১০. দেৰদত্তসুত্তৰণ্ণনা

৮৯. দসমে তীহি, ভিক্খৰে, অসদ্ধম্মেহি অভিভূতোতি কা উপ্পত্তি? দেৰদত্তে হি অৰীচিমহানিরযং পৰিট্ঠে দেৰদত্তপক্খিযা অঞ্ঞতিত্থিযা চ ‘‘সমণেন গোতমেন অভিসপিতো দেৰদত্তো পথৰিং পৰিট্ঠো’’তি অব্ভাচিক্খিংসু. তং সুত্ৰা সাসনে অনভিপ্পসন্না মনুস্সা ‘‘সিযা নু খো এতদেৰং, যথা ইমে ভণন্তী’’তি আসঙ্কং উপ্পাদেসুং. তং পৰত্তিং ভিক্খূ ভগৰতো আরোচেসুং. অথ ভগৰা ‘‘ন, ভিক্খৰে, তথাগতা কস্সচি অভিসপং দেন্তি, তস্মা ন দেৰদত্তো মযা অভিসপিতো, অত্তনো কম্মেনেৰ নিরযং পৰিট্ঠো’’তি ৰত্ৰা তেসং মিচ্ছাগাহং পটিসেধেন্তো ইমায অট্ঠুপ্পত্তিযা ইদং সুত্তং অভাসি.

তত্থ অসদ্ধম্মেহীতি অসতং ধম্মেহি, অসন্তেহি ৰা ধম্মেহি. অতেকিচ্ছোতি বুদ্ধেহিপি অনিৰত্তনীযত্তা অৰীচিনিব্বত্তিযা তিকিচ্ছাভাৰতো অতেকিচ্ছো, অতিকিচ্ছনীযোতি অত্থো. অসন্তগুণসম্ভাৰনাধিপ্পাযেন পৰত্তা পাপা ইচ্ছা এতস্সাতি পাপিচ্ছো, তস্স ভাৰো পাপিচ্ছতা, তায. ‘‘অহং বুদ্ধো ভৰিস্সামি, সঙ্ঘং পরিহরিস্সামী’’তি তস্স ইচ্ছা উপ্পন্না. কোকালিকাদযো পাপা লামকা মিত্তা এতস্সাতি পাপমিত্তো, তস্স ভাৰো পাপমিত্ততা, তায. উত্তরিকরণীযেতি ঝানাভিঞ্ঞাহি উত্তরিকরণীযে অধিগন্তব্বে মগ্গফলে অনধিগতে সতি এৰ, তং অনধিগন্ত্ৰাতি অত্থো. ওরমত্তকেনাতি অপ্পমত্তকেন ঝানাভিঞ্ঞামত্তেন. ৰিসেসাধিগমেনাতি উত্তরিমনুস্সধম্মাধিগমেন. অন্তরাতি ৰেমজ্ঝে. ৰোসানং আপাদীতি অকতকিচ্চোৰ সমানো ‘‘কতকিচ্চোম্হী’’তি মঞ্ঞমানো সমণধম্মতো ৰিগমং আপজ্জি. ইতি ভগৰা ইমিনা সুত্তেন ৰিসেসতো পুথুজ্জনভাৰে আদীনৰং পকাসেসি ভারিযো পুথুজ্জনভাৰো, যত্র হি নাম ঝানাভিঞ্ঞাপরিযোসানা সম্পত্তিযো নিব্বত্তেত্ৰাপি অনেকানত্থাৰহং নানাৰিধং দুক্খহেতুং অসন্তগুণসম্ভাৰনং অসপ্পুরিসসংসগ্গং আলসিযানুযোগঞ্চ অৰিজহন্তো অৰীচিম্হি কপ্পট্ঠিযং অতেকিচ্ছং কিব্বিসং পসৰিস্সতীতি.

গাথাসু মাতি পটিসেধে নিপাতো. জাতূতি একংসেন. কোচীতি সব্বসঙ্গাহকৰচনং. লোকস্মিন্তি সত্তলোকে. ইদং ৰুত্তং হোতি ‘‘ইমস্মিং সত্তলোকে কোচি পুগ্গলো একংসেন পাপিচ্ছো মা হোতূ’’তি. তদমিনাপি জানাথ, পাপিচ্ছানং যথা গতীতি পাপিচ্ছানং পুগ্গলানং যথা গতি যাদিসী নিপ্ফত্তি, যাদিসো অভিসম্পরাযো, তং ইমিনাপি কারণেন জানাথাতি দেৰদত্তং নিদস্সেন্তো এৰমাহ. পণ্ডিতোতি সমঞ্ঞাতোতি পরিযত্তিবাহুসচ্চেন পণ্ডিতোতি ঞাতো. ভাৰিতত্তোতি সম্মতোতি ঝানাভিঞ্ঞাহি ভাৰিতচিত্তোতি সম্ভাৰিতো. তথা হি সো পুব্বে ‘‘মহিদ্ধিকো গোধিপুত্তো, মহানুভাৰো গোধিপুত্তো’’তি ধম্মসেনাপতিনাপি পসংসিতো অহোসি. জলংৰ যসসা অট্ঠা, দেৰদত্তোতি ৰিস্সুতোতি অত্তনো কিত্তিযা পরিৰারেন জলন্তো ৰিয ওভাসেন্তো ৰিয ঠিতো দেৰদত্তোতি এৰং ৰিস্সুতো পাকটো অহোসি. ‘‘মে সুত্ত’’ন্তিপি পাঠো, মযা সুতং সুতমত্তং, কতিপাহেনেৰ অতথাভূতত্তা তস্স তং পণ্ডিচ্চাদি সৰনমত্তমেৰাতি অত্থো.

