১০. মেণ্ডকসেট্ঠিৰত্থু

সুদস্সং ৰজ্জন্তি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা ভদ্দিযনগরং নিস্সায জাতিযাৰনে ৰিহরন্তো মেণ্ডকসেট্ঠিং আরব্ভ কথেসি.

সত্থা কির অঙ্গুত্তরাপেসু চারিকং চরন্তো মেণ্ডকসেট্ঠিনো চ, ভরিযায চস্স চন্দপদুমায, পুত্তস্স চ ধনঞ্চযসেট্ঠিনো, সুণিসায চ সুমনদেৰিযা, নত্তায চস্স ৰিসাখায, দাসস্স চ পুণ্ণস্সাতি ইমেসং সোতাপত্তিফলূপনিস্সযং দিস্ৰা ভদ্দিযনগরং গন্ত্ৰা জাতিযাৰনে ৰিহাসি. মেণ্ডকসেট্ঠি সত্থু আগমনং অস্সোসি. কস্মা পনেস মেণ্ডকসেট্ঠি নাম জাতোতি? তস্স কির পচ্ছিমগেহে অট্ঠকরীসমত্তে ঠানে হত্থিঅস্সউসভপমাণা সুৰণ্ণমেণ্ডকা পথৰিং ভিন্দিত্ৰা পিট্ঠিযা পিট্ঠিং পহরমানা উট্ঠহিংসু. তেসং মুখেসু পঞ্চৰণ্ণানং সুত্তানং গেণ্ডুকা পক্খিত্তা হোন্তি. সপ্পিতেলমধুফাণিতাদীহি ৰা ৰত্থচ্ছাদনহিরঞ্ঞসুৰণ্ণাদীহি ৰা অত্থে সতি তেসং মুখতো গেণ্ডুকে অপনেন্তি, একস্সাপি মেণ্ডকস্স মুখতো জম্বুদীপৰাসীনং পহোনকং সপ্পিতেলমধুফাণিতৰত্থচ্ছাদনহিরঞ্ঞসুৰণ্ণং নিক্খমতি. ততো পট্ঠায মেণ্ডকসেট্ঠীতি পঞ্ঞাযি.

কিং পনস্স পুব্বকম্মন্তি? ৰিপস্সীবুদ্ধকালে কির এস অৰরোজস্স নাম কুটুম্বিকস্স ভাগিনেয্যো মাতুলেন সমাননামো অৰরোজো নাম অহোসি. অথস্স মাতুলো সত্থু গন্ধকুটিং কাতুং আরভি. সো তস্স সন্তিকং গন্ত্ৰা, ‘‘মাতুল, উভোপি সহেৰ করোমা’’তি ৰত্ৰা ‘‘অহং অঞ্ঞেহি সদ্ধিং অসাধারণং কত্ৰা এককোৰ করিস্সামী’’তি তেন পন পটিক্খিত্তকালে ‘‘ইমস্মিং ঠানে গন্ধকুটিযা কতায ইমস্মিং নাম ঠানে কুঞ্জরসালং নাম লদ্ধুং ৰট্টতী’’তি চিন্তেত্ৰা অরঞ্ঞতো দব্বসম্ভারে আহরাপেত্ৰা একং থম্ভং সুৰণ্ণখচিতং, একং রজতখচিতং, একং মণিখচিতং, একং সত্তরতনখচিতন্তি এৰং তুলাসঙ্ঘাতদ্ৰারকৰাটৰাতপানগোপানসীছদনিট্ঠকা সব্বাপি সুৰণ্ণাদিখচিতাৰ কারেত্ৰা গন্ধকুটিযা সম্মুখট্ঠানে তথাগতস্স সত্তরতনমযং কুঞ্জরসালং কারেসি. তস্সা উপরি ঘনরত্তসুৰণ্ণমযা কম্বলা পৰাল়মযা সিখরথূপিকাযো অহেসুং. কুঞ্জরসালায মজ্ঝে ঠানে রতনমণ্ডপং কারেত্ৰা ধম্মাসনং পতিট্ঠাপেসি. তস্স ঘনরত্তসুৰণ্ণমযা পাদা অহেসুং, তথা চতস্সো অটনিযো. চত্তারো পন সুৰণ্ণমেণ্ডকে কারাপেত্ৰা আসনস্স চতুন্নং পাদানং হেট্ঠা ঠপেসি, দ্ৰে মেণ্ডকে কারাপেত্ৰা পাদপীঠকায হেট্ঠা ঠপেসি, ছ সুৰণ্ণমেণ্ডকে কারাপেত্ৰা মণ্ডপং পরিক্খিপেন্তো ঠপেসি. ধম্মাসনং পঠমং সুত্তমযেহি রজ্জুকেহি ৰাযাপেত্ৰা মজ্ঝে সুৰণ্ণসুত্তমযেহি উপরি মুত্তমযেহি সুত্তেহি ৰাযাপেসি. তস্স চন্দনমযো অপস্সযো অহোসি. এৰং কুঞ্জরসালং নিট্ঠাপেত্ৰা সালামহং করোন্তো অট্ঠসট্ঠীহি ভিক্খুসতসহস্সেহি সদ্ধিং সত্থারং নিমন্তেত্ৰা চত্তারো মাসে দানং দত্ৰা ওসানদিৰসে তিচীৰরং অদাসি. তত্থ সঙ্ঘনৰকস্স সতসহস্সগ্ঘনিকং পাপুণি.

