২. দুতিযমহানামসুত্তং
১০১৮. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা সক্কেসু ৰিহরতি কপিলৰত্থুস্মিং নিগ্রোধারামে. অথ খো মহানামো সক্কো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো মহানামো সক্কো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘ইদং, ভন্তে, কপিলৰত্থু ইদ্ধঞ্চেৰ ফীতঞ্চ বাহুজঞ্ঞং আকিণ্ণমনুস্সং সম্বাধব্যূহং. সো খ্ৰাহং, ভন্তে, ভগৰন্তং ৰা পযিরুপাসিত্ৰা মনোভাৰনীযে ৰা ভিক্খূ সাযন্হসমযং কপিলৰত্থুং পৰিসন্তো; ভন্তেনপি হত্থিনা সমাগচ্ছামি; ভন্তেনপি অস্সেন সমাগচ্ছামি; ভন্তেনপি রথেন সমাগচ্ছামি; ভন্তে, নপি সকটেন সমাগচ্ছামি; ভন্তে, নপি পুরিসেন সমাগচ্ছামি. তস্স ময্হং, ভন্তে, তস্মিং সমযে মুস্সতেৰ ভগৰন্তং আরব্ভ সতি, মুস্সতি ধম্মং আরব্ভ সতি, মুস্সতি সঙ্ঘং আরব্ভ সতি. তস্স ময্হং, ভন্তে, এৰং হোতি – ‘ইমম্হি চাহং সমযে কালং করেয্যং, কা ময্হং গতি, কো অভিসম্পরাযো’’’তি?
‘‘মা ভাযি, মহানাম, মা ভাযি, মহানাম! অপাপকং তে মরণং ভৰিস্সতি অপাপিকা কালংকিরিযা. চতূহি খো, মহানাম, ধম্মেহি সমন্নাগতো অরিযসাৰকো নিব্বাননিন্নো হোতি নিব্বানপোণো নিব্বানপব্ভারো. কতমেহি চতূহি? ইধ, মহানাম, অরিযসাৰকো বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো হোতি – ইতিপি সো ভগৰা…পে… সত্থা দেৰমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৰাতি. ধম্মে…পে… সঙ্ঘে …পে… অরিযকন্তেহি সীলেহি সমন্নাগতো হোতি অখণ্ডেহি…পে… সমাধিসংৰত্তনিকেহি.
‘‘সেয্যথাপি, মহানাম, রুক্খো পাচীননিন্নো পাচীনপোণো পাচীনপব্ভারো, সো মূলচ্ছিন্নো কতমেন পপতেয্যা’’তি? ‘‘যেন, ভন্তে, নিন্নো যেন পোণো যেন পব্ভারো’’তি. ‘‘এৰমেৰ খো, মহানাম, ইমেহি চতূহি ধম্মেহি সমন্নাগতো অরিযসাৰকো নিব্বাননিন্নো হোতি নিব্বানপোণো নিব্বানপব্ভারো’’তি. দুতিযং.