১. ৰিতক্কসুত্তৰণ্ণনা
৮০. চতুত্থৰগ্গস্স পঠমে অকুসলৰিতক্কাতি অকোসল্লসম্ভূতা ৰিতক্কা, মিচ্ছাৰিতক্কাতি অত্থো. অনৰঞ্ঞত্তিপটিসংযুত্তোতি এত্থ অনৰঞ্ঞত্তীতি অনৰঞ্ঞা পরেহি অত্তনো অহীল়িততা অপরিভূততা, ‘‘অহো ৰত মং পরে ন অৰজানেয্যু’’ন্তি এৰং পৰত্তো ইচ্ছাচারো, তায অনৰঞ্ঞত্তিযা পটিসংযুত্তো সংসট্ঠো, তং ৰা আরব্ভ পৰত্তো অনৰঞ্ঞত্তিপটিসংযুত্তো ৰিতক্কো. তস্মা ‘‘কথং নু খো মং পরে গহট্ঠা চেৰ পব্বজিতা চ ন ওরকতো দহেয্যু’’ন্তি সম্ভাৰনকম্যতায ইচ্ছাচারে, ঠত্ৰা পৰত্তিতৰিতক্কস্সেতং অধিৰচনং. লাভসক্কারসিলোকপটিসংযুত্তোতি চীৰরাদিলাভেন চেৰ সক্কারেন চ কিত্তিসদ্দেন চ আরম্মণকরণৰসেন পটিসংযুত্তো. পরানুদ্দযতাপটিসংযুত্তোতি পরেসু অনুদ্দযতাপতিরূপকেন গেহসিতপেমেন পটিসংযুত্তো. যং সন্ধায ৰুত্তং –
‘‘সংসট্ঠো ৰিহরতি রাজূহি রাজমহামত্তেহি ব্রাহ্মণেহি গহপতিকেহি তিত্থিযেহি তিত্থিযসাৰকেহি সহনন্দী সহসোকী, সুখিতেসু সুখিতো, দুক্খিতেসু দুক্খিতো, উপ্পন্নেসু কিচ্চকরণীযেসু অত্তনাৰ যোগং আপজ্জতী’’তি (সং. নি. ৩.৩; ৪.২৪১; ৰিভ. ৮৮৮).
গাথাসু অনৰঞ্ঞত্তিযা পটিসংযুত্তো পুগ্গলো অনৰঞ্ঞত্তিসংযুত্তো. লাভসক্কারে গারৰো এতস্স, ন ধম্মেতি লাভসক্কারগারৰো. সুখদুক্খেসু অমা সহ ভৰাতি অমচ্চা, সহাযসদিসা উপট্ঠাকা. তেহি গেহসিতপেমৰসেন সহ নন্দনসীলো সহনন্দী অমচ্চেহি, ইমিনা পরানুদ্দযতাপটিসংযুত্তং ৰিতক্কং দস্সেতি. আরা সংযোজনক্খযাতি ইমেহি তীহি ৰিতক্কেহি অভিভূতো পুগ্গলো সংযোজনক্খযতো অরহত্ততো দূরে, তস্স তং দুল্লভন্তি অত্থো.
পুত্তপসুন্তি পুত্তে চ পসৰো চ. পুত্তসদ্দেন চেত্থ দারাদযো; পসুসদ্দেন অস্সমহিংসখেত্তৰত্থাদযো চ সঙ্গহিতা. ৰিৰাহেতি ৰিৰাহকারাপনে. ইমিনা আৰাহোপি সঙ্গহিতো. সংহরানীতি পরিগ্গহানি, পরিক্খারসঙ্গহানীতি অত্থো. ‘‘সন্থৰানী’’তি চ পঠন্তি, মিত্তসন্থৰানীতি অত্থো. সব্বত্থ হিত্ৰাতি সম্বন্ধো. ভব্বো সো তাদিসো ভিক্খূতি সো যথাৰুত্তং সব্বং পপঞ্চং পরিচ্চজিত্ৰা যথা সত্থারা ৰুত্তায সম্মাপটিপত্তিযা, তথা পস্সিতব্বতো তাদিসো সংসারে ভযং ইক্খতীতি ভিক্খু উত্তমং সম্বোধিং অরহত্তং পত্তুং অরহতি.
পঠমসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.