযেৰ গচ্ছতি, সোপিস্স রত্তিচ্ছেদং করোতি. অঞ্ঞাতত্তা পন ৰত্তভেদদুক্কটং নত্থি. সচে অজানিত্ৰাৰ অব্ভানং করোতি, অকতমেৰ হোতীতি কুরুন্দিযং (চূল়ৰ. অট্ঠ. ৭৬) ৰুত্তং. তস্মা অধিকা রত্তিযো গহেত্ৰা কাতব্বং. অযং অপণ্ণকপ্পটিপদা.

নদিআদীসু নাৰায গচ্ছন্তম্পি পরতীরে ঠিতম্পি আকাসে গচ্ছন্তম্পি পব্বততলঅরঞ্ঞাদীসু দূরে ঠিতম্পি ভিক্খুং দিস্ৰা সচে ‘‘ভিক্খূ’’তি ৰৰত্থানং অত্থি, নাৰাদীহি ৰা গন্ত্ৰা, মহাসদ্দং কত্ৰা ৰা ৰেগেন অনুবন্ধিত্ৰা ৰা আরোচেতব্বং, অনারোচেন্তস্স রত্তিচ্ছেদো চেৰ ৰত্তভেদদুক্কটঞ্চ. সচে ৰাযমন্তোপি সম্পাপুণিতুং ৰা সাৰেতুং ৰা ন সক্কোতি, রত্তিচ্ছেদোৰ হোতি, ন ৰত্তভেদদুক্কটং.

অঞ্ঞং কঞ্চি ৰিহারং গতেনপি ভিক্খূনং আরোচেতব্বমেৰ (চূল়ৰ. অট্ঠ. ৭৬). সচে সব্বে একট্ঠানে ঠিতে পস্সতি, একট্ঠানে ঠিতেনেৰ আরোচেতব্বং. অথ রুক্খমূলাদীসু ৰিসুং ৰিসুং ঠিতা হোন্তি, তত্থ তত্থ গন্ত্ৰা আরোচেতব্বং. সঞ্চিচ্চ অনারোচেন্তস্স রত্তিচ্ছেদো চ হোতি, ৰত্তভেদে চ দুক্কটং. অথ ৰিচিনন্তো একচ্চে ন পস্সতি, রত্তিচ্ছেদোৰ হোতি, ন চ ৰত্তভেদদুক্কটং. সঞ্চিচ্চ অনারোচেন্তস্স পন রত্তিচ্ছেদো চেৰ হোতি, ৰত্তভেদে চ দুক্কটং.

