৬. মল্লিকাদেৰীৰত্থু
জীরন্তি ৰেতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা জেতৰনে ৰিহরন্তো মল্লিকং দেৰিং আরব্ভ কথেসি.
সা কির একদিৰসং ন্হানকোট্ঠকং পৰিট্ঠা মুখং ধোৰিত্ৰা ওনতসরীরা জঙ্ঘং ধোৰিতুং আরভি. তায চ সদ্ধিংযেৰ পৰিট্ঠো একো ৰল্লভসুনখো অত্থি. সো তং তথা ওনতং দিস্ৰা অসদ্ধম্মসন্থৰং কাতুং আরভি. সা ফস্সং সাদিযন্তী অট্ঠাসি. রাজাপি উপরিপাসাদে ৰাতপানেন ওলোকেন্তো তং দিস্ৰা ততো আগতকালে ‘‘নস্স, ৰসলি, কস্মা এৰরূপমকাসী’’তি আহ. কিং মযা কতং, দেৰাতি. সুনখেন সদ্ধিং সন্থৰোতি. নত্থেতং, দেৰাতি. মযা সামং দিট্ঠং, নাহং তৰ সদ্দহিস্সামি, নস্স, ৰসলীতি. ‘‘মহারাজ, যো কোচি ইমং কোট্ঠকং পৰিট্ঠো ইমিনা ৰাতপানেন ওলোকেন্তস্স একোৰ দ্ৰিধা পঞ্ঞাযতী’’তি অভূতং কথেসি. দেৰ, সচে মে সদ্দহসি, এতং কোট্ঠকং পৰিস, অহং তং ইমিনা ৰাতপানেন ওলোকেস্সামীতি. রাজা মূল়্হধাতুকো তস্সা ৰচনং সদ্দহিত্ৰা কোট্ঠকং পাৰিসি. সাপি খো দেৰী ৰাতপানে ঠত্ৰা ওলোকেন্তী ‘‘অন্ধবাল, মহারাজ, কিং নামেতং, অজিকায সদ্ধিং সন্থৰং করোসী’’তি আহ. ‘‘নাহং, ভদ্দে, এৰরূপং করোমী’’তি চ ৰুত্তেপি ‘‘মযা সামং দিট্ঠং, নাহং তৰ সদ্দহিস্সামী’’তি আহ.
তং সুত্ৰা রাজা ‘‘অদ্ধা ইমং কোট্ঠকং পৰিট্ঠো একোৰ দ্ৰিধা পঞ্ঞাযতী’’তি সদ্দহি. মল্লিকা চিন্তেসি – ‘‘অযং রাজা অন্ধবালতায মযা ৰঞ্চিতো, পাপং মে কতং, অযঞ্চ মে অভূতেন অব্ভাচিক্খিতো, ইদং মে কম্মং সত্থাপি জানিস্সতি, দ্ৰে অগ্গসাৰকাপি অসীতি মহাসাৰকাপি জানিস্সন্তি, অহো ৰত মে ভারিযং কম্মং কত’’ন্তি. অযং কির রঞ্ঞো অসদিসদানে সহাযিকা অহোসি. তত্থ চ একদিৰসং কতপরিচ্চাগো ধনস্স চুদ্দসকোটিঅগ্ঘনকো অহোসি. তথাগতস্স সেতচ্ছত্তং নিসীদনপল্লঙ্কো আধারকো পাদপীঠন্তি ইমানি পন চত্তারি অনগ্ঘানেৰ অহেসুং. সা মরণকালে এৰরূপং মহাপরিচ্চাগং নানুস্সরিত্ৰা তদেৰ পাপকম্মং অনুস্সরন্তী কালং কত্ৰা অৰীচিম্হি নিব্বত্তি. রঞ্ঞো পন সা অতিৰিয পিযা অহোসি. সো বলৰসোকাভিভূতো তস্সা সরীরকিচ্চং কারেত্ৰা ‘‘নিব্বত্তট্ঠানমস্সা পুচ্ছিস্সামী’’তি সত্থু সন্তিকং অগমাসি. সত্থা যথা সো আগতকারণং ন সরতি, তথা অকাসি. সো সত্থু সন্তিকে সারণীযধম্মকথং সুত্ৰা গেহং পৰিট্ঠকালে সরিত্ৰা ‘‘অহং ভণে মল্লিকায নিব্বত্তট্ঠানং পুচ্ছিস্সামীতি সত্থু সন্তিকং গন্ত্ৰা পমুট্ঠো, স্ৰে পুন পুচ্ছিস্সামী’’তি পুনদিৰসেপি অগমাসি. সত্থাপি পটিপাটিযা সত্ত দিৰসানি যথা সো ন সরতি, তথা অকাসি. সাপি সত্তাহমেৰ নিরযে পচ্চিত্ৰা অট্ঠমে দিৰসে ততো চুতা তুসিতভৰনে নিব্বত্তি. কস্মা পনস্স সত্থা অসরণভাৰং অকাসীতি? সা কির তস্স অতিৰিয পিযা অহোসি মনাপা, তস্মা তস্সা নিরযে নিব্বত্তভাৰং সুত্ৰা ‘‘সচে এৰরূপা সদ্ধাসম্পন্না নিরযে নিব্বত্তা, দানং দত্ৰা কিং করিস্সামী’’তি মিচ্ছাদিট্ঠিং গহেত্ৰা পঞ্চন্নং ভিক্খুসতানং গেহে পৰত্তং নিচ্চভত্তং হরাপেত্ৰা নিরযে নিব্বত্তেয্য, তেনস্স সত্থা সত্তাহং অসরণভাৰং কত্ৰা অট্ঠমে দিৰসে পিণ্ডায চরন্তো সযমেৰ রাজকুলদ্ৰারং অগমাসি.
