২. কাযসংসগ্গসিক্খাপদৱণ্ণনা
২৭০. ‘‘ওতিণ্ণো’’তি ইমিনাস্স সেৱনাধিপ্পাযতা দস্সিতা. ‘‘ৱিপৰিণতেন চিত্তেন মাতুগামেন সদ্ধি’’ন্তি ইমিনাস্স ৱাযামো দস্সিতো. ‘‘সদ্ধি’’ন্তি হি পদং সংযোগং দীপেতি, সো চ পযোগো সমাগমো অল্লীযনং. কেন চিত্তেন? ৱিপৰিণতেন চিত্তেন, ন পত্তপটিগ্গহণাধিপ্পাযাদিনাতি অধিপ্পাযো. ‘‘কাযসংসগ্গং সমাপজ্জেয্যা’’তি ইমিনাস্স ৱাযমতো ফস্সপটিৱিজাননা দস্সিতা হোতি. ৱাযমিত্ৱা ফস্সং পটিৱিজানন্তো হি সমাপজ্জতি নাম. এৱমস্স তিৱঙ্গসম্পত্তি দস্সিতা হোতি. অথ ৱা ওতিণ্ণো. কেন? ৱিপৰিণতেন চিত্তেন যক্খাদিনা সত্তো ৱিয. উপযোগত্থে ৱা এতং কৰণৱচনং. ওতিণ্ণো ৱিপৰিণতং চিত্তং কূপাদিং ৱিয সত্তো. অথ ৱা ‘‘ৰাগতো উত্তিণ্ণো ভৱিস্সামী’’তি ভিক্খুভাৱং উপগতো, ততো উত্তিণ্ণাধিপ্পাযতো ৱিপৰিণতেন চিত্তেন হেতুভূতেন তমেৱ ৰাগং ওতিণ্ণো. মাতুগামেন অত্তনো সমীপং আগতেন, অত্তনা উপগতেন ৱা. এতেন মাতুগামস্স সাৰত্ততা ৱা হোতু ৱিৰত্ততা ৱা, সা ইধ অপ্পমাণা, ন ভিক্খুনীনং কাযসংসগ্গে ৱিয উভিন্নং সাৰত্ততায পযোজনং অত্থি.
কাযসংসগ্গন্তি উভিন্নং কাযানং সম্পযোগং. পদভাজনে পন ‘‘সমাপজ্জেয্যাতি অজ্ঝাচাৰো ৱুচ্চতী’’তি ৱুত্তং, তং সমাপজ্জনং সন্ধায, ন কাযসংসগ্গং. কাযসংসগ্গস্স সমাপজ্জনা হি ‘‘অজ্ঝাচাৰো’’তি ৱুচ্চতি. অট্ঠকথাযং পন ‘‘যো সো কাযসংসগ্গো নাম, সো অত্থতো অজ্ঝাচাৰো হোতী’’তি ৱুত্তং, তং পৰতো পাড়িযং ‘‘সেৱনাধিপ্পাযো, ন চ কাযেন ৱাযমতি, ফস্সং পটিৱিজানাতি, অনাপত্তী’’তি (পাৰা. ২৭৯) ৱুত্তলক্খণেন ৱিৰুজ্ঝতীতি. ফস্সপটিৱিজাননায হি সংসগ্গো দীপিতো. সো চে অজ্ঝাচাৰো হোতি, কথং অনাপত্তি হোতীতি. সুৱুত্তমেতং, কিন্তু ‘‘কাযসংসগ্গং সমাপজ্জেয্যা’’তি পদং উদ্ধৰিত্ৱা ‘‘অজ্ঝাচাৰো ৱুচ্চতী’’তি উভিন্নম্পি পদানং সামঞ্ঞভাজনীযত্তা, সমাপজ্জিতব্বাভাৱে সমাপজ্জনাভাৱেন ‘‘সো অত্থতো অজ্ঝাচাৰো হোতী’’তি ৱুত্তং সিযা.