তত্থেৰাতি মাল়কসীমাযমেৰ. মাল়কতো পন ভিক্খূসু নিক্খন্তেসু একস্সপি সন্তিকে নিক্খিপিতুং ৰট্টতি (চূল়ৰ. অট্ঠ. ৯৭). মাল়কতো নিক্খমিত্ৰা সতিং পটিলভন্তেন সহ গচ্ছন্তস্স সন্তিকে নিক্খিপিতব্বং. তেনাহ ‘‘একপুগ্গলস্স ৰা সন্তিকে’’তি. সচে সোপি পক্কন্তো, অঞ্ঞস্স যস্স মাল়কে নারোচিতং, তস্স আরোচেত্ৰা নিক্খিপিতব্বং. পকতত্তট্ঠানেতি সঙ্ঘকম্মানং অরহট্ঠানে. দ্ৰে লেড্ডুপাতে অতিক্কমিত্ৰাতি (সারত্থ. টী. চূল়ৰগ্গ ৩.৯৭) ভিক্খূনং সজ্ঝাযনসদ্দসৰনূপচারৰিজহনত্থং ৰুত্তং. মহামগ্গতো ওক্কম্মাতি মগ্গপ্পটিপন্নভিক্খূনং উপচারৰিজহনত্থং ৰুত্তং. গুম্বেন ৰা ৰতিযা ৰা পটিচ্ছন্নট্ঠানেতি দস্সনূপচারৰিজহনত্থং ৰুত্তং. ৰত্তং সমাদিযিত্ৰা আরোচেতব্বন্তি ৰুত্তনযেনেৰ ৰত্তং সমাদিযিত্ৰা পরিৰাসো আরোচেতব্বো. ‘‘আরোচেতব্ব’’ন্তি পন সামঞ্ঞেন ৰুত্তং. আরোচেন্তেন চ সচে নৰকতরো হোতি, ‘‘আৰুসো’’তি ৰত্তব্বং. সচে ৰুড্ঢতরো, ‘‘ভন্তে’’তি ৰত্তব্বং. সচে অঞ্ঞো কোচি ভিক্খু কেনচিদেৰ করণীযেন তং ঠানং আগচ্ছতি. সচে এস নং পস্সতি, সদ্দং ৰা তস্স সুণাতি, আরোচেতব্বং. অনারোচেন্তস্স রত্তিচ্ছেদো চেৰ ৰত্তভেদো চ. তেনাহ ‘‘যম্পি অঞ্ঞং ভিক্খুং পস্সতি, তস্সাপি আরোচেতব্বমেৰা’’তি. অথ দ্ৰাদসহত্থং উপচারং ওক্কমিত্ৰা অজানন্তস্সেৰ গচ্ছতি, রত্তিচ্ছেদো হোতিযেৰ, ৰত্তভেদো পন নত্থি. উট্ঠিতেতি উগ্গতে. যং সব্বপঠমং ভিক্খুন্তি ৰিহারতো নিক্খমন্তং ৰা আগন্তুকং ৰা সব্বপঠমং যং অঞ্ঞং ভিক্খুং পস্সতি. তস্স আরোচেত্ৰা নিক্খিপিতব্বন্তি অনারোচেন্তস্স দুক্কটং সিযা, তং সন্ধায ৰুত্তং, ন তু রত্তিচ্ছেদং সন্ধায. ইতরথা হি ‘‘ৰিহারসীমাপরিযাপন্নানং সব্বেসং আরোচেত্ৰা’’তি ৰদেয্য. যাৰ রত্তিযো পূরেন্তীতি যত্তকা রত্তিযো আপত্তি পটিচ্ছন্না হোতি, তত্তকা রত্তিযো যাৰ পূরেন্তি, তাৰ পরিৰত্থব্বং. সমন্তপাসাদিকাযং পন ‘‘এৰং যত্তকানি দিৰসানি আপত্তি পটিচ্ছন্না হোতি, তত্তকানি, ততো অধিকতরানি ৰা কুক্কুচ্চৰিনোদনত্থায পরিৰসিত্ৰা’’তি ৰুত্তং. ৰিত্থারোতি পপঞ্চো.

ইতরেসু পন দ্ৰীসূতি সুদ্ধন্তপরিৰাসো, সমোধানপরিৰাসোতি দ্ৰিন্নং মজ্ঝে. খন্ধকেতি সমুচ্চযক্খন্ধকে (চূল়ৰ. ১৫৬ আদযো). চূল়সুদ্ধন্তো মহাসুদ্ধন্তোতি এত্থ যো উপসম্পদতো (চূল়ৰ. অট্ঠ. ১০২; ৰি. সঙ্গ. অট্ঠ. ২৪২) পট্ঠায অনুলোমক্কমেন ৰা আরোচিতদিৰসতো পট্ঠায পটিলোমক্কমেন ৰা ‘‘অসুকঞ্চ অসুকঞ্চ দিৰসং ৰা পক্খং ৰা মাসং ৰা সংৰচ্ছরং ৰা তৰ সুদ্ধভাৰং জানাসী’’তি পুচ্ছিযমানো ‘‘আম, ভন্তে, জানামি, এত্তকং নাম কালং অহং সুদ্ধো’’তি ৰদতি, তস্স দিন্নো সুদ্ধন্তপরিৰাসো ‘‘চূল়সুদ্ধন্তো’’তি ৰুচ্চতি.

