৩. পধানিকতিস্সত্থেরৰত্থু

অত্তানঞ্চেতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা জেতৰনে ৰিহরন্তো পধানিকতিস্সত্থেরং আরব্ভ কথেসি.

সো কির সত্থু সন্তিকে কম্মট্ঠানং গহেত্ৰা পঞ্চসতে ভিক্খূ আদায অরঞ্ঞে ৰস্সং উপগন্ত্ৰা, ‘‘আৰুসো, ধরমানকস্স বুদ্ধস্স সন্তিকে ৰো কম্মট্ঠানং গহিতং, অপ্পমত্তাৰ সমণধম্মং করোথা’’তি ওৰদিত্ৰা সযং গন্ত্ৰা নিপজ্জিত্ৰা সুপতি. তে ভিক্খূ পঠমযামে চঙ্কমিত্ৰা মজ্ঝিমযামে ৰিহারং পৰিসন্তি. সো নিদ্দাযিত্ৰা পবুদ্ধকালে তেসং সন্তিকং গন্ত্ৰা ‘‘কিং তুম্হে ‘নিপজ্জিত্ৰা নিদ্দাযিস্সামা’তি আগতা, সীঘং নিক্খমিত্ৰা সমণধম্মং করোথা’’তি ৰত্ৰা সযং গন্ত্ৰা তথেৰ সুপতি. ইতরে মজ্ঝিমযামে বহি চঙ্কমিত্ৰা পচ্ছিমযামে ৰিহারং পৰিসন্তি. সো পুনপি পবুজ্ঝিত্ৰা তেসং সন্তিকং গন্ত্ৰা তে ৰিহারা নীহরিত্ৰা সযং পুন গন্ত্ৰা তথেৰ সুপতি. তস্মিং নিচ্চকালং এৰং করোন্তে তে ভিক্খূ সজ্ঝাযং ৰা কম্মট্ঠানং ৰা মনসিকাতুং নাসক্খিংসু, চিত্তং অঞ্ঞথত্তং অগমাসি. তে ‘‘অম্হাকং আচরিযো অতিৰিয আরদ্ধৰীরিযো, পরিগ্গণ্হিস্সাম ন’’ন্তি পরিগ্গণ্হন্তা তস্স কিরিযং দিস্ৰা ‘‘নট্ঠম্হা, আৰুসো, আচরিযো নো তুচ্ছরৰং রৰতী’’তি ৰদিংসু. তেসং অতিৰিয নিদ্দায কিলমন্তানং একভিক্খুপি ৰিসেসং নিব্বত্তেতুং নাসক্খি. তে ৰুট্ঠৰস্সা সত্থু সন্তিকং গন্ত্ৰা সত্থারা কতপটিসন্থারা ‘‘কিং, ভিক্খৰে, অপ্পমত্তা হুত্ৰা সমণধম্মং করিত্থা’’তি পুচ্ছিতা তমত্থং আরোচেসুং. সত্থা ‘‘ন, ভিক্খৰে, ইদানেৰ, পুব্বেপেস তুম্হাকং অন্তরাযমকাসিযেৰা’’তি ৰত্ৰা তেহি যাচিতো –

‘‘অমাতাপিতরসংৰড্ঢো, অনাচেরকুলে ৰসং;

নাযং কালং অকালং ৰা, অভিজানাতি কুক্কুটো’’তি. (জা. ১.১.১১৯) –

ইমং অকালরাৰিকুক্কুটজাতকং ৰিত্থারেত্ৰা কথেসি. ‘‘তদা হি সো কুক্কুটো অযং পধানিকতিস্সত্থেরো অহোসি, ইমে পঞ্চ সতা ভিক্খূ তে মাণৰা অহেসুং, দিসাপামোক্খো আচরিযো অহমেৰা’’তি সত্থা ইমং জাতকং ৰিত্থারেত্ৰা, ‘‘ভিক্খৰে, পরং ওৰদন্তেন নাম অত্তা সুদন্তো কাতব্বো. এৰং ওৰদন্তো হি সুদন্তো হুত্ৰা দমেতি নামা’’তি ৰত্ৰা ইমং গাথমাহ –

১৫৯. ‘‘অত্তানঞ্চে তথা কযিরা, যথাঞ্ঞমনুসাসতি;

সুদন্তো ৰত দমেথ, অত্তা হি কির দুদ্দমো’’তি.

তস্সত্থো – যো হি ভিক্খু ‘‘পঠমযামাদীসু চঙ্কমিতব্ব’’ন্তি ৰত্ৰা পরং ওৰদতি, সযং চঙ্কমনাদীনি অধিট্ঠহন্তো অত্তানঞ্চে তথা কযিরা, যথাঞ্ঞমনুসাসতি, এৰং সন্তে সুদন্তো ৰত দমেথাতি যেন গুণেন পরং অনুসাসতি, তেন অত্তনা সুদন্তো হুত্ৰা দমেয্য. অত্তা হি কির দুদ্দমোতি অযঞ্হি অত্তা নাম দুদ্দমো. তস্মা যথা সো সুদন্তো হোতি, তথা দমেতব্বোতি.

দেসনাৰসানে পঞ্চ সতাপি তে ভিক্খূ অরহত্তং পাপুণিংসূতি.

পধানিকতিস্সত্থেরৰত্থু ততিযং.