৯. উপনিস্সযপচ্চযনিদ্দেসৰণ্ণনা

৯. উপনিস্সযপচ্চযনিদ্দেসে পুরিমা পুরিমাতি অনন্তরূপনিস্সযে সমনন্তরাতীতা লব্ভন্তি, আরম্মণূপনিস্সযপকতূপনিস্সযেসু নানাৰীথিৰসেন পুরিমতরা. তে তযোপি রাসযো কুসলৰসেন কুসলপদে লব্ভন্তি, কুসলেন পন অকুসলে সমনন্তরাতীতা ন লব্ভন্তি. তেনেৰ ৰুত্তং – ‘‘অকুসলানং ধম্মানং কেসঞ্চি উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো’’তি. ইদঞ্হি – ‘‘কুসলো ধম্মো অকুসলস্স ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো; আরম্মণূপনিস্সযো পকতূপনিস্সযো. আরম্মণূপনিস্সযো – দানং দত্ৰা সীলং সমাদিযিত্ৰা উপোসথকম্মং কত্ৰা তং গরুং কত্ৰা অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং গরুং কত্ৰা রাগো উপ্পজ্জতি, দিট্ঠি উপ্পজ্জতি, পুব্বে সুচিণ্ণানি গরুং কত্ৰা অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং গরুং কত্ৰা রাগো উপ্পজ্জতি, দিট্ঠি উপ্পজ্জতি. ঝানা ৰুট্ঠহিত্ৰা ঝানং গরুং কত্ৰা অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং গরুং কত্ৰা রাগো উপ্পজ্জতি দিট্ঠি উপ্পজ্জতি. পকতূপনিস্সযো – সদ্ধং উপনিস্সায মানং জপ্পেতি, দিট্ঠিং গণ্হাতি. সীলং সুতং চাগং পঞ্ঞং উপনিস্সায মানং জপ্পেতি, দিট্ঠিং গণ্হাতি. সদ্ধা সীলং সুতং চাগো পঞ্ঞা রাগস্স দোসস্স মোহস্স মানস্স দিট্ঠিযা পত্থনায উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো’’তি ইমং নযং সন্ধায ৰুত্তং. কুসলেন অব্যাকতে তযোপি লব্ভন্তি, তথা অকুসলেন অকুসলে.

অকুসলেন পন কুসলে সমনন্তরাতীতা ন লব্ভন্তি. তেন ৰুত্তং – ‘‘কুসলানং ধম্মানং কেসঞ্চি উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো’’তি. ইদম্পি হি – ‘‘অকুসলো ধম্মো কুসলস্স ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. পকতূপনিস্সযো – রাগং উপনিস্সায দানং দেতি, সীলং সমাদিযতি, উপোসথকম্মং করোতি, ঝানং উপ্পাদেতি ৰিপস্সনং উপ্পাদেতি, মগ্গং উপ্পাদেতি, অভিঞ্ঞং উপ্পাদেতি, সমাপত্তিং উপ্পাদেতি; দোসং মোহং মানং দিট্ঠিং পত্থনং উপনিস্সায দানং দেতি…পে… সমাপত্তিং উপ্পাদেতি. রাগো দোসো মোহো মানো দিট্ঠি পত্থনা সদ্ধায সীলস্স সুতস্স চাগস্স পঞ্ঞায উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. পাণং হন্ত্ৰা তস্স পটিঘাতত্থায দানং দেতী’’তিআদিনা নযেন পঞ্হাৰারে আগতং পকতূপনিস্সযমেৰ সন্ধায ৰুত্তং. অকুসলং পন কুসলস্স আরম্মণূপনিস্সযো ন হোতি. কস্মা? তং গরুং কত্ৰা তস্স অপ্পৰত্তনতোতি যথা অনন্তরূপনিস্সযো, এৰং আরম্মণূপনিস্সযোপেত্থ ন লব্ভতীতি ৰেদিতব্বো. অকুসলেন অব্যাকতপদে আরম্মণূপনিস্সযোৰ ন লব্ভতি. ন হি অব্যাকতা ধম্মা অকুসলং গরুং করোন্তি. যস্মা পন অনন্তরতা লব্ভতি, তস্মা এত্থ ‘‘কেসঞ্চী’’তি ন ৰুত্তং. অব্যাকতেন পন অব্যাকতে কুসলে অকুসলেতি তীসু নযেসু তযোপি উপনিস্সযা লব্ভন্তেৰ. পুগ্গলোপি সেনাসনম্পীতি ইদং দ্ৰযং পকতূপনিস্সযৰসেন ৰুত্তং. ইদঞ্হি দ্ৰযং কুসলাকুসলপৰত্তিযা বলৰপচ্চযো হোতি. পচ্চযভাৰো চস্স পনেত্থ পরিযাযৰসেন ৰেদিতব্বোতি অযং তাৰেত্থ পাল়িৰণ্ণনা.