তং গহেত্ৰা পরিৰসন্তেন যত্তকং কালং অত্তনো সুদ্ধভাৰং জানাতি, তত্তকং অপনেত্ৰা অৰসেসং মাসং ৰা দ্ৰেমাসং ৰা পরিৰসিতব্বং. সচে ‘‘মাসমত্তং অসুদ্ধোম্হী’’তি সল্লক্খেত্ৰা পরিৰাসং অগ্গহেসি, পরিৰসন্তো চ পুন অঞ্ঞং মাসং সরতি, তম্পি মাসং পরিৰসিতব্বমেৰ, পুন পরিৰাসদানকিচ্চং নত্থি. অথ ‘‘দ্ৰেমাসং অসুদ্ধোম্হী’’তি সল্লক্খেত্ৰা অগ্গহেসি, পরিৰসন্তো চ ‘‘মাসমত্তমেৰাহং অসুদ্ধোম্হী’’তি সন্নিট্ঠানং করোতি, মাসমেৰ পরিৰসিতব্বং, পুন পরিৰাসদানকিচ্চং নত্থি. অযঞ্হি সুদ্ধন্তপরিৰাসো উদ্ধম্পি আরোহতি, হেট্ঠাপি ওরোহতি, ইদমস্স লক্খণং.

যো পন যথাৰুত্তেন অনুলোমপ্পটিলোমৰসেন পুচ্ছিযমানোপি রত্তিপরিযন্তং (চূল়ৰ. অট্ঠ. ১০২) ন জানাতি নস্সরতি, রত্তিপরিযন্তে ৰেমতিকো ৰা হোতি, তস্স দিন্নো সুদ্ধন্তপরিৰাসো ‘‘মহাসুদ্ধন্তো’’তি ৰুচ্চতি. তং গহেত্ৰা গহিতদিৰসতো যাৰ উপসম্পদদিৰসো, তাৰ রত্তিযো গণেত্ৰা পরিৰসিতব্বং. অযং উদ্ধং নারোহতি, হেট্ঠা পন ওরোহতি. তস্মা সচে পরিৰসন্তো রত্তিপরিচ্ছেদে সন্নিট্ঠানং করোতি ‘‘মাসো ৰা সংৰচ্ছরো ৰা ময্হং আপন্নস্সা’’তি, মাসং ৰা সংৰচ্ছরং ৰা পরিৰসিতব্বং. এত্থ চ কিঞ্চাপি ‘‘এত্তকং কালং অহং সুদ্ধো’’তি ৰদন্তস্স চূল়সুদ্ধন্তো দীযতি, তথাপি নিযমেনেৰ জাননাভাৰা ‘‘দুৰিধোপি চেস…পে… দাতব্বো’’তি ৰুত্তং. তস্স দানৰিধি খন্ধকে আগতোতি তস্স দুৰিধস্সাপি সুদ্ধন্তস্স দানৰিধি ‘‘তেন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনা সঙ্ঘং উপসঙ্কমিত্ৰা…পে… এৰমস্স ৰচনীযো’’তিআদিনা সমুচ্চযক্খন্ধকে (চূল়ৰ. ১৫৬) আগতো. তস্মা তত্থ ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বোতি অধিপ্পাযো. এস নযো ৰিনিচ্ছযকথা পন ৰিত্থারতো সমন্তপাসাদিকাযং ৰুত্তাতি এত্থাপি.

ওধুনিত্ৰা অৰধুয পহায সমোধানো ওধানসমোধানো. চিরপ্পটিচ্ছন্নানং অগ্ঘেন সমোধানো অগ্ঘসমোধানো. মিস্সকানং সমোধানো মিস্সকসমোধানো. ইদানি তং তিৰিধম্পি সমোধানপরিৰাসং সঙ্খেপতো দস্সেতুং ‘‘তত্থা’’তিআদিমাহ. অন্তরাপত্তিং আপজ্জিত্ৰা পটিচ্ছাদেন্তস্সাতি যো পরিৰাসং গহেত্ৰা অনিক্খিত্তৰত্তো হুত্ৰা পরিৰসন্তো অপরিনিট্ঠিতেযেৰ পরিৰাসে অন্তরা ৰেমজ্ঝে সঙ্ঘাদিসেসাপত্তিং আপজ্জিত্ৰা পটিচ্ছাদেতি, তস্স. পরিৰুত্থদিৰসেতি লক্খণৰচনমেতং, তেন ‘‘মানত্তচিণ্ণদিৰসে চা’’তিপি ৰুত্তমেৰ হোতি. মক্খেত্ৰাতি ঞত্তিচতুত্থেন কম্মেন মূলায পটিকস্সনৰসেন মক্খেত্ৰা. সমোদহিত্ৰাতি মূলাপত্তিট্ঠানে ঠপেত্ৰা, পক্খিপিত্ৰাতি অত্থো. দাতব্বপরিৰাসোতি ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো’’তিআদিনা ঞত্তিচতুত্থেন কম্মেন দাতব্বপরিৰাসো. ইদং ৰুত্তং হোতি – যো পটিচ্ছন্নায আপত্তিযা পরিৰাসং গহেত্ৰা পরিৰসন্তো (চূল়ৰ. অট্ঠ. ১০২; ৰি. সঙ্গ. অট্ঠ. ২৪৩) ৰা মানত্তারহো ৰা মানত্তং চরন্তো ৰা অব্ভানারহো ৰা অনিক্খিত্তৰত্তো অঞ্ঞং আপত্তিং আপজ্জিত্ৰা পুরিমাপত্তিযা সমা ৰা ঊনতরা ৰা রত্তিযো পটিচ্ছাদেতি, তস্স মূলায পটিকস্সনেন তে পরিৰুত্থদিৰসে চ মানত্তচিণ্ণদিৰসে চ সব্বে ওধুনিত্ৰা অদিৰসে কত্ৰা পচ্ছা আপন্নাপত্তিং মূলাপত্তিযং সমোধায পরিৰাসো দাতব্বোতি.

