৩. অনুলোমপচ্চনীযৰণ্ণনা

৪৫-৪৮. ইদানি অনুলোমপচ্চনীযং হোতি. তং দস্সেতুং সিযা কুসলং ধম্মং পটিচ্চ কুসলো ধম্মো উপ্পজ্জেয্য হেতুপচ্চযা নআরম্মণপচ্চযাতিআদি আরদ্ধং. তত্থ ‘‘হেতুপচ্চযা নআরম্মণপচ্চযা…পে… হেতুপচ্চযা নঅৰিগতপচ্চযা’’তি হেতুপদস্স সেসেসু তেৰীসতিযা পচ্চযেসু একেকেন সদ্ধিং যোজনাৰসেন হেতুপদাদিকে একমূলকে তেৰীসতি অনুলোমপচ্চনীযানি. তেসু একেকস্মিং একূনপঞ্ঞাসং কত্ৰা সত্তৰীসাধিকানি একাদস পুচ্ছাসতানি হোন্তি. দুমূলকে পন হেতারম্মণপদানং সেসেসু দ্ৰাৰীসতিযা পচ্চযেসু একেকেন সদ্ধিং যোজনাৰসেন দ্ৰাৰীসতি অনুলোমপচ্চনীযানীতি এৰং অনুলোমে ৰুত্তেসু সব্বেসু একমূলকাদীসু একেকং পদং পরিহাপেত্ৰা অৰসেসানং ৰসেন পুচ্ছাগণনা ৰেদিতব্বা. একমূলকাদীসু চেত্থ যা পুচ্ছা পাল়িযং আগতা, যা চ ন আগতা, তা সব্বা হেট্ঠা ৰুত্তনযানুসারেনেৰ ৰেদিতব্বা.

তিকঞ্চ পট্ঠানৰরং…পে… ছ অনুলোমপচ্চনীযম্হি নযা সুগম্ভীরাতি এত্থ পন হেট্ঠা ৰুত্তনযেনেৰ দ্ৰে অনুলোমপচ্চনীযানি – ধম্মানুলোমপচ্চনীযং পচ্চযানুলোমপচ্চনীযঞ্চ. তত্থ ‘‘কুসলা ধম্মা’’তি এৰং অভিধম্মমাতিকাপদেহি সঙ্গহিতানং ধম্মানং ‘‘কুসলং ধম্মং পটিচ্চ ন কুসলো ধম্মো’’তি অনুলোমপচ্চনীযদেসনাৰসেন পৰত্তং ধম্মানুলোমপচ্চনীযং নাম. ‘‘হেতুপচ্চযা নআরম্মণপচ্চযা’’তি এৰং চতুৰীসতিযা পচ্চযেসু লব্ভমানপদানং অনুলোমপচ্চনীযদেসনাৰসেন পৰত্তং পচ্চযানুলোমপচ্চনীযং নাম. তত্থ হেট্ঠা অট্ঠকথাযং ‘‘তিকঞ্চ পট্ঠানৰরং…পে… ছ অনুলোমপচ্চনীযম্হি নযা সুগম্ভীরা’’তি অযং গাথা ধম্মানুলোমপচ্চনীযং সন্ধায ৰুত্তা. ইধ পন অযং গাথা ধম্মানুলোমেযেৰ পচ্চযানুলোমপচ্চনীযং সন্ধায ৰুত্তা. তস্মা ‘‘ছ অনুলোমপচ্চনীযম্হি নযা সুগম্ভীরা’’তি অট্ঠকথাগাথায ধম্মানুলোমপচ্চনীযে তিকপট্ঠানাদযো ছ নযা সুগম্ভীরাতি এৰমত্থো ৰেদিতব্বো. ইমস্মিং পনোকাসে হেতুপচ্চযা নারম্মণপচ্চযাতি এৰং পৰত্তে পচ্চযানুলোমপচ্চনীযে এতে ধম্মানুলোমেযেৰ তিকপট্ঠানাদযো ছ নযা সুগম্ভীরাতি এৰমত্থো ৰেদিতব্বো.

তেসু অনুলোমে তিকপট্ঠানেযেৰ কুসলত্তিকমত্তস্স ৰসেন অযং ইমস্মিং পটিচ্চৰারস্স পণ্ণত্তিৰারে সঙ্খিপিত্ৰা পুচ্ছাপভেদো দস্সিতো. সেসেসু পন তিকেসু সেসপট্ঠানেসু চ একাপি পুচ্ছা ন দস্সিতা. ততো পরেসু পন সহজাতৰারাদীসু কুসলত্তিকস্সাপি ৰসেন পুচ্ছং অনুদ্ধরিত্ৰা লব্ভমানকৰসেন ৰিস্সজ্জনমেৰ দস্সিতং. ‘‘ছ অনুলোমপচ্চনীযম্হি নযা সুগম্ভীরা’’তি ৰচনতো পন ইমস্মিং পচ্চযানুলোমপচ্চনীযে ছপি এতে পট্ঠাননযা পুচ্ছাৰসেন উদ্ধরিত্ৰা দস্সেতব্বা. পট্ঠানং ৰণ্ণযন্তানঞ্হি আচরিযানং ভারো এসোতি.