অযং পন উপনিস্সযপচ্চযো নাম সদ্ধিং একচ্চায পঞ্ঞত্তিযা সব্বেপি চতুভূমকধম্মা. ৰিভাগতো পন আরম্মণূপনিস্সযাদিৰসেন তিৰিধো হোতি. তত্থ আরম্মণূপনিস্সযো আরম্মণাধিপতিনা নিন্নানাকরণোতি হেট্ঠা ৰুত্তনযেনেৰ নানপ্পকারভেদতো গহেতব্বো. অনন্তরূপনিস্সযো অনন্তরপচ্চযেন নিন্নানাকরণো, সোপি হেট্ঠা ৰুত্তনযেনেৰ নানপ্পকারভেদতো ৰেদিতব্বো. পচ্চযুপ্পন্নতোপি নেসং তত্থ ৰুত্তনযেনেৰ ৰিনিচ্ছযো ৰেদিতব্বো. পকতূপনিস্সযো পন জাতিৰসেন কুসলাকুসলৰিপাককিরিযরূপভেদতো পঞ্চৰিধো হোতি, কুসলাদীনং পন ভূমিভেদতো অনেকৰিধোতি এৰং তাৰেত্থ নানপ্পকারভেদতো ৰিঞ্ঞাতব্বো ৰিনিচ্ছযো.

এৰং ভিন্নে পনেত্থ তেভূমককুসলো চতুভূমকস্সাপি কুসলস্স অকুসলস্স ৰিপাককিরিযস্সাতি চতুন্নং রাসীনং পকতূপনিস্সযো হোতি. লোকুত্তরো অকুসলস্সেৰ ন হোতি. অম্হাকং আচরিযেন ‘‘লোকুত্তরধম্মো নিব্বত্তিতো’’তি ইমিনা পন নযেন অঞ্ঞেসং অকুসলস্সাপি হোতি. যস্স ৰা উপ্পজ্জিস্সতি, তস্সাপি অনুত্তরেসু ৰিমোক্খেসু পিহং উপট্ঠাপযতো ইমিনা নযেন হোতিযেৰ. অকুসলো সব্বেসম্পি চতুভূমকানং খন্ধানং পকতূপনিস্সযো হোতি, তথা তেভূমকৰিপাকো. লোকুত্তরৰিপাকে হেট্ঠিমানি তীণি ফলানি অকুসলস্সেৰ ন হোন্তি, উপরিট্ঠিমং কুসলস্সাপি. পুরিমনযেন পন অঞ্ঞেসং ৰা যস্স ৰা উপ্পজ্জিস্সতি, তস্স সন্তানে সব্বোপি লোকুত্তরৰিপাকো সব্বেসং কুসলাদীনং অরূপক্খন্ধানং পকতূপনিস্সযো হোতি. কিরিযসঙ্খাতোপি পকতূপনিস্সযো চতুভূমকানং অকুসলাদিখন্ধানং হোতিযেৰ, তথা রূপসঙ্খাতো. সযং পন রূপং ইমস্মিং পট্ঠানমহাপকরণে আগতনযেন উপনিস্সযপচ্চযং ন লভতি, সুত্তন্তিকপরিযাযেন পন লভতীতি ৰত্তুং ৰট্টতি. এৰমেত্থ পচ্চযুপ্পন্নতোপি ৰিঞ্ঞাতব্বো ৰিনিচ্ছযোতি.

উপনিস্সযপচ্চযনিদ্দেসৰণ্ণনা.