৯. ৰতনৱগ্গো

১. অন্তেপুৰসিক্খাপদৱণ্ণনা

অনিক্খন্তৰাজকে অনিগ্গতৰতনকেতি এত্থ ‘‘সযনিঘৰে’’তি পাঠসেসো দট্ঠব্বোতি আহ ‘‘অনিক্খন্তো ৰাজা ইতো’’তিআদি. তত্থ ইতোতি সযনিঘৰতো. সযনিঘৰেতি সযনীযঘৰে. যত্থ ৰঞ্ঞো সযনং পঞ্ঞত্তং হোতি, অন্তমসো সাণিপাকাৰপৰিক্খিত্তম্পি, তস্মিন্তি ৱুত্তং হোতি. ৰতিজননট্ঠেন ৰতনং, হত্থিআদি. ইধ পন ইত্থিৰতনং অধিপ্পেতন্তি আহ ‘‘ৰতনং ৱুচ্চতি মহেসী’’তি.

উভোসূতি ৰাজমহেসীসু. কিৰিযাকিৰিযন্তি এত্থ ইন্দখীলাতিক্কমো কিৰিযং, অপ্পটিসংৱিদিতং অকিৰিযন্তি দট্ঠব্বং.

অন্তেপুৰসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২. ৰতনসিক্খাপদৱণ্ণনা

মুত্তাদিদসৱিধন্তি ‘‘মুত্তা মণি ৱেড়ুৰিযো সঙ্খো সিলা পৱাড়ং ৰজতং জাতৰূপং লোহিতঙ্কো মসাৰগল্ল’’ন্তি (পাচি. ৫০৬) দসৱিধং ৰতনং. অজ্ঝাৱসথেতি গেহে. তেনাহ ‘‘পৰিক্খিত্তস্সা’’তিআদি, পৰিক্খিত্তস্স আৱসথস্সাতি অত্থো. আৱসথোতি চেত্থ অন্তোগামে নিৱিট্ঠগেহং অধিপ্পেতং. আৰামে নিৱিট্ঠগেহং পন অজ্ঝাৰামগ্গহণেনেৱ গহিতং. ‘‘আৱসথোতি চেত্থ অন্তোআৰামে ৱা হোতু, অঞ্ঞত্থ ৱা, অত্তনো ৱসনট্ঠানং ৱুচ্চতী’’তি (সাৰত্থ. টী. পাচিত্তিয ৩.৫০৬) কেচি. সব্বেসম্পি অত্থায দুক্কটমেৱাতি অত্তনো ৱা তেসং সঙ্ঘাদীনং ৱা অত্থায উগ্গণ্হন্তস্স ৱা উগ্গণ্হাপেন্তস্স ৱা দুক্কটমেৱ. সচে পন মাতাপিতূনং সন্তকং অৱস্সং পটিসামেতব্বং কপ্পিযভণ্ডং হোতি, অত্তনো অত্থায গহেত্ৱা পটিসামেতব্বন্তি আহ ‘‘তাদিসং পনা’’তিআদি. তাদিসন্তি যং মাতাপিতূনং সন্তকং অৱস্সং পটিসামেতব্বং কপ্পিযভণ্ডং, তাদিসং. ছন্দেনপি ভযেনপীতি ৱড্ঢকিআদীসু ছন্দেনপি, ৰাজৱল্লভেসু ভযেনপি.

