৩. উপক্কিলেসঞাণনিদ্দেসৰণ্ণনা
পঠমচ্ছক্কং
১৫৪. পঠমচ্ছক্কে অস্সাসাদিমজ্ঝপরিযোসানন্তি অব্ভন্তরপৰিসনৰাতস্স নাসিকগ্গং ৰা মুখনিমিত্তং ৰা আদি, হদযং মজ্ঝং, নাভি পরিযোসানং. তং তস্স আদিমজ্ঝপরিযোসানং সতিযা অনুগচ্ছতো যোগিস্স ঠাননানত্তানুগমনেন চিত্তং অজ্ঝত্তং ৰিক্খেপং গচ্ছতি, তং অজ্ঝত্তৰিক্খেপগতং চিত্তং একত্তে অসণ্ঠহনতো সমাধিস্স পরিপন্থো. পস্সাসাদিমজ্ঝপরিযোসানন্তি বহিনিক্খমনৰাতস্স নাভি আদি, হদযং মজ্ঝং, নাসিকগ্গং ৰা মুখনিমিত্তং ৰা বহিআকাসো ৰা পরিযোসানং. যোজনা পনেত্থ ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বা. অস্সাসপটিকঙ্খনা নিকন্তিতণ্হাচরিযাতি ‘‘নাসিকাৰাতাযত্তমিদং কম্মট্ঠান’’ন্তি সল্লক্খেত্ৰা ওল়ারিকোল়ারিকস্স অস্সাসস্স পত্থনাসঙ্খাতা নিকামনা এৰ তণ্হাপৰত্তি. তণ্হাপৰত্তিযা সতি একত্তে অসণ্ঠহনতো সমাধিস্স পরিপন্থো. পস্সাসপটিকঙ্খনা নিকন্তীতি পুন অস্সাসপুব্বকস্স পস্সাসস্স পত্থনাসঙ্খাতা নিকন্তি. সেসং ৰুত্তনযেনেৰ যোজেতব্বং. অস্সাসেনাভিতুন্নস্সাতি অতিদীঘং অতিরস্সং ৰা অস্সাসং করোন্তস্স অস্সাসমূলকস্স কাযচিত্তকিলমথস্স সব্ভাৰতো তেন অস্সাসেন ৰিদ্ধস্স পীল়িতস্স. পস্সাসপটিলাভে মুচ্ছনাতি অস্সাসেন পীল়িতত্তাযেৰ পস্সাসে অস্সাদসঞ্ঞিনো পস্সাসং পত্থযতো তস্মিং পস্সাসপটিলাভে রজ্জনা. পস্সাসমূলকেপি এসেৰ নযো.
ৰুত্তস্সেৰ অত্থস্স অনুৰণ্ণনত্থং ৰুত্তেসু গাথাবন্ধেসু অনুগচ্ছনাতি অনুগচ্ছমানা. সতীতি অজ্ঝত্তবহিদ্ধাৰিক্খেপহেতুভূতা সতি. ৰিক্খিপতি অনেন চিত্তন্তি ৰিক্খেপো. কো সো? অস্সাসো. অজ্ঝত্তং ৰিক্খেপো অজ্ঝত্তৰিক্খেপো, তস্স আকঙ্খনা অজ্ঝত্তৰিক্খেপাকঙ্খনা, অসম্মামনসিকারৰসেন অজ্ঝত্তৰিক্খেপকস্স অস্সাসস্স আকঙ্খনাতি ৰুত্তং হোতি. এতেনেৰ নযেন বহিদ্ধাৰিক্খেপপত্থনা ৰেদিতব্বা. যেহীতি যেহি উপক্কিলেসেহি. ৰিক্খিপ্পমানস্সাতি ৰিক্খিপিযমানস্স ৰিক্খেপং আপাদিযমানস্স. নো চ চিত্তং ৰিমুচ্চতীতি চিত্তং অস্সাসপস্সাসারম্মণে চ নাধিমুচ্চতি, পচ্চনীকধম্মেহি চ ন ৰিমুচ্চতি. চিত্তং নো চ ৰিমুচ্চতি পরপত্তিযা চ হোন্তীতি সম্বন্ধো. ৰিমোক্খং অপ্পজানন্তাতি সো ৰা অঞ্ঞো ৰা আরম্মণাধিমুত্তিৰিমোক্খঞ্চ পচ্চনীকৰিমুত্তিৰিমোক্খঞ্চ এৰং অপ্পজানন্তা. পরপত্তিযাতি পরপচ্চযং পরসদ্দহনং অরহন্তি, ন অত্তপচ্চক্খং ঞাণন্তি ‘‘পরপচ্চযিকা’’তি ৰত্তব্বে ‘‘পরপত্তিযা’’তি ৰুত্তং. অত্থো পন সোযেৰ.
