লোকুত্তরকুসলং
পকিণ্ণককথাৰণ্ণনা
তত্রাতি লোকুত্তরজ্ঝানে. অজ্ঝত্তঞ্চাতি উপড্ঢগাথায অভিনিৰিসিতব্বং ৰুট্ঠাতব্বং ৰিপস্সনাভূমিং পঞ্চধা উদ্দিসতি. সত্তঅট্ঠাদীনি অঙ্গানি সত্তট্ঠঙ্গানীতি আদিসদ্দস্স লোপো দট্ঠব্বো. নিমিত্তন্তি যতো ৰুট্ঠানং, তানি নিমিত্তপৰত্তানি নিমিত্তৰচনেনেৰ উদ্দিসতি. সঙ্খারুপেক্খাঞাণমেৰ অরিযমগ্গস্স বোজ্ঝঙ্গাদিৰিসেসং নিযমেতি. কস্মা? ততো ততো দুতিযাদিপাদকজ্ঝানতো উপ্পন্নস্স সসঙ্খারুপেক্খাঞাণস্স পাদকজ্ঝানাতিক্কন্তানং অঙ্গানং অসমাপজ্জিতুকামতাৰিরাগভাৰনাভাৰতো ইতরস্স চ অতব্ভাৰতো. তেসম্পি ৰাদেসু…পে… ৰিপস্সনাৰ নিযমেতীতি ৰেদিতব্বা. কস্মা? ৰিপস্সনানিযমেনেৰ হি পঠমত্থেরৰাদেপি অপাদকপঠমজ্ঝানপাদকমগ্গা পঠমজ্ঝানিকাৰ হোন্তি, ইতরে চ পাদকজ্ঝানৰিপস্সনানিযমেহি তংতংঝানিকা. এৰং সেসৰাদেসুপি ৰিপস্সনানিযমো যথাসম্ভৰং যোজেতব্বো.
পকিণ্ণকসঙ্খারেতি পাদকজ্ঝানতো অঞ্ঞসঙ্খারে. তেন পাদকজ্ঝানসঙ্খারেসু সম্মসিতেসু ৰত্তব্বমেৰ নত্থীতি দস্সেতি. তত্রাপীতি দুতিযত্থেরৰাদেপি. তংতংঝানিকতা তংতংসম্মসিতসঙ্খারৰিপস্সনানিযমেহি হোতি. তত্রাপি হি ৰিপস্সনা তংতংৰিরাগাৰিরাগভাৰনাভাৰেন সোমনস্সসহগতা উপেক্খাসহগতা চ হুত্ৰা ঝানঙ্গাদিনিযমং মগ্গস্স করোতীতি এৰং ৰিপস্সনানিযমো ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বো.
তন্তি তংতংঝানসদিসভৰনং. স্ৰাযমত্থো পাদকজ্ঝানসম্মসিতজ্ঝানুপনিস্সযেহি ৰিনা অজ্ঝাসযমত্তেন অসিজ্ঝনা উপনিস্সযেন ৰিনা সঙ্কপ্পমত্তেন সকদাগামিফলাদীনং অসিজ্ঝনদীপকেন নন্দকোৰাদেন (ম. নি. ৩.৩৯৮ আদযো) দীপেতব্বো. তত্থ হি সোতাপন্নাযপি পরিপুণ্ণসঙ্কপ্পভাৰং ৰদন্তেন ভগৰতা যস্স যস্স উপনিস্সযো অত্থি, তস্স তস্সেৰ অজ্ঝাসযো নিযামকো, নাঞ্ঞস্সাতি তেন তেন পরিপুণ্ণসঙ্কপ্পতা হোতি, ন ততো পরং সঙ্কপ্পসব্ভাৰেপি অসিজ্ঝনতোতি অযমত্থো দীপিতো হোতি. এৰমিধাপি যস্স যস্স দুতিযাদিঝানিকস্স মগ্গস্স যথাৰুত্তো উপনিস্সযো অত্থি, তস্স তস্সেৰ অজ্ঝাসযো নিযামকো, নাঞ্ঞস্স সতিপি তস্মিং অসিজ্ঝনতো. ইমস্মিং পন ৰাদে পাদকসম্মসিতজ্ঝানুপনিস্সযসব্ভাৰে অজ্ঝাসযো একন্তেন হোতি, তংতংফলূপনিস্সযসব্ভাৰে তংতংসঙ্কপ্পো ৰিযাতি তদভাৰাভাৰতো অজ্ঝাসযো নিযমেতীতি ৰুত্তং.