সো সমানমনুচিণ্ণো, আসজ্জ নং তথাগতন্তি সো এৰংভূতো দেৰদত্তো ‘‘বুদ্ধোপি সক্যপুত্তো, অহম্পি সক্যপুত্তো, বুদ্ধোপি সমণো, অহম্পি সমণো, বুদ্ধোপি ইদ্ধিমা, অহম্পি ইদ্ধিমা, বুদ্ধোপি দিব্বচক্খুকো, অহম্পি দিব্বচক্খুকো, বুদ্ধোপি দিব্বসোতকো, অহম্পি দিব্বসোতকো, বুদ্ধোপি চেতোপরিযঞাণলাভী, অহম্পি চেতোপরিযঞাণলাভী, বুদ্ধোপি অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নে ধম্মে জানাতি, অহম্পি তে জানামী’’তি অত্তনো পমাণং অজানিত্ৰা সম্মাসম্বুদ্ধং অত্তনা সমসমট্ঠপনেন সমানং আপজ্জন্তো ‘‘ইদানাহং বুদ্ধো ভৰিস্সামি, ভিক্খুসঙ্ঘং পরিহরিস্সামী’’তি অভিমারপযোজনা তথাগতং আসজ্জ আসাদেত্ৰা ৰিহেঠেত্ৰা. ‘‘পমাদমনুজীনো’’তিপি পঠন্তি. তস্সত্থো ‘‘ৰুত্তনযেন পমাদং আপজ্জন্তো পমাদং নিস্সায ভগৰতা সদ্ধিং যুগগ্গাহচিত্তুপ্পাদেন সহেৰ ঝানাভিঞ্ঞাহি অনুজীনো পরিহীনো’’তি. অৰীচিনিরযং পত্তো, চতুদ্ৰারং ভযানকন্তি জালানং তত্থ উপ্পন্নসত্তানং ৰা নিরন্তরতায ‘‘অৰীচী’’তি লদ্ধনামং চতূসু পস্সেসু চতুমহাদ্ৰারযোগেন চতুদ্ৰারং অতিভযানকং মহানিরযং পটিসন্ধিগ্গহণৰসেন পত্তো. তথা হি ৰুত্তং –

‘‘চতুক্কণ্ণো চতুদ্ৰারো, ৰিভত্তো ভাগসো মিতো;

অযোপাকারপরিযন্তো, অযসা পটিকুজ্জিতো.

‘‘তস্স অযোমযা ভূমি, জলিতা তেজসা যুতা;

সমন্তা যোজনসতং, ফরিত্ৰা তিট্ঠতি সব্বদা’’তি. (ম. নি. ৩.২৫০; অ. নি. ৩.৩৬; পে. ৰ. ৬৯৩-৬৯৪; জা. ২.১৯.৮৬-৮৭);

অদুট্ঠস্সাতি অদুট্ঠচিত্তস্স. দুব্ভেতি দূসেয্য. তমেৰ পাপং ফুসতীতি তমেৰ অদুট্ঠদুব্ভিং পাপপুগ্গলং পাপং নিহীনং পাপফলং ফুসতি পাপুণাতি অভিভৰতি. ভেস্মাতি ৰিপুলভাৰেন গম্ভীরভাৰেন চ ভিংসাপেন্তো ৰিয, ৰিপুলগম্ভীরোতি অত্থো. ৰাদেনাতি দোসেন. ৰিহিংসতীতি বাধতি আসাদেতি. ৰাদো তম্হি ন রূহতীতি তস্মিং তথাগতে পরেন আরোপিযমানো দোসো ন রুহতি, ন তিট্ঠতি, ৰিসকুম্ভো ৰিয সমুদ্দস্স, ন তস্স ৰিকারং জনেতীতি অত্থো.

এৰং ছহি গাথাহি পাপিচ্ছতাদিসমন্নাগতস্স নিরযূপগভাৰদস্সনেন দুক্খতো অপরিমুত্ততং দস্সেত্ৰা ইদানি তপ্পটিপক্খধম্মসমন্নাগতস্স দুক্খক্খযং দস্সেন্তো ‘‘তাদিসং মিত্ত’’ন্তি ওসানগাথমাহ. তস্সত্থো – যস্স সম্মা পটিপন্নস্স মগ্গানুগো পটিপত্তিমগ্গং অনুগতো সম্মা পটিপন্নো অপ্পিচ্ছতাদিগুণসমন্নাগমেন সকলৰট্টদুক্খস্স খযং পরিযোসানং পাপুণেয্য. তাদিসং বুদ্ধং ৰা বুদ্ধসাৰকং ৰা পণ্ডিতো সপ্পঞ্ঞো, অত্তনো মিত্তং কুব্বেথ তেন মেত্তিকং করেয্য, তঞ্চ সেৰেয্য তমেৰ পযিরুপাসেয্যাতি.

ইতি ইমস্মিং ৰগ্গে ছট্ঠসত্তমসুত্তেসু ৰিৰট্টং কথিতং, ইতরেসু ৰট্টৰিৰট্টং কথিতং.

দসমসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

চতুত্থৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.