এৰং ৰিপস্সীবুদ্ধকালে পুঞ্ঞকম্মং কত্ৰা ততো চুতো দেৰেসু চ মনুস্সেসু চ সংসরন্তো ইমস্মিং ভদ্দকপ্পে বারাণসিযং মহাভোগকুলে নিব্বত্তিত্ৰা বারাণসিসেট্ঠি নাম অহোসি. সো একদিৰসং রাজূপট্ঠানং গচ্ছন্তো পুরোহিতং দিস্ৰা ‘‘কিং, আচরিয, নক্খত্তমুহুত্তং, উপধারেথা’’তি আহ. আম, উপধারেমি, কিং অঞ্ঞং অম্হাকং কম্মন্তি. তেন হি কীদিসং জনপদচারিত্তন্তি? একং ভযং ভৰিস্সতীতি. কিং ভযং নামাতি? ছাতকভযং সেট্ঠীতি. কদা ভৰিস্সতীতি? ইতো তিণ্ণং সংৰচ্ছরানং অচ্চযেনাতি. তং সুত্ৰা সেট্ঠি বহুং কসিকম্মং কারেত্ৰা গেহে ৰিজ্জমানধনেনাপি ধঞ্ঞমেৰ গহেত্ৰা অড্ঢতেরসানি কোট্ঠসতানি কারেত্ৰা সব্বকোট্ঠকে ৰীহীহি পরিপূরেসি. কোট্ঠেসু অপ্পহোন্তেসু চাটিআদীনি পূরেত্ৰা অৰসেসং ভূমিযং আৰাটে কত্ৰা নিখণি. নিধানাৰসেসং মত্তিকায সদ্ধিং মদ্দিত্ৰা ভিত্তিযো লিম্পাপেসি.