যস্মিং পন পাদকজ্ঝানং নত্থীতি চতুত্থজ্ঝানিকৰজ্জানং পাদকানি লোকিযজ্ঝানানি সন্ধায ৰুত্তং. অপ্পনাপ্পত্তি চ ওল়ারিকঙ্গাতিক্কমনুপনিস্সযাভাৰে পঞ্চহি অঙ্গেহি ৰিনা ন হোতীতি ‘‘সোমনস্সসহগতমগ্গো হোতী’’তি আহ. উপেক্খাসহগতমগ্গোতি এতেন চতুত্থজ্ঝানিকতাপি সমানা অনুসযসমুগ্ঘাটনসমত্থস্স ন সঙ্খারাৰসেসতাতি দস্সেতি. তে চ ৰাদা ন ৰিরুজ্ঝন্তি অজ্ঝাসযৰসেন পঞ্চমজ্ঝানিকতায পঠমাদিজ্ঝানিকতায চ সম্ভৰতোতি অধিপ্পাযো. অজ্ঝাসযো চ সাত্থকো হোতি, অঞ্ঞথা পাদকসম্মসিতজ্ঝানেহেৰ নিযমস্স সিদ্ধত্তা অজ্ঝাসযো নিযামকো ৰুচ্চমানো নিরত্থকো সিযাতি. ইধ পন অট্ঠসালিনিযা নিযামনে একন্তিকং ৰিপস্সনাসঙ্খাতং অত্থমেৰ উদ্ধরিত্ৰা ‘‘তেসম্পি ৰাদেসু অযং…পে… ৰিপস্সনাৰ নিযমেতী’’তি ৰদন্তেন তযোপেতে ৰাদে ৰিপস্সনাৰ নিযমেতীতি দস্সিতং. তংতংৰাদানঞ্হি ৰিপস্সনাসহিতানমেৰ সিদ্ধি, নাঞ্ঞথাতি দস্সিতন্তি.
পৰেধতীতি গোত্রভুস্স পচ্চযো ভৰিতুং ন সক্কোতীতি অত্থো. যদি পঞ্চমচিত্তক্খণে জৰনং পতিতং নাম হোতি, কথং তদা গোত্রভু তদনন্তরঞ্চ মগ্গো জৰনস্স পতিতক্খণে উপ্পজ্জতীতি? অপুব্বস্স জৰনন্তরস্স পতিততাভাৰতো. তদেৰ হি জৰনং অনেকক্খত্তুং পৰত্তমানং পতিতং সিযাতি, গোত্রভু পন আরম্মণন্তরে উপ্পন্নং অপুব্বং জৰনং, তথা মগ্গো ভূমন্তরতো চাতি. ননু চ সত্তমজৰনচেতনায বলৰতায উপপজ্জৰেদনীযভাৰো হোতি আনন্তরিযতাপীতি, তত্থাযং অধিপ্পাযো সিযা ‘‘পটিসন্ধিযা অনন্তরপচ্চযভাৰিনো ৰিপাকসন্তানস্স অনন্তরপচ্চযভাৰেন অন্তিমজৰনচেতনায সুসঙ্খতত্তা সা সত্তমজৰনচেতনা উপপজ্জৰেদনীযা আনন্তরিকা চ হোতি, ন অপতিতজৰনচেতনা ৰিয বলৰতাযা’’তি.
পুন অনুলোমং তং অনুবন্ধেয্যাতি গোত্রভুস্স হি সঙ্খারারম্মণত্তে সতি তদপি অনুলোমমেৰাতি পুরিমঅনুলোমং ৰিয তং তদপি অঞ্ঞং অনুলোমং অনুবন্ধেয্য, ন মগ্গোতি মগ্গৰুট্ঠানমেৰ চ ন ভৰেয্য অত্তনো সদিসালম্বনস্স আৰজ্জনট্ঠানিযস্স পচ্চযস্স অলাভা. অপ্পহীনভাৰেন পঞ্চসু উপাদানক্খন্ধেসু অনুসযিতা কিলেসা সা ভূমি এতেহি লদ্ধাতি কত্ৰা ভূমিলদ্ধা. ৰট্টং সিনোন্তি বন্ধন্তীতি কত্ৰা ৰট্টসেতূ চ, তেসং সমুগ্ঘাতকরণন্তিপি এতদেৰস্স লোভক্খন্ধাদিপদালনং ৰুচ্চতি. তন্তি পৰত্তং. একং ভৰন্তি অনাগামিনো অনেকক্খত্তুঞ্চ তত্থেৰ উপপজ্জন্তস্স হেট্ঠা অনাগমনৰসেন একো ভৰোতি গহেত্ৰা ৰুত্তং.