‘‘হত্থগ্গাহং ৱা’’তি এত্থ হত্থেন সব্বোপি উপাদিন্নকো কাযো সঙ্গহিতো, ন ভিন্নসন্তানো তপ্পটিবদ্ধো হত্থালঙ্কাৰাদি. ৱেণিগ্গহণেন অনুপাদিন্নকো অভিন্নসন্তানো কেসলোমনখদন্তাদিকো কম্মপচ্চযউতুসমুট্ঠানো গহিতোতি ৱেদিতব্বং. তেনেৱাহ অট্ঠকথাযং ‘‘অনুপাদিন্নকেনপি কেনচি কেসাদিনা উপাদিন্নকং ৱা অনুপাদিন্নকং ৱা ফুসন্তোপি সঙ্ঘাদিসেসং আপজ্জতিযেৱা’’তি (পাৰা. অট্ঠ. ২.২৭৪). তেন অনুপাদিন্নকানম্পি কেসলোমাদীনং অঙ্গভাৱো ৱেদিতব্বো. এৱং সন্তেপি ‘‘ফস্সং পটিজানাতীতি তিৱঙ্গসম্পত্তিযা সঙ্ঘাদিসেসো. ফস্সস্স অপ্পটিৱিজাননতো দুৱঙ্গসম্পত্তিযা দুক্কট’’ন্তি ইমিনা পাড়িঅট্ঠকথানযেন ৱিৰুজ্ঝতীতি চে? ন, তদত্থজাননতো. ফুট্ঠভাৱঞ্হি পটিৱিজানন্তোপি ফস্সং পটিৱিজানাতি নাম, অযমেকো অত্থো, তস্মা মাতুগামস্স, অত্তনো চ কাযপৰিযাপন্নানং কেসাদীনং অঞ্ঞমঞ্ঞং ফুট্ঠভাৱং ফুসিত্ৱা তং সাদিযনং ফস্সং পটিৱিজানাতি নাম, ন কাযৱিঞ্ঞাণুপ্পত্তিযা এৱ. অনেকন্তিকঞ্হেত্থ কাযৱিঞ্ঞাণং. মাতুগামস্স উপাদিন্নকেন কাযেন, অনুপাদিন্নকেন ৱা কাযেন ভিক্খুনো উপাদিন্নককাযে ফুট্ঠে পসন্নকাযিন্দ্ৰিযো চে হোতি, তস্স কাযৱিঞ্ঞাণং উপ্পজ্জতি, তেনেৱ ফস্সং পটিৱিজানাতি নাম সো হোতি. অনুপাদিন্নককাযো, লোলুপ্পো অপ্পসন্নকাযিন্দ্ৰিযো ৱা হোতি, তিমিৰৱাতেন উপহতকাযো ৱা তস্স কাযৱিঞ্ঞাণং নুপ্পজ্জতি. ন চ তেন ফস্সং পটিৱিজানাতি নাম, কেৱলং সেৱনাধিপ্পাযেন ৱাযমিত্ৱা কাযসংসগ্গং সমাপজ্জন্তো ফস্সং পটিৱিজানাতি নাম মনোৱিঞ্ঞাণেন, তেন ৱুত্তং ‘‘কাযসংসগ্গং সমাপজ্জেয্যাতি ইমিনাস্স ৱাযমতো ফস্সপটিৱিজাননা দস্সিতা’’তি. অপৰোপি ভিক্খু মাতুগামস্স কাযপটিবদ্ধেন ৱা নিস্সগ্গিযেন ৱা ফুট্ঠো কাযৱিঞ্ঞাণং উপ্পাদেন্তেন ফস্সং পটিৱিজানাতি নাম, তস্মা ৱুত্তং ‘‘অনেকন্তিকঞ্হেত্থ কাযৱিঞ্ঞাণ’’ন্তি. অপৰো ৱত্থং পাৰুপিত্ৱা নিদ্দাযন্তং মাতুগামং কাযসংসগ্গৰাগেন ৱত্থস্স উপৰিভাগে সণিকং ফুসন্তো ৱত্থন্তৰেন নিক্খন্তলোমসম্ফস্সং অপ্পটিৱিজানন্তোপি সেৱনাধিপ্পাযো কাযেন ৱাযমিত্ৱা ফস্সং পটিৱিজানাতি নাম, সঙ্ঘাদিসেসং আপজ্জতি. ‘‘নীলং ঘট্টেস্সামীতি কাযং ঘট্টেতি, সঙ্ঘাদিসেসো’’তি হি ৱুত্তং. অযং দুতিযো অত্থো. এৱং অনেকত্থত্তা, এৱং দুৱিঞ্ঞেয্যাধিপ্পাযতো চ মাতিকাট্ঠকথাযং ফস্সপটিৱিজাননং অঙ্গন্ত্ৱেৱ ন ৱুত্তং. তস্মিঞ্হি ৱুত্তে ঠানমেতং ৱিজ্জতি, যং ভিক্খু সঙ্ঘাদিসেসং আপজ্জিত্ৱাপি নখেন লোমেন সংসগ্গো দিট্ঠো, ন চ মে লোমঘট্টনেন কাযৱিঞ্ঞাণং উপ্পন্নং, তিমিৰৱাতথদ্ধগত্তো চাহং ন ফস্সং পটিৱিজানামীতি অনাপন্নসঞ্ঞী সিযাতি ন ৱুত্তং, অপিচ ‘‘ফস্সং পটিৱিজানাতি, ন চ ফস্সং পটিৱিজানাতী’’তি চ এতেসং পদানং অট্ঠকথাযং ৱুত্তনযং দস্সেত্ৱা সো পঞ্ঞাপেতব্বো. এত্তাৱতা ন তদত্থজাননতোতি কাৰণং ৱিত্থাৰিতং হোতি.
