৬. মেত্তাভাৰনানিসংসপঞ্হো

৬. ‘‘ভন্তে নাগসেন, ভাসিতম্পেতং ভগৰতা ‘মেত্তায, ভিক্খৰে, চেতোৰিমুত্তিযা আসেৰিতায ভাৰিতায বহুলীকতায যানীকতায ৰত্থুকতায অনুট্ঠিতায পরিচিতায সুসমারদ্ধায একাদসানিসংসা পাটিকঙ্খা. কতমে একাদস? সুখং সুপতি, সুখং পটিবুজ্ঝতি, ন পাপকং সুপিনং পস্সতি, মনুস্সানং পিযো হোতি, অমনুস্সানং পিযো হোতি, দেৰতা রক্খন্তি, নাস্স অগ্গি ৰা ৰিসং ৰা সত্থং ৰা কমতি [সত্থং কমতি (স্যা.) অ. নি. ১১.১৫ পস্সিতব্বং], তুৰটং চিত্তং সমাধিযতি, মুখৰণ্ণো ৰিপ্পসীদতি, অসম্মূল়্হো কালং করোতি, উত্তরিং অপ্পটিৰিজ্ঝন্তো ব্রহ্মলোকূপগো হোতী’তি. পুন চ তুম্হে ভণথ ‘সামো কুমারো মেত্তাৰিহারী মিগসঙ্ঘেন পরিৰুতো পৰনে ৰিচরন্তো পীল়িযক্খেন রঞ্ঞা ৰিদ্ধো ৰিসপীতেন সল্লেন তত্থেৰ মুচ্ছিতো পতিতো’তি.

‘‘যদি, ভন্তে নাগসেন, ভগৰতা ভণিতং ‘মেত্তায ভিক্খৰে…পে… ব্রহ্মলোকূপগো হোতী’তি, তেন হি ‘‘সামো কুমারো মেত্তাৰিহারী মিগসঙ্ঘেন পরিৰুতো পৰনে ৰিচরন্তো পীল়িযক্খেন রঞ্ঞা ৰিদ্ধো ৰিসপীতেন সল্লেন তত্থেৰ মুচ্ছিতো পতিতো’তি যং ৰচনং, তং মিচ্ছা. যদি সামো কুমারো মেত্তাৰিহারী মিগসঙ্ঘেন পরিৰুতো পৰনে ৰিচরন্তো পীল়িযক্খেন রঞ্ঞা ৰিদ্ধো ৰিসপীতেন সল্লেন তত্থেৰ মুচ্ছিতো পতিতো, তেন হি ‘মেত্তায, ভিক্খৰে…পে… সত্থং ৰা কমতী’তি তম্পি ৰচনং মিচ্ছা. অযম্পি উভতো কোটিকো পঞ্হো সুনিপুণো পরিসণ্হো সুখুমো গম্ভীরো, অপি সুনিপুণানং মনুজানং গত্তে সেদং মোচেয্য, সো তৰানুপ্পত্তো, ৰিজটেহি তং মহাজটাজটিতং, অনাগতানং জিনপুত্তানং চক্খুং দেহি নিব্বাহনাযা’’তি.

‘‘ভাসিতম্পেতং, মহারাজ, ভগৰতা ‘মেত্তায ভিক্খৰে…পে... সত্থং ৰা কমতী’তি. সামো চ কুমারো মেত্তাৰিহারী মিগসঙ্ঘেন পরিৰুতো পৰনে ৰিচরন্তো পীল়িযক্খেন রঞ্ঞা ৰিদ্ধো ৰিসপীতেন সল্লেন তত্থেৰ মুচ্ছিতো পতিতো, তত্থ পন, মহারাজ, কারণং অত্থি. কতমং তত্থ কারণং? নেতে, মহারাজ, গুণা পুগ্গলস্স, মেত্তাভাৰনাযেতে গুণা, সামো, মহারাজ, কুমারো ঘটং উক্খিপন্তো তস্মিং খণে মেত্তাভাৰনায পমত্তো অহোসি.

