৩. গোধসক্কসুত্তং
১০১৯. কপিলৰত্থুনিদানং. অথ খো মহানামো সক্কো যেন গোধা সক্কো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা গোধং সক্কং এতদৰোচ – ‘‘কতিহি [কতীহি (পী. ক.) রূপসিদ্ধি ওলোকেতব্বা] ত্ৰং, গোধে, ধম্মেহি সমন্নাগতং সোতাপন্নপুগ্গলং আজানাসি অৰিনিপাতধম্মং নিযতং সম্বোধিপরাযণ’’ন্তি?
‘‘তীহি খ্ৰাহং, মহানাম, ধম্মেহি সমন্নাগতং সোতাপন্নপুগ্গলং আজানামি অৰিনিপাতধম্মং নিযতং সম্বোধিপরাযণং. কতমেহি তীহি? ইধ, মহানাম, অরিযসাৰকো বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো হোতি – ইতিপি সো ভগৰা…পে… সত্থা দেৰমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৰাতি. ধম্মে…পে… সঙ্ঘে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো হোতি – সুপ্পটিপন্নো ভগৰতো সাৰকসঙ্ঘো…পে… অনুত্তরং পুঞ্ঞক্খেত্তং লোকস্সাতি. ইমেহি খ্ৰাহং, মহানাম, তীহি ধম্মেহি সমন্নাগতং সোতাপন্নপুগ্গলং আজানামি অৰিনিপাতধম্মং নিযতং সম্বোধিপরাযণং.
‘‘ত্ৰং পন, মহানাম, কতিহি ধম্মেহি সমন্নাগতং সোতাপন্নপুগ্গলং আজানাসি অৰিনিপাতধম্মং নিযতং সম্বোধিপরাযণ’’ন্তি? ‘‘চতূহি খ্ৰাহং, গোধে, ধম্মেহি সমন্নাগতং সোতাপন্নপুগ্গলং আজানামি অৰিনিপাতধম্মং নিযতং সম্বোধিপরাযণং. কতমেহি চতূহি? ইধ, গোধে, অরিযসাৰকো বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো হোতি – ইতিপি সো ভগৰা…পে… সত্থা দেৰমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৰাতি. ধম্মে…পে… সঙ্ঘে…পে… অরিযকন্তেহি সীলেহি সমন্নাগতো হোতি অখণ্ডেহি…পে… সমাধিসংৰত্তনিকেহি. ইমেহি খ্ৰাহং, গোধে, চতূহি ধম্মেহি সমন্নাগতং সোতাপন্নপুগ্গলং আজানামি অৰিনিপাতধম্মং নিযতং সম্বোধিপরাযণ’’ন্তি.
‘‘আগমেহি ত্ৰং, মহানাম, আগমেহি ত্ৰং, মহানাম! ভগৰাৰ এতং জানেয্য এতেহি ধম্মেহি সমন্নাগতং ৰা অসমন্নাগতং ৰা’’তি. ‘‘আযাম, গোধে, যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমেয্যাম; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰতো এতমত্থং আরোচেস্সামা’’তি. অথ খো মহানামো সক্কো গোধা চ সক্কো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্নো খো মহানামো সক্কো ভগৰন্তং এতদৰোচ –
‘‘ইধাহং, ভন্তে, যেন গোধা সক্কো তেনুপসঙ্কমিং; উপসঙ্কমিত্ৰা গোধং সক্কং এতদৰোচং – ‘কতিহি ত্ৰং, গোধে, ধম্মেহি সমন্নাগতং সোতাপন্নপুগ্গলং আজানাসি অৰিনিপাতধম্মং নিযতং সম্বোধিপরাযণং’? এৰং ৰুত্তে, ভন্তে, গোধা সক্কো মং এতদৰোচ –
‘‘তীহি খ্ৰাহং, মহানাম, ধম্মেহি সমন্নাগতং সোতাপন্নপুগ্গলং আজানামি অৰিনিপাতধম্মং নিযতং সম্বোধিপরাযণং. কতমেহি তীহি? ইধ, মহানাম, অরিযসাৰকো বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো হোতি – ইতিপি সো ভগৰা…পে… সত্থা দেৰমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৰাতি. ধম্মে…পে… সঙ্ঘে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো হোতি – সুপ্পটিপন্নো ভগৰতো সাৰকসঙ্ঘো…পে… অনুত্তরং পুঞ্ঞক্খেত্তং লোকস্সাতি. ইমেহি খ্ৰাহং, মহানাম, তীহি ধম্মেহি সমন্নাগতং সোতাপন্নপুগ্গলং আজানামি অৰিনিপাতধম্মং নিযতং সম্বোধিপরাযণং. ত্ৰং পন, মহানাম, কতমেহি ধম্মেহি সমন্নাগতং সোতাপন্নপুগ্গলং আজানাসি অৰিনিপাতধম্মং নিযতং সম্বোধিপরাযণ’’ন্তি?