সচে পন অন্তরাপত্তি মূলাপত্তিতো অতিরেকপ্পটিচ্ছন্না হোতি (চূল়ৰ. অট্ঠ. ১০২), তং মূলাপত্তিং কত্ৰা তত্থ ইতরং সমোধায পরিৰাসো দাতব্বো. সচে পন অন্তরাপত্তি অপ্পটিচ্ছন্না হোতি, মূলায পটিকস্সনং অকত্ৰা পুব্বে গহিতপরিৰাসেনেৰ পরিৰসিতব্বং.

যা একা ৰা…পে… সব্বচিরপ্পটিচ্ছন্নাযোতি যা একা ৰা আপত্তি সব্বচিরপ্পটিচ্ছন্না, যা দ্ৰে ৰা তিস্সো ৰা সম্বহুলা ৰা আপত্তিযো সব্বচিরপ্পটিচ্ছন্নাযোতি অত্থো. তাসন্তি সব্বচিরপ্পটিচ্ছন্নানং আপত্তীনং. দানৰিধি পনস্স খন্ধকে ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বো.

যস্স পন সতং আপত্তিযো দসাহপটিচ্ছন্না, অপরম্পি সতং আপত্তিযো দসাহপটিচ্ছন্না, অপরম্পি সতং আপত্তিযো দসাহপটিচ্ছন্নাতি এৰং দসক্খত্তুং কত্ৰা আপত্তিসহস্সং দিৰসসতপটিচ্ছন্নং হোতি, তেন কিং কাতব্বন্তি? সব্বং সমোদহিত্ৰা দস দিৰসে পরিৰসিতব্বং. এৰং একেনেৰ দসাহেন দিৰসসতম্পি পরিৰসিতমেৰ হোতি. ৰুত্তম্পি চেতং –

‘‘দসসতং রত্তিসতং, আপত্তিযো ছাদযিত্ৰান;

দস রত্তিযো ৰসিত্ৰান, মুচ্চেয্য পারিৰাসিকো’’তি. (পরি. ৪৭৭);

অযং অগ্ঘসমোধানো নাম.

ইদানি মিস্সকসমোধানং নিদ্দিসিতুং ‘‘মিস্সকসমোধানো নামা’’তিআদিমাহ. তত্রাযং নযো –

‘‘অহং, ভন্তে, সম্বহুলা সঙ্ঘাদিসেসা আপত্তিযো আপজ্জিং একং সুক্কৰিস্সট্ঠিং, একং কাযসংসগ্গং, একং দুট্ঠুল্লৰাচং, একং অত্তকামং, একং সঞ্চরিত্তং, একং কুটিকারকং, একং ৰিহারকারকং, একং দুট্ঠদোসং, একং অঞ্ঞভাগিযং, একং সঙ্ঘভেদং, একং ভেদানুৰত্তকং, একং দুব্বচং, একং কুলদূসকং, সোহং, ভন্তে, সঙ্ঘং তাসং আপত্তীনং সমোধানপরিৰাসং যাচামী’’তি –

