৯. পঞ্চউপাসকৰত্থু

নত্থি রাগসমো অগ্গীতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা জেতৰনে ৰিহরন্তো পঞ্চ উপাসকে আরব্ভ কথেসি.

তে কির ধম্মং সোতুকামা ৰিহারং গন্ত্ৰা সত্থারং ৰন্দিত্ৰা একমন্তং নিসীদিংসু. বুদ্ধানঞ্চ ‘‘অযং খত্তিযো, অযং ব্রাহ্মণো, অযং অড্ঢো, অযং দুগ্গতো, ইমস্স উল়ারং কত্ৰা ধম্মং দেসেস্সামি, ইমস্স নো’’তি চিত্তং ন উপ্পজ্জতি. যংকিঞ্চি আরব্ভ ধম্মং দেসেন্তো ধম্মগারৰং পুরক্খত্ৰা আকাসগঙ্গং ওতারেন্তো ৰিয দেসেতি. এৰং দেসেন্তস্স পন তথাগতস্স সন্তিকে নিসিন্নানং তেসং একো নিসিন্নকোৰ নিদ্দাযি, একো অঙ্গুলিযা ভূমিং লিখন্তো নিসীদি, একো একং রুক্খং চালেন্তো নিসীদি, একো আকাসং উল্লোকেন্তো নিসীদি, একো পন সক্কচ্চং ধম্মং অস্সোসি.

আনন্দত্থেরো সত্থারং বীজযমানো তেসং আকারং ওলোকেন্তো সত্থারং আহ – ‘‘ভন্তে, তুম্হে ইমেসং মহামেঘগজ্জিতং গজ্জন্তা ৰিয ধম্মং দেসেথ, এতে পন তুম্হেসুপি ধম্মং কথেন্তেসু ইদঞ্চিদঞ্চ করোন্তা নিসিন্না’’তি. ‘‘আনন্দ, ত্ৰং এতে ন জানাসী’’তি? ‘‘আম, ন জানামি, ভন্তে’’তি. এতেসু হি যো এস নিদ্দাযন্তো নিসিন্নো, এস পঞ্চ জাতিসতানি সপ্পযোনিযং নিব্বত্তিত্ৰা ভোগেসু সীসং ঠপেত্ৰা নিদ্দাযি, ইদানিপিস্স নিদ্দায তিত্তি নত্থি, নাস্স কণ্ণং মম সদ্দো পৰিসতীতি. কিং পন, ভন্তে, পটিপাটিযা কথেথ, উদাহু অন্তরন্তরাতি. আনন্দ, এতস্স হি কালেন মনুস্সত্তং, কালেন দেৰত্তং, কালেন নাগত্তন্তি এৰং অন্তরন্তরা উপ্পজ্জন্তস্স উপপত্তিযো সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণেনাপি ন সক্কা পরিচ্ছিন্দিতুং. পটিপাটিযা পনেস পঞ্চ জাতিসতানি নাগযোনিযং নিব্বত্তিত্ৰা নিদ্দাযন্তোপি নিদ্দায অতিত্তোযেৰ. অঙ্গুলিযা ভূমিং লিখন্তো নিসিন্নপুরিসোপি পঞ্চ জাতিসতানি গণ্ডুপ্পাদযোনিযং নিব্বত্তিত্ৰা ভূমিং খণি, ইদানিপি ভূমিং খণন্তোৰ মম সদ্দং ন সুণাতি. এস রুক্খং চালেন্তো নিসিন্নপুরিসোপি পটিপাটিযা পঞ্চ জাতিসতানি মক্কটযোনিযং নিব্বত্তি, ইদানিপি পুব্বাচিণ্ণৰসেন রুক্খং চালেতিযেৰ, নাস্স কণ্ণং মম সদ্দো পৰিসতি. এস আকাসং উল্লোকেত্ৰা নিসিন্নপুরিসোপি পঞ্চ জাতিসতানি নক্খত্তপাঠকো হুত্ৰা নিব্বত্তি, ইদানি পুব্বাচিণ্ণৰসেন অজ্জাপি আকাসমেৰ উল্লোকেতি, নাস্স কণ্ণং মম সদ্দো পৰিসতি. এস সক্কচ্চং ধম্মং সুণন্তো নিসিন্নপুরিসো পন পটিপাটিযা পঞ্চ জাতিসতানি তিণ্ণং ৰেদানং পারগূ মন্তজ্ঝাযকব্রাহ্মণো হুত্ৰা নিব্বত্তি, ইদানিপি মন্তং সংসন্দন্তো ৰিয সক্কচ্চং সুণাতীতি.