রাজা ‘‘সত্থা আগতো’’তি সুত্ৰা নিক্খমিত্ৰা পত্তং আদায পাসাদং অভিরুহিতুং আরভি. সত্থা পন রথসালায নিসীদিতুং আকারং দস্সেসি. রাজা সত্থারং তত্থেৰ নিসীদাপেত্ৰা যাগুখজ্জকেন পটিমানেত্ৰা ৰন্দিত্ৰা নিসিন্নোৰ অহং, ভন্তে, মল্লিকায দেৰিযা নিব্বত্তট্ঠানং পুচ্ছিস্সামীতি গন্ত্ৰা পমুট্ঠো, কত্থ নু খো সা, ভন্তে, নিব্বত্তাতি. তুসিতভৰনে, মহারাজাতি, ভন্তে, তায তুসিতভৰনে অনিব্বত্তন্তিযা কো অঞ্ঞো নিব্বত্তিস্সতি, ভন্তে, নত্থি তায সদিসা ইত্থী. তস্সা হি নিসিন্নট্ঠানাদীসু ‘‘স্ৰে তথাগতস্স ইদং দস্সামি, ইদং করিস্সামী’’তি দানসংৰিধানং ঠপেত্ৰা অঞ্ঞং কিচ্চমেৰ নত্থি, ভন্তে, তস্সা পরলোকং গতকালতো পট্ঠায সরীরং মে ন ৰহতীতি. অথ নং সত্থা ‘‘মা চিন্তযি, মহারাজ, সব্বেসং ধুৰধম্মো অয’’ন্তি ৰত্ৰা ‘‘অযং, মহারাজ, রথো কস্সা’’তি পুচ্ছি. তং সুত্ৰা রাজা সিরস্মিং অঞ্জলিং পতিট্ঠাপেত্ৰা ‘‘পিতামহস্স মে, ভন্তে’’তি আহ. ‘‘অযং কস্সা’’তি? ‘‘পিতু মে, ভন্তে’’তি. ‘‘অযং পন রথো কস্সা’’তি? ‘‘মম, ভন্তে’’তি. এৰং ৰুত্তে সত্থা, ‘‘মহারাজ, তৰ পিতামহস্স রথো তেনেৰাকারেন তৰ পিতু রথং ন পাপুণি, তৰ পিতু রথো তৰ রথং ন পাপুণি, এৰরূপস্স নাম কট্ঠকলিঙ্গরস্সাপি জরা আগচ্ছতি, কিমঙ্গং পন অত্তভাৰস্স. মহারাজ, সপ্পুরিসধম্মস্সেৰ হি জরা নত্থি, সত্তা পন অজীরকা নাম নত্থী’’তি ৰত্ৰা ইমং গাথমাহ –
১৫১. ‘‘জীরন্তি ৰে রাজরথা সুচিত্তা,
অথো সরীরম্পি জরং উপেতি;
সতঞ্চ ধম্মো ন জরং উপেতি,
সন্তো হৰে সব্ভি পৰেদযন্তী’’তি.
তত্থ ৰেতি নিপাতো. সুচিত্তাতি সত্তহি রতনেহি অপরেহি চ রথালঙ্কারেহি সুট্ঠু চিত্তিতা রাজূনং রথাপি জীরন্তি. সরীরম্পীতি ন কেৰলং রথা এৰ, ইদং সুপ্পটিজগ্গিতং সরীরম্পি খণ্ডিচ্চাদীনি পাপুণন্তং জরং উপেতি. সতঞ্চাতি বুদ্ধাদীনং পন সন্তানং নৰৰিধো লোকুত্তরধম্মো চ কিঞ্চি উপঘাতং ন উপেতীতি ন জরং উপেতি নাম. পৰেদযন্তীতি এৰং সন্তো বুদ্ধাদযো সব্ভি পণ্ডিতেহি সদ্ধিং কথেন্তীতি অত্থো.
দেসনাৰসানে বহূ সোতাপত্তিফলাদীনি পাপুণিংসূতি.
মল্লিকাদেৰীৰত্থু ছট্ঠং.