তাদিসে ঠানেতি মহাৱিহাৰসদিসস্স মহাৰামস্স পাকাৰপৰিক্খিত্তে পৰিৱেণে. সঞ্ঞাণং কত্ৱাতি ‘‘এত্তকা কহাপণা’’তিআদিনা ৰূপেন ৱা লঞ্ছনাদিনিমিত্তেন ৱা সঞ্ঞাণং কত্ৱা, সল্লক্খেত্ৱাতি অত্থো. পতিৰূপানং ভিক্খূনং হত্থেতি লজ্জীনং কুক্কুচ্চকানং ভিক্খূনং হত্থে. লোলজাতিকানঞ্হি হত্থে ঠপেতুং ন লব্ভতি. নেৱ পক্কমতীতি নেৱ তম্হা আৱাসা পক্কমতি. ‘‘থাৱৰং সেনাসনং ৱা’’তিআদিনা অত্তনো চীৱৰাদিমূলং ন কাতব্বন্তি (পাচি. অট্ঠ. ৫০৬) দস্সেতি. তং দস্সেত্ৱাতি যং থাৱৰসেনাসনাদি কতং, তং উপাসক তৱ সন্তকেন ইদং নাম কতন্তি এৱং দস্সেত্ৱা. সমাদপেত্ৱাতি অঞ্ঞং সমাদপেত্ৱা, ‘‘উদ্দিস্স অৰিযা তিট্ঠন্তি, এসা অৰিযান যাচনা’’তি ৱুত্তনযেন যাচিত্ৱাতি অত্থো.

অনুঞ্ঞাতট্ঠানেতি অজ্ঝাৰামঅজ্ঝাৱসথে. আমাসন্তি আমসিতব্বঞ্চেৱ পটিসামেতব্বঞ্চ ৱত্থাদি.

ৰতনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৩. ৱিকালগামপ্পৱেসনসিক্খাপদৱণ্ণনা

চাৰিত্তেতি চাৰিত্তসিক্খাপদে. উপচাৰন্তি দুতিযলেড্ডুপাতং. অঞ্ঞং গামং গচ্ছন্তানং পুন আপুচ্ছনকিচ্চং নত্থীতি উস্সাহং অপ্পটিপ্পস্সম্ভেত্ৱা অঞ্ঞং গামং গচ্ছন্তানং গামসতম্পি হোতু, পুন আপুচ্ছনকিচ্চং নত্থীতি অত্থো. তেনাহ ‘‘সচে পনা’’তিআদি. উস্সাহন্তি গামপ্পৱিসনুস্সাহং. অন্তৰাৰামাদীসু (পাচি. অট্ঠ. ৫১৫) ন কেৱলং অনাপুচ্ছা গচ্ছন্তস্সেৱ, কাযবন্ধনং অবন্ধিত্ৱা সঙ্ঘাটিং অপাৰুপিত্ৱা গচ্ছন্তস্সাপি অনাপত্তি. আপদাসূতি সীহো ৱা ব্যগ্ঘো ৱা আগচ্ছতি, মেঘো ৱা উট্ঠেতি, অঞ্ঞো ৱা কোচি উপদ্দৱো উপ্পজ্জতি, অনাপত্তি. এৱৰূপাসু আপদাসু বহিগামতো অন্তোগামং পৱিসিতুং ৱট্টতি.

ৱিকালগামপ্পৱেসনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৪. সূচিঘৰসিক্খাপদৱণ্ণনা

তং অস্স অত্থীতি (সাৰত্থ. টী. পাচিত্তিয ৩.৫১৭) পঠমং ভিন্দিত্ৱা পচ্ছা দেসেতব্বত্তা তং ভেদনকং অস্স পাচিত্তিযস্স অত্থীতি.

অৰণিকেতি অৰণিধনুকে. ৱিধেতি ৱেধকে. ৱাসিজটেতি ৱাসিদণ্ডকে চ.

সূচিঘৰসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৫. মঞ্চপীঠসিক্খাপদৱণ্ণনা

অট্ঠঙ্গুলপাদকন্তি ভাৱনপুংসকনিদ্দেসো. ‘‘ছেদনকং ভেদনকসদিসমেৱা’’তি ইমিনা ‘‘ছেদনমেৱ ছেদনকং, তং অস্স অত্থীতি ছেদনক’’ন্তি ইমমত্থং অতিদিসতি.