তিক্খত্তুং যাচাপেত্ৰা তদনুরূপায কম্মৰাচায পরিৰাসো দাতব্বো. এত্থ চ ‘‘সঙ্ঘাদিসেসা আপত্তিযো আপজ্জিং নানাৰত্থুকাযো’’তিপি ‘‘সঙ্ঘাদিসেসা আপত্তিযো আপজ্জি’’ন্তিপি এৰং পুব্বে ৰুত্তনযেন ৰত্থুৰসেনপি গোত্তৰসেনপি নামৰসেনপি আপত্তিৰসেনপি যোজেত্ৰা কম্মৰাচং কাতুং ৰট্ঠতিযেৰাতি. অযং মিস্সকসমোধানো. সব্বপরিৰাসকম্মৰাচাৰসানে পন নিক্খিত্তানিক্খিত্তৰত্তাদিকথা পুরিমনযেনেৰ ৰেদিতব্বা. তিৰিধেপি সমোধানপরিৰাসে অত্থমত্তস্সেৰ ৰুত্তত্তা, ৰিনিচ্ছযাদীনং ৰা অনামট্ঠত্তা ‘‘অযং তিৰিধেপি সমোধানপরিৰাসে সঙ্খেপকথা’’তি ৰুত্তং. মহাৰিসযত্তা সমোধানৰিচারণায সা নিরৰসেসা কুতো লদ্ধব্বাতি আহ ‘‘ৰিত্থারো’’তিআদি.

ছারত্তন্তি রা সদ্দো তীযতি ছিজ্জতি এত্থাতি রত্তি, সত্তানং সদ্দস্স ৰূপসমনকালোতি অত্থো, ছ রত্তিযো সমাহটা, ছন্নং রত্তীনং ৰা সমাহারো ছরত্তং, ছরত্তমেৰ ছারত্তং, অৰযৰব্যতিরেকেন সমুদাযস্সাভাৰতো ছ রত্তিযোতি অত্থো ৰুত্তো.

পরিৰাসং অদত্ৰা মানত্তমেৰ দাতব্বন্তি যস্মা আপত্তি অপ্পটিচ্ছন্না, যস্মা চ আপন্নভাৰেনেৰ মানত্তারহো হোতি, তস্মা পরিৰাসং অদত্ৰা কেৰলং মানত্তমেৰ দাতব্বং. যং পটিচ্ছন্নায আপত্তিযা পরিৰুত্থপরিৰাসস্স দীযতি, ইদং পটিচ্ছন্নমানত্তং নামাতি আহ ‘‘যস্স পটিচ্ছন্না হোতী’’তিআদি. ইদন্তি পটিচ্ছন্নমানত্তং. ইধাতি ইমস্মিং ৰাক্যে. কথং পন তেসং দ্ৰিন্নং মানত্তানং দানৰিধি চ ৰিনিচ্ছযকথা চ ৰেদিতব্বাতি আহ ‘‘উভিন্নম্পি পনা’’তিআদি.

অযন্তি ৰক্খমানং সন্ধাযাহ. পরিৰাসে ৰুত্তপ্পকারং পদেসন্তি পরিক্খিত্তস্স ৰিহারস্স পরিক্খেপতো, অপরিক্খিত্তস্স পরিক্খেপারহট্ঠানতো দ্ৰে লেড্ডুপাতে অতিক্কমিত্ৰা মহামগ্গতো ওক্কম্ম গুম্বেন ৰা ৰতিযা ৰা পটিচ্ছন্নট্ঠানং. সমাদিযিত্ৰাতি অন্তোঅরুণেযেৰ সমাদিযিত্ৰা. আরোচেত্ৰাতি –

‘‘অহং, ভন্তে, একং আপত্তিং আপজ্জিং সঞ্চেতনিকং সুক্কৰিস্সট্ঠিং অপ্পটিচ্ছন্নং, সোহং, ভন্তে, সঙ্ঘং একিস্সা আপত্তিযা সঞ্চেতনিকায সুক্কৰিস্সট্ঠিযা অপ্পটিচ্ছন্নায ছারত্তং মানত্তং যাচিং, তস্স মে সঙ্ঘো একিস্সা আপত্তিযা সঞ্চেতনিকায সুক্কৰিস্সট্ঠিযা অপ্পটিচ্ছন্নায ছারত্তং মানত্তং অদাসি, সোহং মানত্তং চরামি, ৰেদযামহং, ভন্তে, ৰেদযতী’তি মং সঙ্ঘো ধারেতূ’’তিআদিনা (চূল়ৰ. অট্ঠ. ৯৭) –