সো অপরেন সমযেন ছাতকভযে সম্পত্তে যথানিক্খিত্তং ধঞ্ঞং পরিভুঞ্জন্তো কোট্ঠেসু চ চাটিআদীসু চ নিক্খিত্তধঞ্ঞে পরিক্খীণে পরিজনে পক্কোসাপেত্ৰা আহ – ‘‘গচ্ছথ, তাতা, পব্বতপাদং পৰিসিত্ৰা জীৰন্তা সুভিক্খকালে মম সন্তিকং আগন্তুকামা আগচ্ছথ, অনাগন্তুকামা তত্থ তত্থেৰ জীৰথা’’তি. তে রোদমানা অস্সুমুখা হুত্ৰা সেট্ঠিং ৰন্দিত্ৰা খমাপেত্ৰা সত্তাহং নিসীদিত্ৰা তথা অকংসু. তস্স পন সন্তিকে ৰেয্যাৰচ্চকরো একোৰ পুণ্ণো নাম দাসো ওহীযি, তেন সদ্ধিং সেট্ঠিজাযা সেট্ঠিপুত্তো সেট্ঠিসুণিসাতি পঞ্চেৰ জনা অহেসুং. তে ভূমিযং আৰাটেসু নিহিতধঞ্ঞেপি পরিক্খীণে ভিত্তিমত্তিকং পাতেত্ৰা তেমেত্ৰা ততো লদ্ধধঞ্ঞেন যাপযিংসু. অথস্স জাযা ছাতকে অৰত্থরন্তে মত্তিকায খীযমানায ভিত্তিপাদেসু অৰসিট্ঠমত্তিকং পাতেত্ৰা তেমেত্ৰা অড্ঢাল়্হকমত্তং ৰীহিং লভিত্ৰা কোট্টেত্ৰা একং তণ্ডুলনাল়িং গহেত্ৰা ‘‘ছাতককালে চোরা বহূ হোন্তী’’তি চোরভযেন একস্মিং কুটে পক্খিপিত্ৰা পিদহিত্ৰা ভূমিযং নিখণিত্ৰা ঠপেসি. অথ নং সেট্ঠি রাজূপট্ঠানতো আগন্ত্ৰা আহ – ‘‘ভদ্দে, ছাতোম্হি, অত্থি কিঞ্চী’’তি. সা ৰিজ্জমানং ‘‘নত্থী’’তি অৰত্ৰা ‘‘একা তণ্ডুলনাল়ি অত্থী’’তি আহ. ‘‘কহং সা’’তি? ‘‘চোরভযেন মে নিখণিত্ৰা ঠপিতা’’তি. ‘‘তেন হি নং উদ্ধরিত্ৰা কিঞ্চি পচাহী’’তি. ‘‘সচে যাগুং পচিস্সামি, দ্ৰে ৰারে লভিস্সতি. সচে ভত্তং পচিস্সামি, একৰারমেৰ লভিস্সতি, কিং পচামি, সামী’’তি আহ. ‘‘অম্হাকং অঞ্ঞো পচ্চযো নত্থি, ভত্তং ভুঞ্জিত্ৰা মরিস্সাম, ভত্তমেৰ পচাহী’’তি. সা ভত্তং পচিত্ৰা পঞ্চ কোট্ঠাসে কত্ৰা সেট্ঠিনো কোট্ঠাসং ৰড্ঢেত্ৰা পুরতো ঠপেসি.

তস্মিং খণে গন্ধমাদনপব্বতে পচ্চেকবুদ্ধো সমাপত্তিতো ৰুট্ঠাতি. অন্তোসমাপত্তিযং কির সমাপত্তিবলেন জিঘচ্ছা ন বাধতি. সমাপত্তিতো ৰুট্ঠিতানং পন বলৰতী হুত্ৰা উদরপটলং ডয্হন্তী ৰিয উপ্পজ্জতি. তস্মা তে লভনট্ঠানং ওলোকেত্ৰা গচ্ছন্তি. তং দিৰসঞ্চ তেসং দানং দত্ৰা সেনাপতিট্ঠানাদীসু অঞ্ঞতরসম্পত্তিং লভন্তি. তস্মা সোপি দিব্বেন চক্খুনা ওলোকেন্তো ‘‘সকলজম্বুদীপে ছাতকভযং উপ্পন্নং, সেট্ঠিগেহে চ পঞ্চন্নং জনানং নাল়িকোদনোৰ পক্কো, সদ্ধা নু খো এতে, সক্খিস্সন্তি ৰা মম সঙ্গহং কাতু’’ন্তি তেসং সদ্ধভাৰঞ্চ সঙ্গহং কাতুং সমত্থভাৰঞ্চ দিস্ৰা পত্তচীৰরমাদায মহাসেট্ঠিস্স পুরতো দ্ৰারে ঠিতমেৰ অত্তানং দস্সেসি. সো তং দিস্ৰা পসন্নচিত্তো ‘‘পুব্বেপি মযা দানস্স অদিন্নত্তা এৰরূপং ছাতকং দিট্ঠং, ইদং খো পন ভত্তং মং একদিৰসমেৰ রক্খেয্য. অয্যস্স পন দিন্নং অনেকাসু কপ্পকোটীসু মম হিতসুখাৰহং ভৰিস্সতী’’তি তং ভত্তপাতিং অপনেত্ৰা পচ্চেকবুদ্ধং উপসঙ্কমিত্ৰা পঞ্চপতিট্ঠিতেন ৰন্দিত্ৰা গেহং পৰেসেত্ৰা আসনে নিসিন্নস্স পাদে ধোৰিত্ৰা সুৰণ্ণপাদপীঠে ঠপেত্ৰা ভত্তপাতিমাদায পচ্চেকবুদ্ধস্স পত্তে ওকিরি. উপড্ঢাৰসেসে ভত্তে পচ্চেকবুদ্ধো হত্থেন পত্তং পিদহি. অথ নং, ‘‘ভন্তে, একায তণ্ডুলনাল়িযা পঞ্চন্নং জনানং পক্কওদনস্স অযং একো কোট্ঠাসো, ইমং দ্ৰিধা কাতুং ন সক্কা. মা ময্হং ইধলোকে সঙ্গহং করোথ, অহং নিরৰসেসং দাতুকামোম্হী’’তি ৰত্ৰা সব্বং ভত্তমদাসি. দত্ৰা চ পন পত্থনং পট্ঠপেসি, ‘‘মা, ভন্তে, পুন নিব্বত্তনিব্বত্তট্ঠানে এৰরূপং ছাতকভযং অদ্দসং, ইতো পট্ঠায সকলজম্বুদীপৰাসীনং বীজভত্তং দাতুং সমত্থো ভৰেয্যং, সহত্থেন কম্মং কত্ৰা জীৰিকং ন কপ্পেয্যং, অড্ঢতেরস কোট্ঠসতানি সোধাপেত্ৰা সীসং ন্হাযিত্ৰা তেসং দ্ৰারে নিসীদিত্ৰা উদ্ধং ওলোকিতক্খণেযেৰ মে রত্তসালিধারা পতিত্ৰা সব্বকোট্ঠে পূরেয্যুং. নিব্বত্তনিব্বত্তট্ঠানে চ অযমেৰ ভরিযা, অযমেৰ পুত্তো, অযমেৰ সুণিসা, অযমেৰ দাসো হোতূ’’তি.

