৭. সম্বহুলভিক্খুৰত্থু
সচে লভেথাতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা পালিলেয্যকং নিস্সায রক্খিতৰনসণ্ডে ৰিহরন্তো সম্বহুলে ভিক্খূ আরব্ভ কথেসি. ৰত্থু যমকৰগ্গে ‘‘পরে চ ন ৰিজানন্তী’’তি গাথাৰণ্ণনায আগতমেৰ. ৰুত্তঞ্হেতং (ধ. প. অট্ঠ. ১.৫ কোসম্বকৰত্থু) –
তথাগতস্স তত্থ হত্থিনাগেন উপট্ঠিযমানস্স ৰসনভাৰো সকলজম্বুদীপে পাকটো অহোসি. সাৰত্থিনগরতো ‘‘অনাথপিণ্ডিকো ৰিসাখা মহাউপাসিকা’’তি এৰমাদীনি মহাকুলানি আনন্দত্থেরস্স সাসনং পহিণিংসু ‘‘সত্থারং নো, ভন্তে, দস্সেথা’’তি. দিসাৰাসিনোপি পঞ্চসতা ভিক্খূ ৰুট্ঠৰস্সা আনন্দত্থেরং উপসঙ্কমিত্ৰা ‘‘চিরস্সুতা নো, আৰুসো আনন্দ, ভগৰতো সম্মুখা ধম্মী কথা, সাধু মযং, আৰুসো আনন্দ, লভেয্যাম ভগৰতো সম্মুখা ধম্মিং কথং সৰনাযা’’তি যাচিংসু. থেরো তে ভিক্খূ আদায তত্থ গন্ত্ৰা ‘‘তেমাসং একৰিহারিনো তথাগতস্স সন্তিকং এত্তকেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং উপসঙ্কমনং অযুত্ত’’ন্তি চিন্তেত্ৰা তে ভিক্খূ বহি ঠপেত্ৰা এককোৰ সত্থারং উপসঙ্কমি. পালিলেয্যকো তং দিস্ৰা দণ্ডমাদায পক্খন্দি. তং সত্থা ওলোকেত্ৰা ‘‘অপেহি, অপেহি, পালিলেয্যক, মা ৰারযি, বুদ্ধুপট্ঠাকো এসো’’তি আহ. সো তত্থেৰ দণ্ডং ছড্ডেত্ৰা পত্তচীৰরপটিগ্গহণং আপুচ্ছি. থেরো নাদাসি. নাগো ‘‘সচে উগ্গহিতৰত্তো ভৰিস্সতি, সত্থু নিসীদনপাসাণফলকে অত্তনো পরিক্খারং ন ঠপেস্সতী’’তি চিন্তেসি. থেরো পত্তচীৰরং ভূমিযং ঠপেসি. ৰত্তসম্পন্না হি গরূনং আসনে ৰা সযনে ৰা অত্তনো পরিক্খারং ন ঠপেন্তি.
থেরো সত্থারং ৰন্দিত্ৰা একমন্তং নিসীদি. সত্থা ‘‘এককোৰ আগতোসী’’তি পুচ্ছিত্ৰা পঞ্চহি ভিক্খুসতেহি আগতভাৰং সুত্ৰা ‘‘কহং পন তে’’তি পুচ্ছিত্ৰা ‘‘তুম্হাকং চিত্তং অজানন্তো বহি ঠপেত্ৰা আগতোম্হী’’তি ৰুত্তে ‘‘পক্কোসাহি নে’’তি আহ. থেরো তথা অকাসি. সত্থা তেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং পটিসন্থারং কত্ৰা তেহি ভিক্খূহি, ‘‘ভন্তে, ভগৰা বুদ্ধসুখুমালো চেৰ খত্তিযসুখুমালো চ, তুম্হেহি তেমাসং এককেহি তিট্ঠন্তেহি নিসীদন্তেহি চ দুক্করং কতং, ৰত্তপটিৰত্তকারকোপি মুখোদকাদিদাযকোপি নাহোসি মঞ্ঞে’’তি ৰুত্তে, ‘‘ভিক্খৰে, পালিলেয্যকহত্থিনা মম সব্বকিচ্চানি কতানি. এৰরূপঞ্হি সহাযং লভন্তেন এককোৰ ৰসিতুং যুত্তং, অলভন্তস্স একচারিকভাৰোৰ সেয্যো’’তি ৰত্ৰা নাগৰগ্গে ইমা গাথা অভাসি –
৩২৮. ‘‘সচে লভেথ নিপকং সহাযং,
সদ্ধিংচরং সাধুৰিহারি ধীরং;
অভিভুয্য সব্বানি পরিস্সযানি,
চরেয্য তেনত্তমনো সতীমা.