ইমস্স পনত্থস্সাতি যথাৰুত্তস্স উপাদিন্নকপৰত্ততো ৰুট্ঠানস্স. অপাযেসু সত্তমভৰতো উদ্ধং সুগতিযঞ্চ ৰিপাকদাযকস্স অভিসঙ্খারৰিঞ্ঞাণস্স পচ্চযঘাতো সোতাপত্তিমগ্গঞাণেন অভিসঙ্খারৰিঞ্ঞাণস্স নিরোধো দট্ঠব্বো. দ্ৰীসু ভৰেসূতি অনাগামিমগ্গে অভাৰিতে সকদাগামিস্স কামধাতুযং যে দ্ৰে ভৰা উপ্পজ্জেয্যুং, তেসূতি অত্থো. চলতীতি এতেন চলনসভাৰমেৰ দস্সেতি, ন অচলনাভাৰং, তস্মা অচলনং দস্সেত্ৰা পুন চলনং দস্সেতুং ‘‘তথাগতস্স হী’’তিআদিমাহ. যেপি ৰা কত্থচি চত্তারোপি মগ্গে সমানপটিপদে দিস্ৰা সভাৰতো অচলনমেৰ গণ্হেয্যুং, তেসং তংগহণনিৰারণত্থং ‘‘চলতী’’তি ৰুত্তং, ন চলনাৰধারণত্থন্তি যুত্তং উভযদস্সনং. অথ ৰা যদিপি কেসঞ্চি চত্তারোপি মগ্গা সমানপটিপদা, তথাপি কিলেসিন্দ্রিযেহি সিজ্ঝমানা পটিপদা তেসং ৰসেন চলনপকতিকা এৰাতি ‘‘চলতি’’চ্চেৰ ৰুত্তং, ন ‘‘ন চলতী’’তি.
লোকুত্তরকুসলপকিণ্ণককথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
পঠমমগ্গৰীসতিমহানযৰণ্ণনা
৩৫৭. যস্স পুব্বভাগে ‘‘মগ্গং ভাৰেমী’’তি অজ্ঝাসযো পৰত্তো, সো মগ্গং ভাৰেতি. এৰং সব্বত্থ অজ্ঝাসযৰিসেসেন তংতংভাৰনাৰিসেসো দট্ঠব্বো.
৩৫৮. ছন্দাধিপতেয্যন্তিআদীসু একচিত্তক্খণে ৰত্তমানেসু ধম্মেসু কথং ছন্দস্স তংসহজাতস্স অধিপতিভাৰো ৰীরিযাদীনঞ্চাতি? উপনিস্সযৰসেন. যস্স হি সচে ছন্দৰতো কুসলং নিপ্ফজ্জতি, ‘‘অহং নিপ্ফাদেস্সামী’’তি পৰত্তমানস্স কুসলং নিপ্ফন্নং, তস্স তংসহজাতো ছন্দো তেন পুরিমুপনিস্সযেন ৰিসিট্ঠো সহজাতধম্মে অত্তনো ৰসে ৰত্তেতি. তস্মিঞ্চ পৰত্তমানে তে পৰত্তন্তি, নিৰত্তমানে নিৰত্তন্তি, তদনুরূপবলা চ হোন্তি রাজপুরিসা ৰিযাতি. এৰং ৰীরিযাদীসু. সেসধম্মানং পন কত্থচি ৰুত্তপ্পকারপ্পৰত্তিসব্ভাৰেপি অতংসভাৰত্তা অধিপতিভাৰো নত্থীতি দট্ঠব্বো.
দুতিযমগ্গৰণ্ণনা
৩৬১. আ-কারস্স রস্সত্তং কত্ৰা অঞ্ঞিন্দ্রিযং ৰুত্তং, আ-কারো চ ধম্মমরিযাদত্থো.
ততিযচতুত্থমগ্গৰণ্ণনা
৩৬২. মগ্গঙ্গানি ন পূরেন্তি অকিচ্চকত্তা সম্মাদিট্ঠিযাতি অধিপ্পাযো. মারেন্তো গচ্ছতীতি হি মগ্গো, ন চেতায মারেতব্বং অত্থীতি. মানস্স দিট্ঠিসদিসা পৰত্তি অহমস্মীতি পৰত্তমানস্স দিট্ঠিট্ঠানে ঠানং. আলোকস্সেৰ পৰত্তিকালো ৰিযাতি চিরপ্পৰত্তিং সন্ধাযাহ. একদেসসামঞ্ঞেন হি যথাধিপ্পেতেন উপমা হোতীতি. খারে ৰাতি কট্ঠাদীনং খারচ্ছারিকাযং. সম্মদ্দিত্ৰাতি কিলেদেত্ৰা. ছন্দোতি তণ্হা. অনুসযোতি তণ্হা মানানুসযো চ. এতস্মিঞ্চ সুত্তে অসমূহতস্স গন্ধস্স সমুগ্ঘাটনং ৰিয অসমূহতমানাদিসমুগ্ঘাতং দস্সেন্তেন অঞ্ঞমঞ্ঞে কিলেসে পজহতীতি দস্সিতন্তি আনীতং, ন যথাৰুত্তনযেন উপমায ৰুত্তত্তাতি দট্ঠব্বং. নিরন্তরং পৰত্তমানে চিত্তে তস্স সংকিলেসৰোদানকরা সাৰজ্জানৰজ্জা চেতসিকা উপ্পজ্জমানা তস্সঙ্গভূতা অৰযৰা ৰিয হোন্তীতি ‘‘চিত্তঙ্গৰসেনা’’তি ৰুত্তং.
লোকুত্তরকুসলৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
কুসলকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.