পদভাজনীযৱণ্ণনা
২৭১. ‘‘ৰত্তং চিত্তং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতং ৱিপৰিণত’’ন্তি কিঞ্চাপি সামঞ্ঞেন ৱুত্তং, ৱিনীতৱত্থূসু ‘‘মাতুযা মাতুপেমেন আমসতি…পে… আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি ৱুত্তত্তা কাযসংসগ্গৰাগেনেৱ ৰত্তন্তি ৱেদিতব্বং. তথা ‘‘মাতুগামো নাম মনুস্সিত্থী’’তি কিঞ্চাপি অৱিসেসেন ৱুত্তং, অথ খো অৱিনট্ঠিন্দ্ৰিযাৱ মনুস্সিত্থী ইধাধিপ্পেতা ‘‘মতিত্থিযা কাযসংসগ্গং সমাপজ্জি…পে… আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি ৱুত্তত্তা. ‘‘মনুস্সিত্থী’’তি এত্তাৱতা সিদ্ধে ‘‘ন যক্খী ন পেতী ন তিৰচ্ছানগতা’’তি ৱচনং অৱিনট্ঠিন্দ্ৰিযাপি ন সব্বা মনুস্সৱিগ্গহা ইত্থী ইধ মনুস্সিত্থী নাম. যক্খিআদযো হি অত্তনো জাতিসিদ্ধেন ইদ্ধিৱিসেসেন ইজ্ঝন্তিযো মনুস্সৱিগ্গহাপি হোন্তীতি দস্সনত্থং ৱুত্তং. তাসু যক্খী থুল্লচ্চযৱত্থু হোতি ৱিনীতৱত্থূসু যক্খিযা কাযসংসগ্গেন থুল্লচ্চযস্স ৱুত্তত্তা. তদনুলোমত্তা পেতিত্থী, দেৱিত্থী চ থুল্লচ্চযৱত্থু. তিৰচ্ছানগতিত্থী দুক্কটৱত্থু. তিৰচ্ছানগতমনুস্সৱিগ্গহিত্থী চ থুল্লচ্চযৱত্থুমেৱাতি একে. ৱিভঙ্গে পন ‘‘মনুস্সিত্থী চ হোতি মনুস্সিত্থিসঞ্ঞী’’তি পাড়িযা অভাৱেন ‘‘ইত্থী চ হোতি যক্খিসঞ্ঞী’’তিআদিৱচনে সতি যক্খিআদীনং অনিত্থিতাপসঙ্গতো, ‘‘ইত্থী চ হোতি ইত্থিসঞ্ঞী’’তিআদিম্হি যক্খিআদীনং অন্তোকৰণে সতি তাসং সঙ্ঘাদিসেসৱত্থুভাৱপ্পসঙ্গতো চ যক্খিআদযো ন ৱুত্তাতি ৱেদিতব্বা. একে পন ‘‘ৱিনীতৱত্থুম্হি ‘অঞ্ঞতৰো ভিক্খু তিৰচ্ছানগতিত্থিযা কায…পে… দুক্কটস্সা’তি এত্থ অমনুস্সৱিগ্গহা পাকতিকতিৰচ্ছানগতিত্থী অধিপ্পেতা, তস্মা দুক্কটং ৱুত্তং. ‘ইত্থী চ হোতি তিৰচ্ছানগতসঞ্ঞীতি তিৰচ্ছানগতা চ হোতি ইত্থিসঞ্ঞী’তিআদিৱাৰেসুপি পাকতিকতিৰচ্ছানগতোৱ অধিপ্পেতো, সো চ তিৰচ্ছানগতপুৰিসোৱ. তেনেৱ দুট্ঠুল্লৱাচাঅত্তকআমপাৰিচৰিযসিক্খাপদেসু মনুস্সপুৰিসপটিসংযুত্তৱাৰা ৱিয তিৰচ্ছানপটিসংযুত্তৱাৰাপি নাগতা’’তি ৱদন্তি. তথা পণ্ডকোতি ইধ মনুস্সপণ্ডকোৱ, পুৰিসোতি চ ইধ মনুস্সপুৰিসোৱ আগতো, তস্মা অমনুস্সিত্থী অমনুস্সপণ্ডকো অমনুস্সপুৰিসো তিৰচ্ছানগতিত্থী তিৰচ্ছানগতপণ্ডকো মনুস্সামনুস্সতিৰচ্ছানগতউভতোব্যঞ্জনকা চাতি অট্ঠ জনা ইধ নাগতা, তেসং ৱসেন ৱত্থুসঞ্ঞাৱিমতিভেদৱসেন আপত্তিভেদাভেদৱিনিচ্ছযো, অনাগতৱাৰগণনা চ অসম্মুয্হন্তেন ৱেদিতব্বা, তথা তেসং দুকমিস্সকাদিৱাৰা, আপত্তিঅনাপত্তিভেদৱিনিচ্ছযো চ. ‘‘তত্থ অমনুস্সপণ্ডকঅমনুস্সপুৰিসতিৰচ্ছানগতিত্থিতিৰচ্ছানগতপণ্ডকাতি চত্তাৰো দুক্কটৱত্থুকা, অমনুস্সিত্থিমনুস্সউভতোব্যঞ্জনকা থুল্লচ্চযৱত্থুকা, অমনুস্সউভতোব্যঞ্জনকা তিৰচ্ছানগতউভতোব্যঞ্জনকা দুক্কটৱত্থুকা, পাড়িযং পন অমনুস্সিত্থিযা অনাগতত্তা অমনুস্সপণ্ডকা, উভতোব্যঞ্জনকা পুৰিসা চ নাগতা. তিৰচ্ছানগতিত্থিপণ্ডকউভতোব্যঞ্জনকা তিৰচ্ছানগতপুৰিসেন সমানগতিকত্তা নাগতা, মনুস্সউভতোব্যঞ্জনকো মনুস্সপণ্ডকেন সমানগতিকত্তা অনাগতো’’তি ৱদন্তি. অট্ঠকথাযং (পাৰা. অট্ঠ. ২.২৮১) পন ‘‘নাগমাণৱিকাযপি সুপণ্ণমাণৱিকাযপি কিন্নৰিযাপি গাৱিযাপি দুক্কটমেৱা’’তি ৱুত্তত্তা তদেৱ পমাণতো গহেতব্বং.
তত্ৰাযং ৱিচাৰণা – ‘‘ন, ভিক্খৱে, তিৰচ্ছানগতস্স নিসিন্নপৰিসায পাতিমোক্খং উদ্দিসিতব্ব’’ন্তি (মহাৱ. ১৮৩) এত্থ ‘‘তিৰচ্ছানগতোতি যস্স উপসম্পদা পটিক্খিত্তা’’তি (কঙ্খা. অট্ঠ. নিদানৱণ্ণনা) অট্ঠকথাযং ৱুত্তত্তা তিৰচ্ছানগতমনুস্সৱিগ্গহো পাকতিকতিৰচ্ছানগততো ৱিসিট্ঠো, তথা যক্খপেততিৰচ্ছানগতমনুস্সৱিগ্গহানং ‘‘তিৰচ্ছানগতস্স চ দুক্খুপ্পত্তিযং অপিচ দুক্কটমেৱা’’তি এত্থ ৱিসেসেত্ৱা ৱুত্তত্তা চ ‘‘পতনৰূপং পমাণং, ন মৰণৰূপ’’ন্তি এত্থ আপত্তিৱিসেসৱচনতো চ ‘‘উভতো অৱস্সুতে যক্খস্স ৱা পেতস্স ৱা