দুতিযচ্ছক্কং
১৫৫. দুতিযচ্ছক্কে নিমিত্তন্তি অস্সাসপস্সাসানং ফুসনট্ঠানং. অস্সাসপস্সাসা হি দীঘনাসিকস্স নাসাপুটং ঘট্টেন্তা পৰত্তন্তি, রস্সনাসিকস্স উত্তরোট্ঠং. যদি হি অযং যোগী তং নিমিত্তমেৰ আৰজ্জতি, তস্স নিমিত্তমেৰ আৰজ্জমানস্স অস্সাসে চিত্তং ৰিকম্পতি, ন পতিট্ঠাতীতি অত্থো. তস্স তস্মিং চিত্তে অপ্পতিট্ঠিতে সমাধিস্স অভাৰতো তং ৰিকম্পনং সমাধিস্স পরিপন্থো. যদি অস্সাসমেৰ আৰজ্জতি, তস্স চিত্তং অব্ভন্তরপৰেসনৰসেন ৰিক্খেপং আৰহতি, নিমিত্তে ন পতিট্ঠাতি, তস্মা নিমিত্তে ৰিকম্পতি. ইমিনা নযেন সেসেসুপি যোজনা কাতব্বা. গাথাসু ৰিক্খিপ্পতেতি ৰিক্খিপীযতি ৰিক্খেপং আপাদীযতি.
ততিযচ্ছক্কং
১৫৬. ততিযচ্ছক্কে অতীতানুধাৰনং চিত্তন্তি ফুসনট্ঠানং অতিক্কমিত্ৰা গতং অস্সাসং ৰা পস্সাসং ৰা অনুগচ্ছমানং চিত্তং. ৰিক্খেপানুপতিতন্তি ৰিক্খেপেন অনুগতং, ৰিক্খেপং ৰা সযং অনুপতিতং অনুগতং. অনাগতপটিকঙ্খনং চিত্তন্তি ফুসনট্ঠানং অপ্পত্তং অস্সাসং ৰা পস্সাসং ৰা পটিকঙ্খমানং পচ্চাসীসমানং চিত্তং. ৰিকম্পিতন্তি তস্মিং অপ্পতিট্ঠানেনেৰ ৰিক্খেপেন ৰিকম্পিতং. লীনন্তি অতিসিথিলৰীরিযতাদীহি সঙ্কুচিতং. কোসজ্জানুপতিতন্তি কুসীতভাৰানুগতং. অতিপগ্গহিতন্তি অচ্চারদ্ধৰীরিযতাদীহি অতিউস্সাহিতং. উদ্ধচ্চানুপতিতন্তি ৰিক্খেপানুগতং. অভিনতন্তি অস্সাদৰত্থূসু ভুসং নতং অল্লীনং. অপনতন্তি নিরস্সাদৰত্থূসু পতিহতং, ততো অপগতং ৰা, অপগতনতং ৰা, ন ততো অপগতন্তি অত্থো. রাগানুপতিতন্তি এত্থ অস্সাসপস্সাসনিমিত্তং মনসিকরোতো উপ্পন্নপীতিসুখে ৰা পুব্বে হসিতলপিতকীল়িতৰত্থূসু ৰা রাগো অনুপততি. ব্যাপাদানুপতিতন্তি এত্থ মনসিকারে নিরস্সাদগতচিত্তস্স উপ্পন্নদোমনস্সৰসেন ৰা পুব্বে সমুদাচিণ্ণেসু আঘাতৰত্থূসু ৰা ব্যাপাদো অনুপততি. গাথাসু ন সমাধিযতীতি ন সমাহিতং হোতি. অধিচিত্তন্তি চিত্তসীসেন নিদ্দিট্ঠো অধিকো সমাধি.
১৫৭. এত্তাৰতা তীহি ছক্কেহি অট্ঠারস উপক্কিলেসে নিদ্দিসিত্ৰা ইদানি তেসং উপক্কিলেসানং সমাধিস্স পরিপন্থভাৰসাধনেন আদীনৰং দস্সেন্তো পুন অস্সাসাদিমজ্ঝপরিযোসানন্তিআদিমাহ. তত্থ কাযোপি চিত্তম্পি সারদ্ধা চ হোন্তীতি ৰিক্খেপসমুট্ঠানরূপানং ৰসেন রূপকাযোপি, ৰিক্খেপসন্ততিৰসেন চিত্তম্পি মহতা খোভেন খুভিতা সদরথা চ হোন্তি. ততো মন্দতরেন ইঞ্জিতা কম্পিতা, ততো মন্দতরেন ফন্দিতা চলিতা হোন্তি. বলৰাপি মজ্ঝিমোপি মন্দোপি খোভো হোতিযেৰ, ন সক্কা খোভেন ন ভৰিতুন্তি ৰুত্তং হোতি. চিত্তং ৰিকম্পিতত্তাতি চিত্তস্স ৰিকম্পিতত্তা. গাথাসু পরিপুণ্ণা অভাৰিতাতি যথা পরিপুণ্ণা হোতি, তথা অভাৰিতা. ইঞ্জিতোতি কম্পিতো. ফন্দিতোতি মন্দকম্পিতো. হেট্ঠা নীৰরণানং অনন্তরত্তা ‘‘ইমেহি চ পন নীৰরণেহী’’তি (পটি. ম. ১.১৫৩) অচ্চন্তসমীপনিদস্সনৰচনং কতং. ইধ পন নিগমনে নীৰরণানং সন্তরত্তা তেহি চ পন নীৰরণেহীতি পরম্মুখনিদস্সনৰচনং কতং.
উপক্কিলেসঞাণনিদ্দেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.