১০. দন্তপোনসিক্খাপদৱণ্ণনা
২৬৪-৫. মুখদ্ৱাৰন্তি কণ্ঠনাড়ি. উচ্চাৰণমত্তন্তি উক্খিপিতব্বমত্তকং. কসটং ছড্ডেত্ৱাতি সমুদাচাৰৱসেন, অছড্ডিতেপি ‘‘ৱট্টতী’’তি ৱুত্তং. হত্থপাসাতিক্কমন্তি দাযকস্স. ভিক্খুস্স দেতীতি অঞ্ঞস্স ভিক্খুস্স. কঞ্জিকন্তি যং কিঞ্চি দ্ৰৱং. পত্তো পটিগ্গহেতব্বোতি ভূমিযং ঠপিতে অভিহাৰাভাৱতো. ‘‘যথা পঠমতৰং পতিতথেৱে দোসো নত্থি, তথা আকিৰিত্ৱা অপনেন্তানং পতিতথেৱেপি অভিহটত্তা নেৱত্থি দোসো’’তি লিখিতং. চৰুকেনাতি খুদ্দকপিণ্ডেন. জাগৰন্তস্সপীতি ‘‘অপি-সদ্দেন সুত্তস্সপী’’তি লিখিতং. কেচীতি অভযগিৰিৱাসিনো. তেহি কাযসংসগ্গে কাযপটিবদ্ধেনাপি তপ্পটিবদ্ধেনাপি থুল্লচ্চযাপত্তি দস্সিতা এৱাতি অত্থো. কাযপটিবদ্ধপটিবদ্ধেনাতি ৱচনমত্তমেৱেতং. ‘‘সত্থকেনাতি পটিগ্গহিতকেনা’’তি লিখিতং, তং দুল্লিখিতং সতিপি মলে পুন পটিগ্গহেতব্বকিচ্চাভাৱতো. কেসঞ্চি অত্থাযাতি অনুপসম্পন্নানং অত্থায. ‘‘সামণেৰস্স হত্থং ফুট্ঠমত্তমেৱ তং পৰিচ্চত্ত’’ন্তি লিখিতং.
পটিগ্গহণুপগভাৰং নাম মজ্ঝিমপুৰিসেন উক্খিপিতব্বকং. মূলপটিগ্গহণমেৱ ৱট্টতীতি এত্থ ‘‘মচ্ছিকৱাৰণত্থন্তি ৱুত্তত্তা ‘অভুঞ্জনত্থাযাপি পটিগ্গহেত্ৱা গহিতে ৱট্টতী’’’তি যে ৱদন্তি, তে ৱত্তব্বা ‘‘সীসমক্খনতেলং পটিগ্গহেত্ৱা ‘ইদং সীসমক্খন’ন্তি অনাভোগেনেৱ সত্তাহং অতিক্কামেন্তস্স কিং নিস্সগ্গিযং ভৱেয্যা’’তিআদি, সুত্তাধিপ্পাযো পন এৱং গহেতব্বো ‘‘মচ্ছিকৱাৰণত্থং বীজন্তস্স তস্মিং লগ্গৰজাদিম্হি পত্তে পতিতে সুখং পৰিভুঞ্জিতুং সক্কা’তি সঞ্ঞায পুব্বে পটিগ্গহিতব্ব’’ন্তি ৱুত্তং. পৰিৱত্তনকথাযং ‘‘অম্হাকং তণ্ডুলেসু খীণেসু এতেহি অম্হাকং হত্থগতেহি সামণেৰসন্তকেহিপি সক্কা পতিট্ঠপেতু’ন্তি ভিক্খূনং চিত্তুপ্পাদো চে সম্ভৱতি, ‘পৰিৱত্তনং সাত্থক’ন্তি উপতিস্সত্থেৰো’’তি ৱুত্তং. যদি এৱং সুদ্ধচিত্তানং নিৰত্থকন্তি আপন্নমেৱ, তথা ‘‘পণ্ডিতো এস সামণেৰো পত্তপৰিৱত্তনং কত্ৱা দস্সতি, মযমেৱ চ ইমস্স ৱিস্সাসেন ৱা যাচিত্ৱা ৱা ভুঞ্জিস্সামা’’তি চিত্তে সতি ভুঞ্জিতুং ন ৱট্টতি কতেপি পৰিৱত্তনেতি চ আপন্নং, কিং বহুনা. নিৰপেক্খেহেৱ গণ্হিতব্বং, ন সাপেক্খেহীতি দস্সনত্থং ৱুত্তন্তি আচৰিযো. অযমেৱত্থো ‘‘সচে পন সক্কোতি ৱিতক্কং সোধেতুং, ততো লদ্ধং খাদিতুম্পি ৱট্টতী’’তি ৱচনেন সিদ্ধোৱ. আধাৰকে পত্তো ঠপিতো হোতি যথাপটিগ্গহিতভাৱে নিৰালযো. সমুদ্দোদকেন অপ্পটিগ্গহিতকেন. মেণ্ডকস্স খীৰং খীৰত্তাৱ ৱট্টতি. ‘‘অত্তনো পন খীৰং মুখেনেৱ পিৱন্তস্স অনাপত্তীতি দস্সেতুং ৱুত্ত’’ন্তি ৱুত্তং. ‘‘সৰীৰনিস্সিতমহাভূতানি হি ইধাধিপ্পেতানী’’তি লিখিতং, তদুভযম্পি ‘‘কপ্পিযমংসখীৰং ৱা’’তিআদিনা নযেন ৱিৰুজ্ঝতি.
অপিচ ‘‘অপ্পটিগ্গহিতভাজনে অঞ্ঞভিক্খুসন্তকে অত্তনো পিণ্ডপাতং পক্খিপতি, ‘তং থোক’ন্তি ৱা অঞ্ঞেন ৱা কাৰণেন ৱদতি, তং সব্বেসং ন কপ্পতি. কস্মা? ৱিনযদুক্কটত্তা. অত্তনা পটিগ্গহেত্ৱা পক্খিপিতব্বং ৱিনযৱিধিং অকত্ৱা দুক্কটন্তি অধিপ্পাযো. এৱং তাদিসং কিমত্থং ন ভুঞ্জতীতি? অট্ঠকথাযং ‘উগ্গহিতকো হোতী’তি ৱুত্তত্তা. এৱঞ্হি তত্থ ৱুত্তং ভূমিযং ৱা ভাজনে ৱা ফলং ৱা যং কিঞ্চি আমিসং ৱা যাৱজীৱিকম্পি অপ্পটিগ্গহিতকং অজানন্তো আমসতি, ন ৱট্টতি, উগ্গহিতকং হোতী’’তি অনুগণ্ঠিপদে ৱুত্তং, তস্মা ইমস্স মতেন ভিক্খু ভিক্খুস্স সচে পত্তে অপ্পটিগ্গহিতে পিণ্ডং ঠপেতি, তং অকপ্পিযং উগ্গহিতকন্তি সিদ্ধং. অযমেৱত্থো ‘‘সচে অত্তনো ৱা ভিক্খূনং ৱা যাগুপচনকভাজনে…পে… নিৰামিসং কত্ৱা পৰিভুঞ্জিতব্ব’’ন্তি ৱচনেন সংসন্দিত্ৱা কথেতব্বো. ‘‘কপ্পিযমংসখীৰং ৱা’’তি পসঙ্গৱসেন ৱুত্তং. দধি চে পটিলদ্ধং, তঞ্চ অধিপ্পেতন্তি কেচি.
দন্তপোনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সমত্তো ৱণ্ণনাক্কমেন ভোজনৱগ্গো চতুত্থো.