পণ্ডকস্স ৱা তিৰচ্ছানগতমনুস্সৱিগ্গহস্স ৱা অধক্খকং উব্ভজাণুমণ্ডলং কাযেন কাযং আমসতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি (পাচি. ৬৬১) সামঞ্ঞেন ৱচনতো চ সো ৱিসিট্ঠোতি সিদ্ধং. ৱিসিট্ঠত্তা চ তিৰচ্ছানগতমনুস্সৱিগ্গহিত্থিযা কাযসংসগ্গং সমাপজ্জন্তস্সাতি ৱিসেসো হোতি, তস্মা তত্থ আপত্তিৱিসেসেন ভৱিতব্বং. যদি কাযসংসগ্গসিক্খাপদে তিৰচ্ছানগতমনুস্সৱিগ্গহিত্থীপি অধিপ্পেতা, ৰূপসামঞ্ঞেন সঞ্ঞাৱিৰাগত্তাসম্ভৱতো দুট্ঠুল্লৱাচাঅত্তকামপাৰিচৰিযসিক্খাপদেসুপি সা ৱত্তব্বা ভৱেয্য, সা চানাগতা. সৰূপেন সংখিত্তৱাৰত্তা নাগতাতি চে? ইত্থী চ হোতি তিৰচ্ছানগতো চ উভিন্নং ইত্থিসঞ্ঞীতি ইধ আগতত্তা পুৰিসলিঙ্গনিদ্দেসো ন যুজ্জতি, তস্মা তিৰচ্ছানগতপুৰিসো চ ইধ আগতো, তিৰচ্ছানগতমনুস্সৱিগ্গহিত্থিযা পাড়িযং অনাগতাযপি দুক্কটমেৱ অট্ঠকথাযং ৱুত্তত্তাতি ইমস্স ৱচনস্স কাৰণচ্ছাযা পৰিযেসিতব্বাতি অধিপ্পাযো. ইদং ন যুজ্জতি. কস্মা? ইত্থীনং, পুৰিসানঞ্চ একতো ৱচনে পুৰিসলিঙ্গসব্ভাৱতো. ইধ তিৰচ্ছানগতপুৰিসপণ্ডকিত্থিযো তিস্সোপি একতো সম্পিণ্ডেত্ৱা ‘‘তিৰচ্ছানগতো’’তি ৱুত্তং.
তত্থ চ মনুস্সৱিগ্গহামনুস্সৱিগ্গহেসু ইত্থিপণ্ডকপুৰিসসঞ্ঞিতা যথাসম্ভৱং ৱেদিতব্বা. দুট্ঠুল্লৱাচাদিসিক্খাপদদ্ৱযে ৱাৰানং সংখিত্তত্তা পুৰিসতিৰচ্ছানগতাদযো নাগতা. যথাৱুত্তেসু আপত্তি, তথা তত্থাপি. অঞ্ঞথা পুৰিসং ওভাসন্তস্স চ অনাপত্তীতি পণ্ডকং ওভাসন্তস্স চ থুল্লচ্চযন্তি মাতিকাট্ঠকথাযং ৱুত্তং. তস্মা তে ৱাৰা সংখিত্তাতি পঞ্ঞাযন্তীতি. ৱিসেসো চ পণ্ডকে, পুৰিসে, তিৰচ্ছানগতে চ ইত্থিসঞ্ঞিস্স অত্থি, তথাপি তত্থ দুক্কটং ৱুত্তং, তস্মা অট্ঠকথাযং ৱুত্তমেৱ পমাণন্তি দ্ৱিন্নমেতেসং ৱাদানং যত্থ যুত্তি ৱা কাৰণং ৱা অতিৰেকং দিস্সতি, তং ৱিচাৰেত্ৱা গহেতব্বন্তি আৰিচযো. এৱৰূপেসু ঠানেসু সুট্ঠু ৱিচাৰেত্ৱা কথেতব্বং.