‘‘ভন্তে, তুম্হাকং ধম্মদেসনা ছৰিআদীনি ছিন্দিত্ৰা অট্ঠিমিঞ্জং আহচ্চ তিট্ঠতি, কস্মা ইমে তুম্হেসুপি ধম্মং দেসেন্তেসু সক্কচ্চং ন সুণন্তী’’তি? ‘‘আনন্দ, মম ধম্মো সুস্সৰনীযোতি সঞ্ঞং করোসি মঞ্ঞে’’তি. ‘‘কিং পন, ভন্তে, দুস্সৰনীযো’’তি? ‘‘আম, আনন্দা’’তি. ‘‘কস্মা, ভন্তে’’তি? ‘‘আনন্দ, বুদ্ধোতি ৰা ধম্মোতি ৰা সঙ্ঘোতি ৰা পদং ইমেহি সত্তেহি অনেকেসুপি কপ্পকোটিসতসহস্সেসু অসুতপুব্বং. যস্মা ইমং ধম্মং সোতুং ন সক্কোন্তা অনমতগ্গে সংসারে ইমে সত্তা অনেকৰিহিতং তিরচ্ছানকথংযেৰ সুণন্তা আগতা, তস্মা সুরাপানকেল়িমণ্ডলাদীসু গাযন্তা নচ্চন্তা ৰিচরন্তি, ধম্মং সোতুং ন সক্কোন্তী’’তি. ‘‘কিং নিস্সায পনেতে ন সক্কোন্তি, ভন্তে’’তি?

অথস্স সত্থা, ‘‘আনন্দ, রাগং নিস্সায দোসং নিস্সায মোহং নিস্সায তণ্হং নিস্সায ন সক্কোন্তি. রাগগ্গিসদিসো অগ্গি নাম নত্থি, সো ছারিকম্পি অসেসেত্ৰা সত্তে দহতি. কিঞ্চাপি সত্তসূরিযপাতুভাৰং নিস্সায উপ্পন্নো কপ্পৰিনাসকো অগ্গিপি কিঞ্চি অনৰসেসেত্ৰাৰ লোকং দহতি, সো পন অগ্গি কদাচিযেৰ দহতি. রাগগ্গিনো অদহনকালো নাম নত্থি, তস্মা রাগসমো ৰা অগ্গি দোসসমো ৰা গহো মোহসমং ৰা জালং তণ্হাসমা ৰা নদী নাম নত্থী’’তি ৰত্ৰা ইমং গাথমাহ –

২৫১. ‘‘নত্থি রাগসমো অগ্গি, নত্থি দোসসমো গহো;

নত্থি মোহসমং জালং, নত্থি তণ্হাসমা নদী’’তি.

তত্থ রাগসমোতি ধূমাদীসু কিঞ্চি অদস্সেত্ৰা অন্তোযেৰ উট্ঠায ঝাপনৰসেন রাগেন সমো অগ্গি নাম নত্থি. দোসসমোতি যক্খগহঅজগরগহকুম্ভিলগহাদযো একস্মিংযেৰ অত্তভাৰে গণ্হিতুং সক্কোন্তি, দোসগহো পন সব্বত্থ একন্তমেৰ গণ্হাতীতি দোসেন সমো গহো নাম নত্থি. মোহসমন্তি ওনন্ধনপরিযোনন্ধনট্ঠেন পন মোহসমং জালং নাম নত্থি. তণ্হাসমাতি গঙ্গাদীনং নদীনং পুণ্ণকালোপি ঊনকালোপি সুক্খকালোপি পঞ্ঞাযতি, তণ্হায পন পুণ্ণকালো ৰা সুক্খকালো ৰা নত্থি, নিচ্চং ঊনাৰ পঞ্ঞাযতীতি দুপ্পূরণট্ঠেন তণ্হায সমা নদী নাম নত্থীতি অত্থো.

দেসনাৰসানে সক্কচ্চং ধম্মং সুণন্তো উপাসকো সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠহি, সম্পত্তানম্পি সাত্থিকা ধম্মদেসনা অহোসীতি.

পঞ্চউপাসকৰত্থু নৰমং.