‘‘এৰং ৰুত্তাহং, ভন্তে, গোধং সক্কং এতদৰোচং – ‘চতূহি খ্ৰাহং, গোধে, ধম্মেহি সমন্নাগতং সোতাপন্নপুগ্গলং আজানামি অৰিনিপাতধম্মং নিযতং সম্বোধিপরাযণং. কতমেহি চতূহি? ইধ, গোধে, অরিযসাৰকো বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো হোতি – ইতিপি সো ভগৰা…পে… সত্থা দেৰমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৰাতি. ধম্মে…পে… সঙ্ঘে…পে… অরিযকন্তেহি সীলেহি সমন্নাগতো হোতি অখণ্ডেহি…পে… সমাধিসংৰত্তনিকেহি. ইমেহি খ্ৰাহং, গোধে, চতূহি ধম্মেহি সমন্নাগতং সোতাপন্নপুগ্গলং আজানামি অৰিনিপাতধম্মং নিযতং সম্বোধিপরাযণ’’’ন্তি.
‘‘এৰং ৰুত্তে, ভন্তে, গোধা সক্কো মং এতদৰোচ – ‘আগমেহি ত্ৰং, মহানাম, আগমেহি ত্ৰং, মহানাম! ভগৰাৰ এতং জানেয্য এতেহি ধম্মেহি সমন্নাগতং ৰা অসমন্নাগতং ৰা’’’তি. ‘‘ইধ, ভন্তে, কোচিদেৰ ধম্মো সমুপ্পাদো উপ্পজ্জেয্য, একতো অস্স ভগৰা একতো ভিক্খুসঙ্ঘো চ. যেনেৰ ভগৰা তেনেৰাহং অস্সং. এৰং পসন্নং মং, ভন্তে, ভগৰা ধারেতু. ইধ, ভন্তে, কোচিদেৰ ধম্মো সমুপ্পাদো উপ্পজ্জেয্য, একতো অস্স ভগৰা একতো ভিক্খুসঙ্ঘো ভিক্খুনিসঙ্ঘো চ. যেনেৰ ভগৰা তেনেৰাহং অস্সং. এৰং পসন্নং মং, ভন্তে, ভগৰা ধারেতু. ইধ, ভন্তে, কোচিদেৰ ধম্মো সমুপ্পাদো উপ্পজ্জেয্য, একতো অস্স ভগৰা একতো ভিক্খুসঙ্ঘো ভিক্খুনিসঙ্ঘো চ উপাসকা চ. যেনেৰ ভগৰা তেনেৰাহং অস্সং. এৰং পসন্নং মং, ভন্তে, ভগৰা ধারেতু. ইধ, ভন্তে, কোচিদেৰ ধম্মো সমুপ্পাদো উপ্পজ্জেয্য, একতো অস্স ভগৰা একতো ভিক্খুসঙ্ঘো ভিক্খুনিসঙ্ঘো উপাসকা উপাসিকাযো চ. যেনেৰ ভগৰা তেনেৰাহং অস্সং. এৰং পসন্নং মং, ভন্তে, ভগৰা ধারেতু. ইধ, ভন্তে, কোচিদেৰ ধম্মো সমুপ্পাদো উপ্পজ্জেয্য, একতো অস্স ভগৰা একতো ভিক্খুসঙ্ঘো ভিক্খুনিসঙ্ঘো উপাসকা উপাসিকাযো সদেৰকো চ লোকো সমারকো সব্রহ্মকো সস্সমণব্রাহ্মণী পজা সদেৰমনুস্সা. যেনেৰ ভগৰা তেনেৰাহং অস্সং. এৰং পসন্নং মং, ভন্তে, ভগৰা ধারেতূ’’তি. ‘‘এৰংৰাদী ত্ৰং, গোধে, মহানামং সক্কং কিং ৰদেসী’’তি? ‘‘এৰংৰাদাহং, ভন্তে, মহানামং সক্কং ন কিঞ্চি ৰদামি, অঞ্ঞত্র কল্যাণা অঞ্ঞত্র কুসলা’’তি. ততিযং.