তত্থ পাড়িযং আগতৱাৰগণনা তাৱ এৱং সঙ্খেপতো ৱেদিতব্বা – ইত্থিমূলকা পঞ্চ ৱাৰা পণ্ডকপুৰিসতিৰচ্ছানগতমূলকা চ পঞ্চ পঞ্চাতি ৱীসতি ৱাৰা একমূলকা, তথা দুমূলকা ৱীসতি, মিস্সকমূলকা ৱীসতীতি সট্ঠি ৱাৰা, তানি তীণি ৱীসতিকানি হোন্তি. একেকস্মিং ৱীসতিকে একেকমূলৱাৰং গহেত্ৱা কাযেন কাযপটিবদ্ধৱাৰা তযো ৱুত্তা. সেসা সত্তপঞ্ঞাস ৱাৰা সংখিত্তা, তথা কাযপটিবদ্ধেন কাযৱাৰা তযো ৱুত্তা, সেসা সংখিত্তা, এৱং কাযপটিবদ্ধেন কাযপটিবদ্ধৱাৰেপি নিস্সগ্গিযেন কাযৱাৰেপি নিস্সগ্গিযেন কাযপটিবদ্ধৱাৰেপি নিস্সগ্গিযেন নিস্সগ্গিযৱাৰেপি তযো তযো ৱাৰা ৱুত্তা, সেসা সংখিত্তা. এৱং ছন্নং তিকানং ৱসেন অট্ঠাৰস ৱাৰা আগতাতি সৰূপতো ৱুত্তা, সেসা দ্ৱেচত্তালীসাধিকানি তীণি ৱাৰসতানি সংখিত্তানি. ততো পৰং মাতুগামস্স সাৰত্তপক্খে কাযেন কাযন্তি একমেকং ৱড্ঢেত্ৱা পুব্বে ৱুত্তা অট্ঠাৰস ৱাৰা আগতাতি একৱীসতি ৱাৰা সৰূপেন আগতা, নৱনৱুতাধিকানি তীণি ৱাৰসতানি সংখিত্তানি. ততো পৰং আপত্তানাপত্তিদীপকা চত্তাৰো সেৱনাধিপ্পাযমূলকা চত্তাৰো মোক্খাধিপ্পাযমূলকাতি দ্ৱে চতুক্কা আগতা.
তত্থাযং ৱিসেসো – যদিদং মাতিকায পৰামসনপদং, তেন যস্মা আমসনাদীনি ছুপনপৰিযোসানানি দ্ৱাদসপি পদানি গহিতানি, তস্মা পদুদ্ধাৰং অকত্ৱা ‘‘আমসনা পৰামসনং ছুপন’’ন্তি আহ. পৰামসনং নাম আমসনা. ‘‘ছুপন’’ন্তি হি ৱুত্তে পৰামসনম্পি ৱিসুং একত্তং ভৱেয্যাতি ৱেদিতব্বং. ইত্থী চ হোতি ইত্থিসঞ্ঞী চাতি ইমস্মিং পঠমৱাৰে এৱ দ্ৱাদসপি আমসনাদীনি যোজেত্ৱা দস্সিতানি. ততো পৰং আদিম্হি দ্ৱে পদানীতি চত্তাৰি পদানি আগতানি, ইতৰানি সংখিত্তানীতি ৱেদিতব্বানি. নিস্সগ্গিযেন কাযৱাৰাদীসু পন সব্বাকাৰেন অলাভতো আমসনমেৱেকং আগতং, নেতৰানি. ‘‘সঞ্চোপেতি হৰতী’’তি পাঠো, সঞ্চোপেতি চ. গণ্ঠিপদেসু পন ‘‘পুৰিমনযেনেৱাতি ৰজ্জুৱত্থাদীহি পৰিক্খিপনে’’তি চ পচ্ছা ‘‘পুৰিমনযেনেৱাতি সম্মসনা হোতী’’তি চ ‘‘ৱেণিগ্গাহে আপত্তিযা পঞ্ঞত্তত্তা লোমফুসনেপি সঙ্ঘাদিসেসো’’তি চ ‘‘তং পকাসেতুং উপাদিন্নকেন হীতিআদি ৱুত্ত’’ন্তি চ লিখিতং.
