১০. সোতসুত্তং
১৪০. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, অঙ্গেহি সমন্নাগতো রঞ্ঞো নাগো রাজারহো হোতি রাজভোগ্গো, রঞ্ঞো অঙ্গংত্ৰেৰ সঙ্খং গচ্ছতি. কতমেহি পঞ্চহি? ইধ, ভিক্খৰে, রঞ্ঞো নাগো সোতা চ হোতি, হন্তা চ, রক্খিতা চ, খন্তা চ, গন্তা চ.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, রঞ্ঞো নাগো সোতা হোতি? ইধ, ভিক্খৰে, রঞ্ঞো নাগো যমেনং হত্থিদম্মসারথি [হত্থিদম্মসারথী (সী.)] কারণং কারেতি – যদি ৰা কতপুব্বং যদি ৰা অকতপুব্বং – তং অট্ঠিং কত্ৰা [অট্ঠিকত্ৰা (সী. স্যা. কং. পী.) অ. নি. ৪.১১৪] মনসি কত্ৰা সব্বং চেতসা [সব্বচেতসা (?)] সমন্নাহরিত্ৰা ওহিতসোতো সুণাতি. এৰং খো, ভিক্খৰে, রঞ্ঞো নাগো সোতা হোতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, রঞ্ঞো নাগো হন্তা হোতি? ইধ, ভিক্খৰে, রঞ্ঞো নাগো সঙ্গামগতো হত্থিম্পি হনতি [হন্তি (সী. পী.)], হত্থারুহম্পি হনতি, অস্সম্পি হনতি, অস্সারুহম্পি হনতি, রথম্পি হনতি, রথিকম্পি [রথারুহম্পি (পী.)] হনতি, পত্তিকম্পি হনতি. এৰং খো, ভিক্খৰে, রঞ্ঞো নাগো হন্তা হোতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, রঞ্ঞো নাগো রক্খিতা হোতি? ইধ, ভিক্খৰে, রঞ্ঞো নাগো সঙ্গামগতো রক্খতি পুরিমং কাযং, রক্খতি পচ্ছিমং কাযং, রক্খতি পুরিমে পাদে, রক্খতি পচ্ছিমে পাদে, রক্খতি সীসং, রক্খতি কণ্ণে, রক্খতি দন্তে, রক্খতি সোণ্ডং, রক্খতি ৰালধিং, রক্খতি হত্থারুহং. এৰং খো, ভিক্খৰে, রঞ্ঞো নাগো রক্খিতা হোতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, রঞ্ঞো নাগো খন্তা হোতি? ইধ, ভিক্খৰে, রঞ্ঞো নাগো সঙ্গামগতো খমো হোতি সত্তিপ্পহারানং অসিপ্পহারানং উসুপ্পহারানং ফরসুপ্পহারানং ভেরিপণৰসঙ্খতিণৰনিন্নাদসদ্দানং. এৰং খো, ভিক্খৰে, রঞ্ঞো নাগো খন্তা হোতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, রঞ্ঞো নাগো গন্তা হোতি? ইধ, ভিক্খৰে, রঞ্ঞো নাগো যমেনং হত্থিদম্মসারথি দিসং পেসেতি – যদি ৰা গতপুব্বং যদি ৰা অগতপুব্বং – তং খিপ্পমেৰ গন্তা হোতি. এৰং খো, ভিক্খৰে, রঞ্ঞো নাগো গন্তা হোতি.
‘‘ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি অঙ্গেহি সমন্নাগতো রঞ্ঞো নাগো রাজারহো হোতি রাজভোগ্গো, রঞ্ঞো অঙ্গংত্ৰেৰ সঙ্খং গচ্ছতি.
‘‘এৰমেৰং খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু আহুনেয্যো হোতি পাহুনেয্যো দক্খিণেয্যো অঞ্জলিকরণীযো অনুত্তরং পুঞ্ঞক্খেত্তং লোকস্স. কতমেহি পঞ্চহি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু সোতা চ হোতি, হন্তা চ, রক্খিতা চ, খন্তা চ, গন্তা চ.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু সোতা হোতি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু তথাগতপ্পৰেদিতে ধম্মৰিনযে দেসিযমানে অট্ঠিংকত্ৰা মনসি কত্ৰা সব্বং চেতসা সমন্নাহরিত্ৰা ওহিতসোতো ধম্মং সুণাতি. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু সোতা হোতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু হন্তা হোতি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু উপ্পন্নং কামৰিতক্কং নাধিৰাসেতি, পজহতি ৰিনোদেতি (হনতি) [( ) নত্থি সী. পী. পোত্থকেসু অ. নি. ৪.১১৪] ব্যন্তীকরোতি অনভাৰং গমেতি; উপ্পন্নং ব্যাপাদৰিতক্কং…পে… উপ্পন্নং ৰিহিংসাৰিতক্কং…পে… উপ্পন্নুপ্পন্নে পাপকে অকুসলে ধম্মে নাধিৰাসেতি, পজহতি ৰিনোদেতি (হনতি) [( ) নত্থি সী. পী. পোত্থকেসু অ. নি. ৪.১১৪] ব্যন্তীকরোতি অনভাৰং গমেতি. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু হন্তা হোতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু রক্খিতা হোতি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু চক্খুনা রূপং দিস্ৰা ন নিমিত্তগ্গাহী হোতি নানুব্যঞ্জনগ্গাহী. যত্ৰাধিকরণমেনং চক্খুন্দ্রিযং অসংৰুতং ৰিহরন্তং অভিজ্ঝাদোমনস্সা পাপকা অকুসলা ধম্মা অন্ৰাস্সৰেয্যুং, তস্স সংৰরায পটিপজ্জতি; রক্খতি চক্খুন্দ্রিযং; চক্খুন্দ্রিযে সংৰরং আপজ্জতি. সোতেন সদ্দং সুত্ৰা… ঘানেন গন্ধং ঘাযিত্ৰা… জিৰ্হায রসং সাযিত্ৰা… কাযেন ফোট্ঠব্বং ফুসিত্ৰা… মনসা ধম্মং ৰিঞ্ঞায ন নিমিত্তগ্গাহী হোতি নানুব্যঞ্জনগ্গাহী. যত্ৰাধিকরণমেনং মনিন্দ্রিযং অসংৰুতং ৰিহরন্তং অভিজ্ঝাদোমনস্সা পাপকা অকুসলা ধম্মা অন্ৰাস্সৰেয্যুং, তস্স সংৰরায পটিপজ্জতি; রক্খতি মনিন্দ্রিযং; মনিন্দ্রিযে সংৰরং আপজ্জতি. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু রক্খিতা হোতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু খন্তা হোতি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু খমো হোতি সীতস্স উণ্হস্স জিঘচ্ছায পিপাসায ডংসমকসৰাতাতপসরীস [… সিরিংসপ (সী. স্যা. কং. পী.)] পসম্ফস্সানং; দুরুত্তানং দুরাগতানং ৰচনপথানং উপ্পন্নানং সারীরিকানং ৰেদনানং দুক্খানং তিব্বানং খরানং কটুকানং অসাতানং অমনাপানং পাণহরানং অধিৰাসকজাতিকো হোতি. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু খন্তা হোতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু গন্তা হোতি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু যা সা দিসা অগতপুব্বা ইমিনা দীঘেন অদ্ধুনা, যদিদং সব্বসঙ্খারসমথো সব্বূপধিপটিনিস্সগ্গো তণ্হাক্খযো ৰিরাগো নিরোধো নিব্বানং, তং খিপ্পঞ্ঞেৰ গন্তা হোতি. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু গন্তা হোতি.
‘‘ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু আহুনেয্যো হোতি…পে… অনুত্তরং পুঞ্ঞক্খেত্তং লোকস্সা’’তি. দসমং.
রাজৰগ্গো চতুত্থো.