ভরিযাপিস্স ‘‘মম সামিকে জিঘচ্ছায পীল়িযমানে ন সক্কা মযা ভুঞ্জিতু’’ন্তি চিন্তেত্ৰা অত্তনো কোট্ঠাসং পচ্চেকবুদ্ধস্স দত্ৰা পত্থনং পট্ঠপেসি, ‘‘ভন্তে, ইদানি নিব্বত্তনিব্বত্তট্ঠানে এৰরূপং ছাতকভযং ন পস্সেয্যং, ভত্তথালিকং পুরতো কত্ৰা সকলজম্বুদীপৰাসীনং ভত্তং দেন্তিযাপি চ মে যাৰ ন উট্ঠহিস্সামি, তাৰ গহিতগহিতট্ঠানং পূরিতমেৰ হোতু. অযমেৰ সামিকো, অযমেৰ পুত্তো, অযমেৰ সুণিসা, অযমেৰ দাসো হোতূ’’তি. পুত্তোপিস্স অত্তনো কোট্ঠাসং পচ্চেকবুদ্ধস্স দত্ৰা পত্থনং পট্ঠপেসি, ‘‘ভন্তে, ইতো পট্ঠায এৰরূপং ছাতকভযং ন পস্সেয্যং, একঞ্চ মে সহস্সথৰিকং গহেত্ৰা সকলজম্বুদীপৰাসীনং কহাপণং দেন্তস্সাপি অযং সহস্সথৰিকা পরিপুণ্ণাৰ হোতু, ইমেযেৰ মাতাপিতরো হোন্তু, অযং ভরিযা, অযং দাসো হোতূ’’তি.

সুণিসাপিস্স অত্তনো কোট্ঠাসং পচ্চেকবুদ্ধস্স দত্ৰা পত্থনং পট্ঠপেসি, ‘‘ইতো পট্ঠায এৰরূপং ছাতকভযং ন পস্সেয্যং, একঞ্চ মে ধঞ্ঞপিটকং পুরতো ঠপেত্ৰা সকলজম্বুদীপৰাসীনং বীজভত্তং দেন্তিযাপি খীণভাৰো মা পঞ্ঞাযিত্থ, নিব্বত্তনিব্বত্তট্ঠানে ইমেযেৰ সসুরা হোন্তু, অযমেৰ সামিকো, অযমেৰ দাসো হোতূ’’তি. দাসোপি অত্তনো কোট্ঠাসং পচ্চেকবুদ্ধস্স দত্ৰা পত্থনং পট্ঠপেসি, ‘‘ইতো পট্ঠায এৰরূপং ছাতকভযং ন পস্সেয্যং, সব্বে ইমে সামিকা হোন্তু, কসন্তস্স চ মে ইতো তিস্সো, এত্তো তিস্সো, মজ্ঝে একাতি দারুঅম্বণমত্তা সত্ত সত্ত সীতাযো গচ্ছন্তূ’’তি. সো তং দিৰসং সেনাপতিট্ঠানং পত্থেত্ৰা লদ্ধুং সমত্থোপি সামিকেসু সিনেহেন ‘‘ইমেযেৰ মে সামিকা হোন্তূ’’তি পত্থনং পট্ঠপেসি. পচ্চেকবুদ্ধো সব্বেসম্পি ৰচনাৰসানে ‘‘এৰং হোতূ’’তি ৰত্ৰা –

