১. ইদ্ধিকম্মৰিপাকপঞ্হো
১. ‘‘ভন্তে নাগসেন, ভাসিতম্পেতং ভগৰতা ‘এতদগ্গং, ভিক্খৰে, মম সাৰকানং ভিক্খূনং ইদ্ধিমন্তানং যদিদং মহামোগ্গল্লানো’তি. পুন চ কির সো লগুল়েহি পরিপোথিতো ভিন্নসীসো সঞ্চুণ্ণিতট্ঠিমংসধমনিছিন্নপরিগত্তো পরিনিব্বুতো [ধমনিমজ্জপরিকত্তো (সী. পী.), ধম্মনিমিঞ্জপরিগত্তো (স্যা.)]. যদি, ভন্তে নাগসেন, থেরো মহামোগ্গল্লানো ইদ্ধিযা কোটিং গতো, তেন হি লগুল়েহি পোথিতো পরিনিব্বুতোতি যং ৰচনং, তং মিচ্ছা. যদি লগুল়েহি পরিপোথিতো পরিনিব্বুতো, তেন হি ইদ্ধিযা কোটিং গতোতি তম্পি ৰচনং মিচ্ছা. কিং ন সমত্থো ইদ্ধিযা অত্তনো উপঘাতং অপনযিতুং, সদেৰকস্সপি লোকস্স পটিসরণং ভৰিতুং অরহোতি? অযম্পি উভতো কোটিকো পঞ্হো তৰানুপ্পত্তো, সো তযা নিব্বাহিতব্বো’’তি.
‘‘ভাসিতম্পেতং, মহারাজ, ভগৰতা ‘এতদগ্গং, ভিক্খৰে, মম সাৰকানং ভিক্খূনং ইদ্ধিমন্তানং যদিদং মহামোগ্গল্লানো’তি. আযস্মা চ মহামোগ্গল্লানো লগুল়হতো পরিনিব্বুতো, তঞ্চ পন কম্মাধিগ্গহিতেনা’’তি.
‘‘ননু, ভন্তে নাগসেন, ইদ্ধিমতো ইদ্ধিৰিসযোপি কম্মৰিপাকোপি দ্ৰে অচিন্তিযা, অচিন্তিযেন অচিন্তিযং অপনযিতব্বং. যথা নাম, ভন্তে, কেচি ফলকামা কপিত্থেন কপিত্থং পোথেন্তি, অম্বেন অম্বং পোথেন্তি, এৰমেৰ খো, ভন্তে নাগসেন, অচিন্তিযেন অচিন্তিযং পোথযিত্ৰা অপনেতব্ব’’ন্তি? ‘‘অচিন্তিযানম্পি, মহারাজ, একং অধিমত্তং বলৰতরং, যথা, মহারাজ, মহিযা রাজানো হোন্তি সমজচ্চা, সমজচ্চানম্পি তেসং একো সব্বে অভিভৰিত্ৰা আণং পৰত্তেতি. এৰমেৰ খো, মহারাজ, তেসং অচিন্তিযানং কম্মৰিপাকং যেৰ অধিমত্তং বলৰতরং, কম্মৰিপাকং যেৰ সব্বে অভিভৰিয আণং পৰত্তেতি, কম্মাধিগ্গহিতস্স অৰসেসা কিরিযা ওকাসং ন লভন্তি.
‘‘ইধ পন, মহারাজ, কোচি পুরিসো কিস্মিঞ্চিদেৰ পকরণে অপরজ্ঝতি, ন তস্স মাতা ৰা পিতা ৰা ভগিনী ৰা ভাতরো ৰা সখী ৰা সহাযকা ৰা [ভগিনিভাতরো ৰা সখিসহাযকা ৰা (সী. পী. ক.)] তাযন্তি, অথ খো রাজা যেৰ তত্থ অভিভৰিয আণং পৰত্তেতি. কিং তত্থ কারণং? অপরাধিকতা. এৰমেৰ খো, মহারাজ, তেসং অচিন্তিযানং কম্মৰিপাকং যেৰ অধিমত্তং বলৰতরং, কম্মৰিপাকং যেৰ সব্বে অভিভৰিয আণং পৰত্তেতি, কম্মাধিগ্গহিতস্স অৰসেসা কিরিযা ওকাসং ন লভন্তি.
‘‘যথা ৰা পন, মহারাজ, মহিযা দৰডাহে সমুট্ঠিতে ঘটসহস্সম্পি উদকং ন সক্কোতি নিব্বাপেতুং, অথ খো অগ্গি যেৰ তত্থ অভিভৰিয আণং পৰত্তেতি. কিং তত্থ কারণং? বলৰতা তেজস্স. এৰমেৰ খো, মহারাজ, তেসং অচিন্তিযানং কম্মৰিপাকং যেৰ অধিমত্তং বলৰতরং, কম্মৰিপাকং যেৰ সব্বে অভিভৰিয আণং পৰত্তেতি, কম্মাধিগ্গহিতস্স অৰসেসা কিরিযা ওকাসং ন লভন্তি, তস্মা, মহারাজ, আযস্মতো মহামোগ্গল্লানস্স কম্মাধিগ্গহিতস্স লগুল়েহি পোথিযমানস্স ইদ্ধিযা সমন্নাহারো নাহোসী’’তি. ‘‘সাধু, ভন্তে নাগসেন, এৰমেতং তথা সম্পটিচ্ছামী’’তি.
ইদ্ধিকম্মৰিপাকপঞ্হো পঠমো.