১৫৭. সোণকুটিকণ্ণৱত্থুকথা
২৫৭. এতেনাতি ‘‘কুৰৰঘৰে’’তি পাঠেন. অস্সাতি মহাকচ্চানস্স. পপাতনামকেতি যস্মা মহাতটো এত্থ অত্থি, তস্মা পপাতনামকো হোতি. এতেনাতি ‘‘পপাতকে পব্বতে’’তি পাঠেন. অস্সাতি মহাকচ্চানস্স. কোটিঅগ্ঘনকং পিড়ন্ধনং কণ্ণে এতস্সত্থীতি কুটিকণ্ণোতি ৱচনত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘কোটিঅগ্ঘনকং পনা’’তিআদি. পিড়ন্ধতি অনেনাতি পিড়ন্ধনং, অলঙ্কাৰো. দন্তজো চতুত্থক্খৰো. ‘‘পসাদজনক’’ন্তি ইমিনা পসাদং জনেতীতি পাসাদিকোতি ৱচনত্থং দস্সেতি. পসাদনীযন্তি পসাদিতব্বং, পসাদিতুং অৰহন্তি অত্থো. অত্থৱচনন্তি অত্থো ৱুচ্চতি অনেনাতি অত্থৱচনং. পাড়িযং ইদানি পোত্থকেসু ‘‘পসাদনীয’’ন্তি পাঠো নত্থি. ‘‘পাসাদিক’’ন্তিপদস্স পুব্বে ‘‘দস্সনীয’’ন্তি পাঠোযেৱ অত্থি. উত্তমদমথসমথন্তিএত্থ দমথসদ্দস্স ঞাণত্থঞ্চ ইন্দ্ৰিযসংৱৰত্থঞ্চ সমথসদ্দস্স সমাধত্থঞ্চ চিত্তূপসমত্থঞ্চ দস্সেন্তো আহ ‘‘উত্তমং দমথঞ্চা’’তিআদি. চসদ্দেন দ্ৱন্দৱাক্যং দস্সেতি. ৱিসূকাযিকৱিপ্ফন্দিতানন্তি ৱিসূকায পটিপক্খায পৱত্তানং দিট্ঠিচিত্তসঙ্খাতানং ৱিৱিধচলনানং. ‘‘ৱীৰিযিন্দ্ৰিয’’ন্তি ইমিনা যতিন্দ্ৰিযন্তি এত্থ যতসদ্দো ৱীৰিযৱাচকোতি দস্সেতি. নাগন্তি এত্থ নত্থি আগু পাপমেতস্সাতি নাগোতি ৱচনত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘আগুৱিৰহিত’’ন্তি কিং দিৱসতো পট্ঠাযাতি আহ ‘‘মম পব্বজ্জাদিৱসতো পট্ঠাযা’’তি. কণ্হা মত্তিকা উত্তৰি এত্থাতি কণ্হুত্তৰাতি অত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘কণ্হমত্তিকুত্তৰা’’তি. ‘‘উপৰী’’তি ইমিনা উত্তৰসদ্দস্স অত্থং দস্সেতি. ‘‘গুন্নং খুৰেহী’’তি ইমিনা গুন্নং খুৰকণ্টকসদিসত্তা গোকণ্টকা নামাতি দস্সেতি. তে গোকণ্টকে ৰক্খিতুন্তি সম্বন্ধো. এৱং খৰা ভূমি হোতীতি যোজনা. এতেহীতি এৰগূআদীহি চতূহি তিণেহি. তন্তি এৰগূতিণং. তেনাতি মোৰগূতিণেন. জন্তুস্স ৱণ্ণোতি সম্বন্ধো. সেনাসনং পঞ্ঞপেসীতি এত্থ কিং নাম সেনাসনং পঞ্ঞপেসীতি আহ ‘‘ভিসিং ৱা কটসাৰকং ৱা পঞ্ঞপেসী’’তি. পঞ্ঞপেত্ৱা চ পন সোণস্স আৰোচেসি. কিং আৰোচেসীতি আহ ‘‘আৱুসো’’তিআদি. সত্থা ৱসিতুকামোতি সম্বন্ধো.