‘‘ইচ্ছিতং পত্থিতং তুয্হং, খিপ্পমেৰ সমিজ্ঝতু;

সব্বে পূরেন্তু সঙ্কপ্পা, চন্দো পন্নরসো যথা.

‘‘ইচ্ছিতং পত্থিতং তুয্হং, খিপ্পমেৰ সমিজ্ঝতু;

সব্বে পূরেন্তু সঙ্কপ্পা, মণি জোতিরসো যথা’’তি. –

পচ্চেকবুদ্ধগাথাহি অনুমোদনং কত্ৰা ‘‘মযা ইমেসং চিত্তং পসাদেতুং ৰট্টতী’’তি চিন্তেত্ৰা ‘‘যাৰ গন্ধমাদনপব্বতা ইমে মং পস্সন্তূ’’তি অধিট্ঠহিত্ৰা পক্কামি. তেপি ওলোকেত্ৰাৰ অট্ঠংসু. সো গন্ত্ৰা তং ভত্তং পঞ্চহি পচ্চেকবুদ্ধসতেহি সদ্ধিং সংৰিভজি. তং তস্সানুভাৰেন সব্বেসম্পি পহোতি. তে ওলোকেন্তাযেৰ অট্ঠংসু.

অতিক্কন্তে পন মজ্ঝন্হিকে সেট্ঠিভরিযা উক্খলিং ধোৰিত্ৰা পিদহিত্ৰা ঠপেসি. সেট্ঠিপি জিঘচ্ছায পীল়িতো নিপজ্জিত্ৰা নিদ্দং ওক্কমি. সো সাযন্হে পবুজ্ঝিত্ৰা ভরিযং আহ – ‘‘ভদ্দে, অতিৰিয ছাতোম্হি, অত্থি নু খো উক্খলিযা তলে ঝামকসিত্থানী’’তি. সা ধোৰিত্ৰা উক্খলিযা ঠপিতভাৰং জানন্তীপি ‘‘নত্থী’’তি অৰত্ৰা ‘‘উক্খলিং ৰিৰরিত্ৰা আচিক্খিস্সামী’’তি উট্ঠায উক্খলিমূলং গন্ত্ৰা উক্খলিং ৰিৰরি, তাৰদেৰ সুমনমকুলসদিসৰণ্ণস্স ভত্তস্স পূরা উক্খলি পিধানং উক্খিপিত্ৰা অট্ঠাসি. সা তং দিস্ৰাৰ পীতিযা ফুট্ঠসরীরা সেট্ঠিং আহ – ‘‘উট্ঠেহি, সামি, অহং উক্খলিং ধোৰিত্ৰা পিদহিং, সা পন সুমনমকুলসদিসৰণ্ণস্স ভত্তস্স পূরা, পুঞ্ঞানি নাম কত্তব্বরূপানি, দানং নাম কত্তব্বযুত্তকং. উট্ঠেহি, সামি, ভুঞ্জস্সূ’’তি. সা দ্ৰিন্নং পিতাপুত্তানং ভত্তং অদাসি. তেসু সুত্ৰা উট্ঠিতেসু সুণিসায সদ্ধিং নিসীদিত্ৰা ভুঞ্জিত্ৰা পুণ্ণস্স ভত্তং অদাসি. গহিতগহিতট্ঠানং ন খীযতি, কটচ্ছুনা সকিং গহিতট্ঠানমেৰ পঞ্ঞাযতি. তংদিৰসমেৰ কোট্ঠাদযো পুব্বে পূরিতনিযামেনেৰ পুন পূরযিংসু. ‘‘সেট্ঠিস্স গেহে ভত্তং উপ্পন্নং, বীজভত্তেহি অত্থিকা আগন্ত্ৰা গণ্হন্তূ’’তি নগরে ঘোসনং কারেসি. মনুস্সা তস্স গেহতো বীজভত্তং গণ্হিংসু. সকলজম্বুদীপৰাসিনো তং নিস্সায জীৰিতং লভিংসুযেৰ.

