২. হেতুচতুক্কৰণ্ণনা

২৪৪. অভাৰতোতি ভাৰাভাৰতো. যঞ্হি জাতিক্খণমত্তেযেৰ ভৰতি, ন ততো পরং, তং জাতিযা অৰিগতপচ্চযো সিযা অৰিগতপচ্চযনিযমসব্ভাৰতো. ভৰো পন যস্মা জাতিক্খণতো পরম্পি ভৰতি, তস্মা ন সো তস্সা অৰিগতপচ্চযো হোতি. তেন ৰুত্তং ‘‘ততো উদ্ধং ভাৰতোতি অত্থো’’তি. ভৰেতি ভৰপদে, ভৰে ৰা নিপ্ফাদেতব্বে. এস নযো জাতিআদীসূতি এত্থাপি. ‘‘যথা পনা’’তিআদিনা ‘‘অৰিগতপচ্চযস্স অভাৰতো, নিযমাভাৰতো চা’’তি ৰুত্তানং হেতূনং ৰুত্তনযেন অব্যাপিভাৰৰিভাৰনেন অকারণতং দস্সেতি অযাৰভাৰিনো পচ্চযুপ্পন্নস্স, পচ্চযধম্মস্স চ অৰিগতপচ্চযভাৰদস্সনতো. সঙ্খারক্খন্ধেতিআদি মগ্গসোধনৰসেন ৰুত্তং. তস্স পরিহারং সযমেৰ ৰদতি. সো খণো এতস্স অত্থীতি তঙ্খণিকো, ন তঙ্খণিকো অতঙ্খণিকো, তস্স সব্ভাৰা, অযাৰভাৰিকসব্ভাৰাতি অত্থো. যথা পন হেতূ হোন্তি, তং দস্সেতুং ‘‘সঙ্খতলক্খণানং পনা’’তিআদিমাহ.

এৰন্তি এৰং যথাৰুত্তনযে সতি, এৰং সন্তেতি অত্থো. ‘‘ন হি…পে… অত্থী’’তি ইমিনা জাতিআদীনং অৰিগতপচ্চযৰসেন পচ্চযুপ্পন্নভাৰো ৰিয পচ্চযভাৰোপি নত্থীতি দস্সেতি. তত্থ কারণমাহ ‘‘অসভাৰধম্মত্তা’’তি.

কথং পন অসভাৰধম্মানং জাতিআদীনং পচ্চযুপ্পন্নতা, পচ্চযতা চাতি আহ ‘‘জাযমানানং পনা’’তিআদি. তস্সাতি জাতিজরামরণস্স. ৰত্তব্বপদেসোতি ‘‘ঠপেত্ৰা’’তি ৰত্তব্বপদেসো. কো পন সোতি? যথাৰুত্তং নামং, নামরূপঞ্চ সঙ্খারক্খন্ধেন রূপক্খন্ধেন চ জরামরণানং সঙ্গহিতত্তা. ‘‘যো ভৰো জাতিযা পচ্চযো’’তি এতেন ভৰসঙ্গহিতানিপি জাতিআদীনি জাতিযা অপ্পচ্চযত্তা এৰ ‘‘ঠপেত্ৰা’’তি ন ৰুত্তানীতি দস্সেতি, পচ্চযভাৰাসঙ্কা এৰ নেসং তস্সা নত্থীতি অধিপ্পাযো. তেনেৰ ঠপেতব্বগহেতব্বৰিসেসে সতীতি সাসঙ্কং ৰদতি.

হেতুচতুক্কৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.