২৫৮. ‘‘তস্স সোণস্সা’’তি ইমিনা পটিভাতু তন্তি এত্থ ‘‘ত’’ন্তিপদং সাম্যত্থে উপযোগৱচনন্তি দস্সেতি. তন্তি তৱ. অট্ঠকৱগ্গিকানীতি অট্ঠপমাণো, অট্ঠসমূহো ৱা ৱগ্গো এতেসন্তি অট্ঠকৱগ্গিকানি. কামসুত্তাদীনি (সু. নি. ৭৭২ আদযো) সোড়স সুত্তানি. যোতি পুগ্গলো, সমন্নাগতোতি সম্বন্ধো. অৰিযোপীতি পিসদ্দো ন কেৱলং সুচিসমন্নাগতোযেৱ পাপে ন ৰমতি, অথ খো অৰিযোপীতি দস্সেতি. ‘‘পটিভাতু ত’’ন্তি পাঠতো যাৱ ‘‘সুচীতি ৱুত্ত’’ন্তি পাঠা কেসুচিযেৱ অট্ঠকথাপোত্থকেসু অত্থি. অযং খ্ৱস্সাতি এত্থ অস্সসদ্দো আখ্যাতোতি আহ ‘‘ভৱেয্যা’’তি. পৰিদস্সেসীতি পঞ্চ ৱৰানি পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা দস্সেসি. যং ৱচনং মে উপজ্ঝাযো জানাপেতি, তস্স ৱচনস্স অযং কালো ভৱেয্যাতি যোজনা.
২৫৯. ৱিনযধৰপঞ্চমেনাতি এত্থ উপজ্ঝাযপঞ্চমেনাতি অত্থং পটিক্খিপন্তো আহ ‘‘অনুস্সাৱনাচৰিযপঞ্চমেনা’’তি. উপাহনকোসকোতি উপাহনায পক্খিপনোকাসো কোসকো. এড়কচম্মঅজচম্মেসু অকপ্পিযং নাম নত্থি. মিগচম্মে পন কিঞ্চি ৱট্টতি, ন কিঞ্চি ৱট্টতি. তং ৱিভজিত্ৱা দস্সেন্তো আহ ‘‘মিগচম্মে’’তিআদি. এতেসংযেৱাতি এণিমিগাদীনং ছন্নমেৱ. অঞ্ঞেসং পনাতি ছহি মিগেহি অৱসেসানং পন. তেসং চম্মং ন ৱট্টতীতি সম্বন্ধো.
গাথাযং মক্কটো চ কাড়সীহো চ সৰভো চ কদলিমিগো চ কেচি যে ৱাড়মিগা অত্থি, তে চাতি যোজনা. তেসন্তি মক্কটাদীনং.
তত্থাতি গাথায, মক্কটাদীসু ৱা. ‘‘সীহব্যগ্ঘঅচ্ছতৰচ্ছা’’তি ইমিনা ৱাড়মিগানং সৰূপং দস্সেতি. এত্তকাযেৱ ৱাড়মিগাতি আহ ‘‘ন কেৱল’’ন্তিআদি. এতেসংযেৱাতি সীহব্যগ্ঘঅচ্ছতৰচ্ছানমেৱ. ন চম্মং ন ৱট্টতীতি সম্বন্ধো. যেসন্তি ছন্নং এণিমিগাদীনং. তেতি ছ এণিমিগাদিকে. হি সচ্চং সব্বেসং এতেসং ৱাড়মিগানং চম্মং ন ৱট্টতীতি যোজনা. আহৰিত্ৱা ৱা ন দিন্নন্তি আহৰিত্ৱা ৱা হত্থে ৱা পাদমূলে ৱা ঠপেত্ৱা ন দিন্নং. ‘‘গণনং ন উপেতী’’তি ইমিনা গণনং উপগচ্ছতীতি গণনূপগন্তি অত্থং দস্সেতি. অধিট্ঠিতঞ্চাতি অধিট্ঠিতং পন. যদাতি যস্মিং কালে. ততোতি কালতো.
ইতি চম্মক্খন্ধকৱণ্ণনায যোজনা সমত্তা.