সো ততো চুতো দেৰলোকে নিব্বত্তিত্ৰা দেৰমনুস্সেসু সংসরন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে ভদ্দিযনগরে সেট্ঠিকুলে নিব্বত্তি. ভরিযাপিস্স মহাভোগকুলে নিব্বত্তিত্ৰা ৰযপ্পত্তা তস্সেৰ গেহং অগমাসি. তস্স তং পুব্বকম্মং নিস্সায পচ্ছাগেহে পুব্বে ৰুত্তপ্পকারা মেণ্ডকা উট্ঠহিংসু. পুত্তোপি নেসং পুত্তোৰ, সুণিসা সুণিসাৰ, দাসো দাসোৰ অহোসি. অথেকদিৰসং সেট্ঠি অত্তনো পুঞ্ঞং ৰীমংসিতুকামো অড্ঢতেরসানি কোট্ঠসতানি সোধাপেত্ৰা সীসং ন্হাতো দ্ৰারে নিসীদিত্ৰা উদ্ধং ওলোকেসি. সব্বানিপি ৰুত্তপ্পকারানং রত্তসালীনং পূরযিংসু. সো সেসানম্পি পুঞ্ঞানি ৰীমংসিতুকামো ভরিযঞ্চ পুত্তাদযো চ ‘‘তুম্হাকম্পি পুঞ্ঞানি ৰীমংসিস্সথা’’তি আহ.

অথস্স ভরিযা সব্বালঙ্কারেহি অলঙ্করিত্ৰা মহাজনস্স পস্সন্তস্সেৰ তণ্ডুলে মিনাপেত্ৰা তেহি ভত্তং পচাপেত্ৰা দ্ৰারকোট্ঠকে পঞ্ঞত্তাসনে নিসীদিত্ৰা সুৰণ্ণকটচ্ছুং আদায ‘‘ভত্তেন অত্থিকা আগচ্ছন্তূ’’তি ঘোসাপেত্ৰা আগতাগতানং উপনীতভাজনানি পূরেত্ৰা অদাসি. সকলদিৰসম্পি দেন্তিযা কটচ্ছুনা গহিতট্ঠানমেৰ পঞ্ঞাযতি. তস্সা পন পুরিমবুদ্ধানম্পি ভিক্খুসঙ্ঘস্স ৰামহত্থেন উক্খলিং দক্খিণহত্থেন কটচ্ছুং গহেত্ৰা এৰমেৰ পত্তে পূরেত্ৰা ভত্তস্স দিন্নত্তা ৰামহত্থতলং পূরেত্ৰা পদুমলক্খণং নিব্বত্তি, দক্খিণহত্থতলং পূরেত্ৰা চন্দলক্খণং নিব্বত্তি. যস্মা পন ৰামহত্থতো ধম্মকরণং আদায ভিক্খুসঙ্ঘস্স উদকং পরিস্সাৰেত্ৰা দদমানা অপরাপরং ৰিচরি, তেনস্সা দক্খিণপাদতলং পূরেত্ৰা চন্দলক্খণং নিব্বত্তি, ৰামপাদতলং পূরেত্ৰা পদুমলক্খণং নিব্বত্তি. তস্সা ইমিনা কারণেন চন্দপদুমাতি নামং করিংসু.