যথানিদ্দিট্ঠনিদ্দেসেতি ইমস্মিংযেৱ যথানিদ্দিট্ঠে নিদ্দেসে. ‘‘সদিসং অগ্গহেসী’’তি ৱুত্তে তাদিসং অগ্গহেসীতি গৰুকং তত্থ কাৰযেতি অত্থো, কাযসংসগ্গৱিভঙ্গে ৱাতি অত্থো. ইতৰোপি কাযপটিবদ্ধছুপনকো. গহণে চাতি গহণং ৱা. ৱিৰাগিতেতি ৱিৰদ্ধে. সাৰত্তন্তি কাযসংসগ্গৰাগেন ৰত্তং, অত্তনা অধিপ্পেতন্তি অত্থো. ‘‘মাতুভগিনিআদিৱিৰত্তং গণ্হিস্সামী’’তি ৱিৰত্তং ঞাতিপেমৱসেন গণ্হি, এত্থ দুক্কটং যুত্তং. ‘‘কাযসংসগ্গৰাগং ৱা সাৰত্তং গণ্হিস্সামী’’তি ৱিৰত্তং মাতৰং গণ্হি, অনধিপ্পেতং গণ্হি. এত্থ মহাসুমত্থেৰৱাদেন থুল্লচ্চযং ‘‘কাযং গণ্হিস্সামী’’তি কাযপ্পটিবদ্ধং গণ্হাতি, থুল্লচ্চযন্তি লদ্ধিকত্তা. ‘‘ইত্থী চ হোতি ইত্থিসঞ্ঞী সাৰত্তো চ, ভিক্খু চ নং ইত্থিযা কাযেন কাযং আমসতি, আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্সা’’তি (পাৰা. ২৭৩) ৱচনতো সঙ্ঘাদিসেসোপি খাযতি. ‘‘ৱিৰত্তং গণ্হিস্সামী’’তি সাৰত্তং গণ্হাতি, এত্থপি সঙ্ঘাদিসেসোৱ খাযতি ‘‘নীলং ঘট্টেস্সামী’তি কাযং ঘট্টেতি, সঙ্ঘাদিসেসো’’তি ৱচনতো. এত্থ পন ‘‘ন পুব্বভাগে কাযসংসগ্গৰাগত্তা’’তি অনুগণ্ঠিপদে কাৰণং ৱুত্তং. কেচি পন ‘‘গৰুকাপত্তিভযেন ‘নীলমেৱ ঘট্টেস্সামী’তি ৱাযামন্তো কাযং ঘট্টেতি, পুব্বভাগে তস্স ‘কাযপটিবদ্ধং ঘট্টেস্সামী’তি পৱত্তত্তা দুক্কটেন ভৱিতব্ব’’ন্তি ৱদন্তি. ধম্মসিৰিত্থেৰো ‘‘এৱৰূপে সঙ্ঘাদিসেসো’’তি ৱদতি কিৰ. ‘‘ইত্থিউভতোব্যঞ্জনকইত্থিযা পুৰিসউভতোব্যঞ্জনকপুৰিসে ৱুত্তনযেন আপত্তিভেদো, ইত্থিলিঙ্গস্স পটিচ্ছন্নকালেপি ইত্থিৱসেনেৱ আপত্তী’’তি ৱদন্তি.
ৱিনীতৱত্থুৱণ্ণনা
২৮১. তিণণ্ডুপকন্তি হিৰিৱেৰাদিমূলানি গহেত্ৱা কত্তব্বং. তালপণ্ণমুদ্দিকন্তি তালপণ্ণমযং অঙ্গুলিমুদ্দিকং, তেন তালপণ্ণমযং কটং, কটিসুত্তকং, কণ্ণপিড়ন্ধনাদি সব্বং ন ৱট্টতীতি সিদ্ধং. তম্বপণ্ণিৱাসিনো ইত্থিৰূপং লিখিতং, কটিকপটঞ্চ ন ছুপন্তি কিৰ. আকৰতো মুত্তমত্তো. ৰতনমিস্সোতি অলঙ্কাৰত্থং কতো কঞ্চনলতাদিৱিনদ্ধো. সুৱণ্ণেন সদ্ধিং যোজেত্ৱা পচিত্ৱাতি সুৱণ্ণৰসং পক্খিপিত্ৱা পচিত্ৱা. বীজতো ধাতুপাসাণতো পট্ঠায. থেৰো ন কপ্পতীতি ‘‘তুম্হাকং পেসিত’’ন্তি ৱুত্তত্তা. ‘‘চেতিযস্স পূজং কৰোথা’’তি ৱুত্তে ৱট্টতি কিৰ. বুব্বুড়কং তাৰকং. আৰকূটলোহম্পি জাতৰূপগতিকমেৱ.
ৱুত্তঞ্হেতং অন্ধকট্ঠকথাযং –
‘‘আৰকূটলোহং সুৱণ্ণসদিসমেৱ, সুৱণ্ণং অনুলোমেতি, অনামাস’’ন্তি.
‘‘ভেসজ্জত্থায পন ৱট্টতী’’তি ৱচনতো মহাঅট্ঠকথাযং ৱুত্তনযেকদেসোপি অনুঞ্ঞাতো হোতীতি তত্থ তত্থ অধিপ্পাযং ঞত্ৱা ৱিভাৱেতব্বং.
কাযসংসগ্গসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.