৩২৯. ‘‘নো চে লভেথ নিপকং সহাযং,
সদ্ধিংচরং সাধুৰিহারি ধীরং;
রাজাৰ রট্ঠং ৰিজিতং পহায,
একো চরে মাতঙ্গরঞ্ঞেৰ নাগো.
৩৩০. ‘‘একস্স চরিতং সেয্যো,
নত্থি বালে সহাযতা;
একো চরে ন চ পাপানি কযিরা,
অপ্পোস্সুক্কো মাতঙ্গরঞ্ঞেৰ নাগো’’তি.
তত্থ নিপকন্তি নেপক্কপঞ্ঞায সমন্নাগতং. সাধুৰিহারি ধীরন্তি ভদ্দকৰিহারিং পণ্ডিতং. পরিস্সযানীতি তাদিসং মেত্তাৰিহারিং সহাযং লভন্তো সীহব্যগ্ঘাদযো পাকটপরিস্সযে চ রাগভযদোসভযমোহভযাদযো পটিচ্ছন্নপরিস্সযে চাতি সব্বেৰ পরিস্সযে অভিভৰিত্ৰা তেন সদ্ধিং অত্তমনো উপট্ঠিতসতী হুত্ৰা চরেয্য, ৰিহরেয্যাতি অত্থো.
রাজাৰ রট্ঠন্তি রট্ঠং হিত্ৰা গতো মহাজনকরাজা ৰিয. ইদং ৰুত্তং হোতি – যথা ৰিজিতভূমিপদেসো রাজা ‘‘ইদং রজ্জং নাম মহন্তং পমাদট্ঠানং, কিং মে রজ্জেন কারিতেনা’’তি ৰিজিতং রট্ঠং পহায এককোৰ মহারঞ্ঞং পৰিসিত্ৰা তাপসপব্বজ্জং পব্বজিত্ৰা চতূসু ইরিযাপথেসু এককোৰ চরতি, এৰং এককোৰ চরেয্যাতি. মাতঙ্গরঞ্ঞেৰ নাগোতি যথা চ ‘‘অহং খো আকিণ্ণো ৰিহরামি হত্থীহি হত্থিনীহি হত্থিকল়ভেহি হত্থিচ্ছাপেহি, ছিন্নগ্গানি চেৰ তিণানি খাদামি, ওভগ্গোভগ্গঞ্চ মে সাখাভঙ্গং খাদন্তি, আৰিলানি চ পানীযানি পিৰামি, ওগাহা চ মে উত্তিণ্ণস্স হত্থিনিযো কাযং উপনিঘংসন্তিযো গচ্ছন্তি, যংনূনাহং এককোৰ গণম্হা ৰূপকট্ঠো ৰিহরেয্য’’ন্তি (মহাৰ. ৪৬৭; উদা. ৩৫) এৰং পটিসঞ্চিক্খিত্ৰা গমনতো মাতঙ্গোতি লদ্ধনামো ইমস্মিং অরঞ্ঞে অযং হত্থিনাগো যূথং পহায সব্বিরিযাপথেসু এককোৰ সুখং চরতি, এৰম্পি একোৰ চরেয্যাতি অত্থো.
একস্সাতি পব্বজিতস্স হি পব্বজিতকালতো পট্ঠায একীভাৰাভিরতস্স এককস্সেৰ চরিতং সেয্যো. নত্থি বালে সহাযতাতি চূল়সীলং মজ্ঝিমসীলং মহাসীলং দস কথাৰত্থূনি তেরস ধুতঙ্গগুণানি ৰিপস্সনাঞাণং চত্তারো মগ্গা চত্তারি ফলানি তিস্সো ৰিজ্জা ছ অভিঞ্ঞা অমতমহানিব্বানন্তি অযঞ্হি সহাযতা নাম. সা বালে নিস্সায অধিগন্তুং ন সক্কাতি নত্থি বালে সহাযতা. একোতি ইমিনা কারণেন সব্বিরিযাপথেসু এককোৰ চরেয্য, অপ্পমত্তকানিপি ন চ পাপানি কযিরা. যথা সো অপ্পোস্সুক্কো নিরালযো ইমস্মিং অরঞ্ঞে মাতঙ্গনাগো ইচ্ছিতিচ্ছিতট্ঠানে সুখং চরতি, এৰং এককোৰ হুত্ৰা চরেয্য, অপ্পমত্তকানিপি ন চ পাপানি করেয্যাতি অত্থো. তস্মা তুম্হেহি পতিরূপং সহাযং অলভন্তেহি একচারীহেৰ ভৰিতব্বন্তি ইমমত্থং দস্সেন্তো সত্থা তেসং ভিক্খূনং ইমং ধম্মদেসনং দেসেসি.
দেসনাৰসানে পঞ্চসতাপি তে ভিক্খূ অরহত্তে পতিট্ঠহিংসূতি.
সম্বহুলভিক্খুৰত্থু সত্তমং.