পুত্তোপিস্স সীসং ন্হাতো সহস্সথৰিকং আদায ‘‘কহাপণেহি অত্থিকা আগচ্ছন্তূ’’তি ৰত্ৰা আগতাগতানং গহিতভাজনানি পূরেত্ৰা অদাসি. থৰিকায কহাপণসহস্সং অহোসিযেৰ. সুণিসাপিস্স সব্বালঙ্কারেহি অলঙ্করিত্ৰা ৰীহিপিটকং আদায আকাসঙ্গণে নিসিন্না ‘‘বীজভত্তেহি অত্থিকা আগচ্ছন্তূ’’তি ৰত্ৰা আগতাগতানং গহিতভাজনানি পূরেত্ৰা অদাসি. পিটকং যথাপূরিতমেৰ অহোসি. দাসোপিস্স সব্বালঙ্কারেহি অলঙ্করিত্ৰা সুৰণ্ণযুগেসু সুৰণ্ণযোত্তেহি গোণে যোজেত্ৰা সুৰণ্ণপতোদযট্ঠিং আদায দ্ৰিন্নং গোণানং গন্ধপঞ্চঙ্গুলিকানি দত্ৰা ৰিসাণেসু সুৰণ্ণকোসকে পটিমুঞ্চিত্ৰা খেত্তং গন্ত্ৰা পাজেসি. ইতো তিস্সো, এত্তো তিস্সো, মজ্ঝে একাতি সত্ত সীতা ভিজ্জিত্ৰা অগমংসু. জম্বুদীপৰাসিনো ভত্তবীজহিরঞ্ঞসুৰণ্ণাদীসু যথারুচিতং সেট্ঠিগেহতোযেৰ গণ্হিংসু. ইমে পঞ্চ মহাপুঞ্ঞা.

এৰং মহানুভাৰো সেট্ঠি ‘‘সত্থা কির আগতো’’তি সুত্ৰা ‘‘সত্থু পচ্চুগ্গমনং করিস্সামী’’তি নিক্খমন্তো অন্তরামগ্গে তিত্থিযে দিস্ৰা তেহি ‘‘কস্মা তং, গহপতি, কিরিযৰাদো সমানো অকিরিযৰাদস্স সমণস্স গোতমস্স সন্তিকং গচ্ছসী’’তি নিৰারিযমানোপি তেসং ৰচনং অনাদিযিত্ৰা গন্ত্ৰা সত্থারং ৰন্দিত্ৰা একমন্তং নিসীদি. অথস্স সত্থা অনুপুব্বিং কথং কথেসি. সো দেসনাৰসানে সোতাপত্তিফলং পত্ৰা সত্থু তিত্থিযেহি অৰণ্ণং ৰত্ৰা অত্তনো নিৰারিতভাৰং আরোচেসি. অথ নং সত্থা, ‘‘গহপতি, ইমে সত্তা নাম মহন্তম্পি অত্তনো দোসং ন পস্সন্তি, অৰিজ্জমানম্পি পরেসং দোসং ৰিজ্জমানং কত্ৰা তত্থ তত্থ ভুসং ৰিয ওপুনন্তী’’তি ৰত্ৰা ইমং গাথমাহ –

২৫২. ‘‘সুদস্সং ৰজ্জমঞ্ঞেসং, অত্তনো পন দুদ্দসং;

পরেসঞ্হি সো ৰজ্জানি, ওপুনাতি যথা ভুসং;

অত্তনো পন ছাদেতি, কলিংৰ কিতৰা সঠো’’তি.

তত্থ সুদস্সং ৰজ্জন্তি পরস্স অণুমত্তম্পি ৰজ্জং খলিতং সুদস্সং সুখেনেৰ পস্সিতুং সক্কা, অত্তনো পন অতিমহন্তম্পি দুদ্দসং. পরেসং হীতি তেনেৰ কারণেন সো পুগ্গলো সঙ্ঘমজ্ঝাদীসু পরেসং ৰজ্জানি উচ্চট্ঠানে ঠপেত্ৰা ভুসং ওপুনন্তো ৰিয ওপুনাতি. কলিংৰ কিতৰা সঠোতি এত্থ সকুণেসু অপরজ্ঝনভাৰেন অত্তভাৰো কলি নাম, সাখভঙ্গাদিকং পটিচ্ছাদনং কিতৰা নাম, সাকুণিকো সঠো নাম. যথা সকুণলুদ্দকো সকুণে গহেত্ৰা মারেতুকামো কিতৰা ৰিয অত্তভাৰং পটিচ্ছাদেতি, এৰং অত্তনো ৰজ্জং ছাদেতীতি অত্থো.

দেসনাৰসানে বহূ সোতাপত্তিফলাদীনি পাপুণিংসূতি.

মেণ্ডকসেট্ঠিৰত্থু দসমং.