যথা পমাণমেৱ উপৰি দিস্সতি, এৱং নিখণিত্ৱা ৱাতি সচে পন ন ছিন্দিতুকামো হোতি, যথা পমাণমেৱ উপৰি দিস্সতি, এৱং ভূমিযং নিখণিত্ৱা ৱা. অট্টকং ৱা বন্ধিত্ৱাতি উক্খিপিত্ৱা তুলাসঙ্ঘাতে ঠপেত্ৱা অট্টং কত্ৱা.

মঞ্চপীঠসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৬. তূলোনদ্ধসিক্খাপদৱণ্ণনা

চিমিলিকং পত্থৰিত্ৱা তূলং পক্খিপিত্ৱাতি মঞ্চপীঠানং উপৰি চিমিলিকং পত্থৰিত্ৱা তস্স উপৰি তূলং পক্খিপিত্ৱাতি অত্থো. উপৰি চিমিলিকাযাতি উপৰিমভাগে চিমিলিকায.

সীসপ্পমাণন্তি (চূড়ৱ. অট্ঠ. ২৯৭; সাৰত্থ. টী. চূড়ৱগ্গ ৩.২৯৭) যত্থ গলৱাটকতো পট্ঠায সব্বসীসং উপদহন্তি, তং সীসপ্পমাণং. তঞ্চ উক্কট্ঠপৰিচ্ছেদতো তিৰিযং মুট্ঠিৰতনং হোতি, দীঘতো দ্ৱিৰতনন্তি দস্সেতুং ‘‘যস্স ৱিত্থাৰতো তীসু কোণেসূ’’তিআদিমাহ. দ্ৱিন্নং অন্তৰং ৱিদত্থি চতুৰঙ্গুলং হোতীতি দ্ৱিন্নং কোণানং অন্তৰং মিনিযমানং ৱিদত্থি চেৱ চতুৰঙ্গুলঞ্চ হোতি. মজ্ঝে মুট্ঠিৰতনন্তি বিব্বোহনস্স মজ্ঝং তিৰিযতো মুট্ঠিৰতনপ্পমাণং হোতি. অযঞ্হি সীসপ্পমাণস্স উক্কট্ঠপৰিচ্ছেদো. ততো উদ্ধং ন ৱট্টতি, হেট্ঠা ৱট্টতি. অগিলানস্স সীসূপধানঞ্চ পাদূপধানঞ্চাতি দ্ৱযমেৱ ৱট্টতি. গিলানস্স বিব্বোহনানি সন্থৰিত্ৱা উপৰি পচ্চত্থৰণং দত্ৱা নিপজ্জিতুম্পি ৱট্টতি.

তূলোনদ্ধসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৭. নিসীদনসিক্খাপদৱণ্ণনা

সত্তমং উত্তানমেৱ.

নিসীদনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৮. কণ্ডুপ্পটিচ্ছাদিসিক্খাপদৱণ্ণনা

অধোনাভিউব্ভজাণুমণ্ডলন্তি নাভিযা হেট্ঠা জাণুমণ্ডলানং উপৰি. কণ্ডুপীড়কঅস্সাৱথুল্লকচ্ছাবাধানন্তি এত্থ কণ্ডূতি কচ্ছু. পীড়কাতি লোহিততুণ্ডিকা সুখুমপীড়কা. অস্সাৱোতি অৰিসভগন্দলমধুমেহানং ৱসেন অসুচিপগ্ঘৰণং. থুল্লকচ্ছাবাধোতি মহাপীড়কাবাধো ৱুচ্চতি.

কণ্ডুপ্পটিচ্ছাদিসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৯-১০. ৱস্সিকসাটিকনন্দসিক্খাপদৱণ্ণনা

নৱমং দসমঞ্চ উত্তানমেৱ.

ৱস্সিকসাটিকনন্দসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

ৰতনৱগ্গো নৱমো.

ইতি কঙ্খাৱিতৰণিযা পাতিমোক্খৱণ্ণনায

ৱিনযত্থমঞ্জূসাযং লীনত্থপ্পকাসনিযং

পাচিত্তিযৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.