দসমবলনিদ্দেসো
৮৩১. দসমবলনিদ্দেসে চেতোৰিমুত্তিন্তি ফলসমাধিং. পঞ্ঞাৰিমুত্তিন্তি ফলঞাণং. সেসং সব্বত্থ উত্তানত্থমেৰ. অযং তাৰেত্থ আচরিযানং সমানত্থকথা. পরৰাদী পনাহ – ‘‘দসবলঞাণং নাম পাটিযেক্কং নত্থি, সব্বঞ্ঞুতঞাণস্সেৰাযং পভেদো’’তি. তং ন তথা দট্ঠব্বং. অঞ্ঞমেৰ হি দসবলঞাণং, অঞ্ঞং সব্বঞ্ঞুতঞাণং. দসবলঞাণঞ্হি সকসককিচ্চমেৰ জানাতি. সব্বঞ্ঞুতঞাণং পন তম্পি ততো অৰসেসম্পি জানাতি. দসবলঞাণেসুপি হি পঠমং কারণাকারণমেৰ জানাতি, দুতিযং কম্মন্তরৰিপাকন্তরমেৰ, ততিযং কম্মপরিচ্ছেদমেৰ, চতুত্থং ধাতুনানত্তকরণমেৰ, পঞ্চমং সত্তানং অজ্ঝাসযাধিমুত্তিমেৰ, ছট্ঠং ইন্দ্রিযানং তিক্খমুদুভাৰমেৰ, সত্তমং ঝানাদীহি সদ্ধিং তেসং সংকিলেসাদিমেৰ, অট্ঠমং পুব্বেনিৰুত্থখন্ধসন্ততিমেৰ, নৰমং সত্তানং চুতিপটিসন্ধিমেৰ, দসমং সচ্চপরিচ্ছেদমেৰ. সব্বঞ্ঞুতঞাণং পন এতেহি জানিতব্বঞ্চ ততো উত্তরিতরঞ্চ পজানাতি. এতেসং পন কিচ্চং ন সব্বং করোতি. তঞ্হি ঝানং হুত্ৰা অপ্পেতুং ন সক্কোতি, ইদ্ধি হুত্ৰা ৰিকুব্বিতুং ন সক্কোতি, মগ্গো হুত্ৰা কিলেসে খেপেতুং ন সক্কোতি.
অপিচ পরৰাদী এৰং পুচ্ছিতব্বো – ‘‘দসবলঞাণং নাম এতং সৰিতক্কসৰিচারং, অৰিতক্কৰিচারমত্তং, অৰিতক্কাৰিচারং, কামাৰচরং, রূপাৰচরং, অরূপাৰচরং, লোকিযং, লোকুত্তর’’ন্তি? জানন্তো ‘‘পটিপাটিযা সত্ত ঞাণানি সৰিতক্কসৰিচারানী’’তি ৰক্খতি; ততো ‘‘পরানি দ্ৰে ঞাণানি অৰিতক্কাৰিচারানী’’তি ৰক্খতি; ‘‘আসৰক্খযঞাণং সিযা সৰিতক্কসৰিচারং, সিযা অৰিতক্কৰিচারমত্তং, সিযা অৰিতক্কৰিচার’’ন্তি ৰক্খতি. তথা ‘‘পটিপাটিযা সত্ত কামাৰচরানি, ততো দ্ৰে রূপাৰচরানি, অৰসানে একং লোকুত্তর’’ন্তি ৰক্খতি; ‘‘সব্বঞ্ঞুতঞাণং পন সৰিতক্কসৰিচারমেৰ, কামাৰচরমেৰ, লোকিযমেৰা’’তি ৰক্খতি. ইতি অঞ্ঞদেৰ দসবলঞাণং, অঞ্ঞং সব্বঞ্ঞুতঞাণন্তি.
সম্মোহৰিনোদনিযা ৰিভঙ্গট্ঠকথায
ঞাণৰিভঙ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.