‘‘যস্মিং, মহারাজ, খণে পুগ্গলো মেত্তং সমাপন্নো হোতি, ন তস্স পুগ্গলস্স তস্মিং খণে অগ্গি ৰা ৰিসং ৰা সত্থং ৰা কমতি. তস্স যে কেচি অহিতকামা উপগন্ত্ৰা তং ন পস্সন্তি, ন তস্মিং ওকাসং লভন্তি. নেতে, মহারাজ, গুণা পুগ্গলস্স, মেত্তাভাৰনাযেতে গুণা. ইধ, মহারাজ, পুরিসো সঙ্গামসূরো অভেজ্জকৰচজালিকং সন্নয্হিত্ৰা সঙ্গামং ওতরেয্য, তস্স সরা খিত্তা উপগন্ত্ৰা পতন্তি ৰিকিরন্তি, ন তস্মিং ওকাসং লভন্তি, নেসো, মহারাজ, গুণো সঙ্গামসূরস্স, অভেজ্জকৰচজালিকাযেসো গুণো, যস্স সরা খিত্তা উপগন্ত্ৰা পতন্তি ৰিকিরন্তি. এৰমেৰ খো, মহারাজ, নেতে গুণা পুগ্গলস্স, মেত্তাভাৰনাযেতে গুণা.

‘‘যস্মিং, মহারাজ, খণে পুগ্গলো মেত্তং সমাপন্নো হোতি, ন তস্স পুগ্গলস্স তস্মিং খণে অগ্গি ৰা ৰিসং ৰা সত্থং ৰা কমতি. তস্স যে কেচি অহিতকামা উপগন্ত্ৰা তং ন পস্সন্তি, তস্মিং ওকাসং ন লভন্তি, নেতে, মহারাজ, গুণা পুগ্গলস্স, মেত্তাভাৰনাযেতে গুণা. ইধ পন, মহারাজ, পুরিসো দিব্বং অন্তরধানং মূলং হত্থে করেয্য, যাৰ তং মূলং তস্স হত্থগতং হোতি, তাৰ ন অঞ্ঞো কোচি পকতিমনুস্সো তং পুরিসং পস্সতি. নেসো, মহারাজ, গুণো পুরিসস্স, মূলস্সেসো গুণো অন্তরধানস্স, যং সো পকতিমনুস্সানং চক্খুপথে ন দিস্সতি. এৰমেৰ খো, মহারাজ, নেতে গুণা পুগ্গলস্স, মেত্তাভাৰনাযেতে গুণা.

‘‘যস্মিং, মহারাজ, খণে পুগ্গলো মেত্তং সমাপন্নো হোতি, ন তস্স পুগ্গলস্স তস্মিং খণে অগ্গি ৰা ৰিসং ৰা সত্থং ৰা কমতি. তস্স যে কেচি অহিতকামা উপগন্ত্ৰা তং ন পস্সন্তি, ন তস্মিং ওকাসং লভন্তি. নেতে, মহারাজ, গুণা পুগ্গলস্স, মেত্তাভাৰনাযেতে গুণা. যথা ৰা পন, মহারাজ, পুরিসং সুকতং মহালেণমনুপ্পৰিট্ঠং মহতিমহামেঘো অভিৰস্সন্তো ন সক্কোতি তেমযিতুং, নেসো, মহারাজ, গুণো পুরিসস্স, মহালেণস্সেসো গুণো, যং মহামেঘো অভিৰস্সমানো ন তং তেমেতি. এৰমেৰ খো, মহারাজ, নেতে গুণা পুগ্গলস্স, মেত্তাভাৰনাযেতে গুণা.

‘‘যস্মিং, মহারাজ, খণে পুগ্গলো মেত্তং সমাপন্নো হোতি, ন তস্স পুগ্গলস্স তস্মিং খণে অগ্গি ৰা ৰিসং ৰা সত্থং ৰা কমতি. তস্স যে কেচি অহিতকামা উপগন্ত্ৰা তং ন পস্সন্তি, ন তস্স সক্কোন্তি অহিতং কাতুং নেতে, মহারাজ, গুণা পুগ্গলস্স, মেত্তাভাৰনাযেতে গুণা’’তি. ‘‘অচ্ছরিযং, ভন্তে নাগসেন, অব্ভুতং ভন্তে নাগসেন, সব্বপাপনিৰারণা মেত্তাভাৰনা’’তি. ‘‘সব্বকুসলগুণাৰহা, মহারাজ, মেত্তাভাৰনা হিতানম্পি অহিতানম্পি, যে তে সত্তা ৰিঞ্ঞাণবদ্ধা, সব্বেসং মহানিসংসা মেত্তাভাৰনা সংৰিভজিতব্বা’’তি.

মেত্তাভাৰনানিসংসপঞ্হো ছট্ঠো.