আপত্তিদিৰসানুরূপং আরোচেত্ৰা. ইমঞ্চ পন অত্থং গহেত্ৰা (চূল়ৰ. অট্ঠ. ৯৭) যায কাযচি ভাসায আরোচেতুং ৰট্টতিযেৰ. আরোচিতকালতো পট্ঠায চ একং ভিক্খুং ঠপেত্ৰা সেসেহি সতি করণীযে গন্তুম্পি ৰট্টতি. অরুণে উট্ঠিতে তস্স ভিক্খুস্স সন্তিকে ৰত্তং নিক্খিপিতব্বং. সচে সোপি কেনচি কম্মেন পুরে অরুণেযেৰ গচ্ছতি, অঞ্ঞং ৰিহারতো নিক্খন্তং ৰা আগন্তুকং ৰা যং পঠমং পস্সতি, তস্স সন্তিকে আরোচেত্ৰা নিক্খিপিতব্বং. অযঞ্চ যস্মা গণস্স আরোচেত্ৰা, ভিক্খূনঞ্চ অত্থিভাৰং সল্লক্খেত্ৰাৰ ৰসি, তেনস্স ঊনে গণে চরণদোসো ৰা ৰিপ্পৰাসো ৰা ন হোতি. সচে পন কঞ্চি ন পস্সতি, ৰিহারং গন্ত্ৰা যং পঠমং পস্সতি, তস্স আরোচেত্ৰা নিক্খিপিতব্বং. তেনাহ ‘‘ততো তেসু গতেসু ৰা অগতেসু ৰা পুরিমনযেন পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি.

যত্থ সিযাতি যস্সং সমানসংৰাসকসীমাযং ৰীসতিগণো ভিক্খুসঙ্ঘো অত্থি. অৰ্হাতব্বোতি অব্ভানকম্মৰসেন পক্কোসিতব্বো. অব্ভানকম্মং পন কথন্তি আহ ‘‘অব্ভানকম্মং পনা’’তিআদি. পাল়িৰসেনাতি ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো’’তিআদিনা (চূল়ৰ. ১০১) পাল়িৰসেন. ৰিনিচ্ছযৰসেনাতি ‘‘অব্ভন্তেহি চ পঠমং অব্ভানারহো কাতব্বো. অযঞ্হি নিক্খিত্তৰত্তত্তা পকতত্তট্ঠানে ঠিতো, পকতত্তস্স চ অব্ভানং কাতুং ন ৰট্টতি, তস্মা ৰত্তং সমাদপেতব্বো. ৰত্তে সমাদিন্নে অব্ভানারহো হোতি. তেনাপি ৰত্তং সমাদিযিত্ৰা আরোচেত্ৰা অব্ভানং যাচিতব্বং. অনিক্খিত্তৰত্তস্স পন ৰত্তসমানকিচ্চং নত্থি. সো হি ছারত্তাতিক্কমেনেৰ অব্ভানারহো হোতী’’তিআদিনা (চূল়ৰ. অট্ঠ. ৯৭) ৰিনিচ্ছযৰসেন. তং পনেতং সব্বং পরিৰাসাদিকম্মং পাল়িৰসেন (চূল়ৰ. ৭৫) চ অট্ঠকথাৰসেন (চূল়ৰ. অট্ঠ. ৭৫, ৯৭) চ সুৰিঞ্ঞেয্যত্তা অতিৰিত্থারভযেন ন ৰিত্থারযিম্হ, অত্থিকেহি পন ততোৰ গহেতব্বং. ইমস্স পন কম্মস্স ৰীসতিৰগ্গকরণীযত্তা ততো ঊনতরেন কতং কুপ্পতি. তেনাহ ‘‘একেনাপি চে…পে… অনব্ভিতো’’তি. অযন্তি অযং যথাৰুত্তা. সামীচীতি ৰত্তং.

ইতি কঙ্খাৰিতরণিযা পাতিমোক্খৰণ্ণনায

ৰিনযত্থমঞ্জূসাযং লীনত্থপ্পকাসনিযং

সঙ্ঘাদিসেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.