২. হত্থাচরিযপুব্বকভিক্খুৰত্থু
ন হি এতেহীতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা জেতৰনে ৰিহরন্তো একং হত্থাচরিযপুব্বকং ভিক্খুং আরব্ভ কথেসি.
সো কির একদিৰসং অচিরৰতীনদীতীরে হত্থিদমকং ‘‘একং হত্থিং দমেস্সামী’’তি অত্তনা ইচ্ছিতং কারণং সিক্খাপেতুং অসক্কোন্তং দিস্ৰা সমীপে ঠিতে ভিক্খূ আমন্তেত্ৰা আহ – ‘‘আৰুসো, সচে অযং হত্থাচরিযো ইমং হত্থিং অসুকট্ঠানে নাম ৰিজ্ঝেয্য, খিপ্পমেৰ ইমং কারণং সিক্খাপেয্যা’’তি. সো তস্স কথং সুত্ৰা তথা কত্ৰা তং হত্থিং সুদন্তং দমেসি. তে ভিক্খূ তং পৰত্তিং সত্থু আরোচেসুং. সত্থা তং ভিক্খুং পক্কোসাপেত্ৰা ‘‘সচ্চং কির তযা এৰং ৰুত্ত’’ন্তি পুচ্ছিত্ৰা ‘‘সচ্চং, ভন্তে’’তি ৰুত্তে ৰিগরহিত্ৰা ‘‘কিং তে, মোঘপুরিস, হত্থিযানেন ৰা অঞ্ঞেন ৰা দন্তেন. ন হি এতেহি যানেহি অগতপুব্বং ঠানং গন্তুং সমত্থা নাম অত্থি, অত্তনা পন সুদন্তেন সক্কা অগতপুব্বং ঠানং গন্তুং, তস্মা অত্তানমেৰ দমেহি, কিং তে এতেসং দমনেনা’’তি ৰত্ৰা ইমং গাথমাহ –
৩২৩. ‘‘ন হি এতেহি যানেহি, গচ্ছেয্য অগতং দিসং;
যথাত্তনা সুদন্তেন, দন্তো দন্তেন গচ্ছতী’’তি.
তস্সত্থো – যানি তানি হত্থিযানাদীনি যানানি, ন হি এতেহি যানেহি কোচি পুগ্গলো সুপিনন্তেনপি অগতপুব্বত্তা ‘‘অগত’’ন্তি সঙ্খাতং নিব্বানদিসং তথা গচ্ছেয্য, যথা পুব্বভাগে ইন্দ্রিযদমেন অপরভাগে অরিযমগ্গভাৰনায সুদন্তেন দন্তো নিব্বিসেৰনো সপ্পঞ্ঞো পুগ্গলো তং অগতপুব্বং দিসং গচ্ছতি, দন্তভূমিং পাপুণাতি. তস্মা অত্তদমনমেৰ ততো ৰরন্তি অত্থো.
দেসনাৰসানে বহূ সোতাপত্তিফলাদীনি পাপুণিংসূতি.
হত্থাচরিযপুব্বকভিক্খুৰত্থু দুতিযং.