৮. অৰিট্ঠসিক্খাপদৱণ্ণনা
তংতংসম্পত্তিযা (সাৰত্থ. টী. পাচিত্তিয ৩.৪১৭) ৱিবন্ধনৱসেন সত্তসন্তানস্স অন্তৰে ৱেমজ্ঝে এতি আগচ্ছতীতি অন্তৰাযো, দিট্ঠধম্মিকাদিঅনত্থো, অনতিক্কমনত্থেন তস্মিং অন্তৰাযে নিযুত্তা, অন্তৰাযং ৱা ফলং অৰহন্তি, অন্তৰাযস্স ৱা কৰণসীলাতি অন্তৰাযিকা. তেনাহ ‘‘সগ্গমোক্খানং অন্তৰাযং কৰোন্তীতি অন্তৰাযিকা’’তি (ম. নি. অট্ঠ. ১.২৩৪). তে কম্মকিলেসৱিপাকউপৱাদপঞ্ঞত্তিৱীতিক্কমৱসেন পঞ্চৱিধাতি এত্থ চ পঞ্চানন্তৰিযকম্মং কম্মন্তৰাযিকং নাম, তথা ভিক্খুনিদূসককম্মং. তং পন মোক্খস্সেৱ অন্তৰাযং কৰোতি, ন সগ্গস্স. নিযতমিচ্ছাদিট্ঠিধম্মা কিলেসন্তৰাযিকা নাম. পণ্ডকতিৰচ্ছানগতউভতোব্যঞ্জনকানং পটিসন্ধিধম্মা ৱিপাকন্তৰাযিকা নাম. অৰিযূপৱাদা উপৱাদন্তৰাযিকা নাম. তে পন যাৱ অৰিযে ন খমাপেন্তি, তাৱদেৱ, ন ততো পৰং. সঞ্চিচ্চ আপন্না আপত্তিযো পঞ্ঞত্তিৱীতিক্কমন্তৰাযিকা নাম. তাপি যাৱ ভিক্খুভাৱং ৱা পটিজানাতি, ন ৱুট্ঠাতি ৱা ন দেসেতি ৱা, তাৱদেৱ, ন ততো পৰং.
তত্ৰাযং (ম. নি. অট্ঠ. ১.২৩৪; পাচি. অট্ঠ. ৪১৭) অৰিট্ঠো ভিক্খু বহুস্সুতো ধম্মকথিকো সেসন্তৰাযিকে জানাতি, ৱিনযে পন অকোৱিদত্তা পণ্ণত্তিৱীতিক্কমন্তৰাযিকে ন জানাতি, তস্মা ৰহোগতো এৱং চিন্তেসি ‘‘ইমে আগাৰিকা পঞ্চ কামগুণে পৰিভুঞ্জন্তা সোতাপন্নাপি সকদাগামিনোপি অনাগামিনোপি হোন্তি, ভিক্খূপি মনাপিকানি চক্খুৱিঞ্ঞেয্যানি ৰূপানি পস্সন্তি…পে… কাযৱিঞ্ঞেয্যে ফোট্ঠব্বে ফুসন্তি, মুদুকানি অত্থৰণপাৱুৰণাদীনি পৰিভুঞ্জন্তি, এতং সব্বং ৱট্টতি. কস্মা? ইত্থিৰূপা…পে… ইত্থিফোট্ঠব্বা এৱ ন ৱট্টন্তি, এতেপি ৱট্টন্তী’’তি এৱং ৰসেন ৰসং সংসন্দিত্ৱা সচ্ছন্দৰাগপৰিভোগঞ্চ নিচ্ছন্দৰাগপৰিভোগঞ্চ একং কত্ৱা থূলৱাকেহি সদ্ধিং অতিসুখুমসুত্তং ঘটেন্তো ৱিয, সাসপেন সদ্ধিং সিনেৰুং উপসংহৰন্তো ৱিয চ পাপকং দিট্ঠিগতং উপ্পাদেত্ৱা ‘‘কিং ভগৱতা মহাসমুদ্দং বন্ধন্তেন ৱিয মহতা উস্সাহেন পঠমপাৰাজিকং পঞ্ঞত্তং, নত্থি এত্থ দোসো’’তি সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণেন সদ্ধিং পটিৱিৰুজ্ঝন্তো ভব্বপুগ্গলানং আসং ছিন্দন্তো জিনস্স আণাচক্কে পহাৰমদাসি. তেনাহ ‘‘তেসূ’’তিআদি.
তত্থ তেসূতি যথাৱুত্তেসু অন্তৰাযেসু. অট্ঠিকঙ্কলূপমা কামাতি এত্থ অট্ঠিকঙ্কলং (সাৰত্থ. টী. পাচিত্তিয ৩.৪১৭) নাম উৰট্ঠি ৱা পিট্ঠিকণ্টকং ৱা সীসট্ঠি ৱা. তঞ্হি নিম্মংসত্তা ‘‘কঙ্কল’’ন্তি ৱুচ্চতি. ৱিগতমংসায হি অট্ঠিসঙ্খলিকায একট্ঠিম্হি ৱা কঙ্কলসদ্দো নিৰুড়্হো, তংসদিসা কামা অপ্পস্সাদট্ঠেনাতি অত্থো. আদিসদ্দেন ‘‘মংসপেসূপমা কামা, তিণুক্কূপমা কামা, অঙ্গাৰকাসূপমা কামা, সুপিনকূপমা কামা, যাচিতকূপমা কামা, ৰুক্খফলূপমা কামা, অসিসূনূপমা কামা, সত্তিসূলূপমা কামা, সপ্পসিৰূপমা কামা’’তি (ম. নি. ১.২৩৪, ২৩৬; ২.৪৩-৪৮; পাচি. ৪১৭; চূড়ৱ. ৬৫) এতেসং গহণং.
তত্থ মংসপেসূপমা কামা (পাচি. অট্ঠ. ৪১৭) বহুসাধাৰণট্ঠেন. তিণুক্কূপমা কামা অনুদহনট্ঠেন. অঙ্গাৰকাসূপমা কামা মহাভিতাপনট্ঠেন. সুপিনকূপমা কামা ইত্তৰপচ্চুপট্ঠানট্ঠেন. যাচিতকূপমা কামা তাৱকালিকট্ঠেন. ৰুক্খফলূপমা কামা সব্বঙ্গপচ্চঙ্গপলিভঞ্জনট্ঠেন. অসিসূনূপমা অধিকুট্টনট্ঠেন. সত্তিসূলূপমা ৱিনিৱিজ্ঝনট্ঠেন. সপ্পসিৰূপমা সাসঙ্কসপ্পটিভযট্ঠেন.
তথেৱাতি ‘‘মা আযস্মা’’তিআদীহি. ইতৰেসন্তি সো সঙ্ঘমজ্ঝং আকড্ঢিত্ৱা যেহি ‘‘মা আযস্মা’’তিআদিনা ৱুত্তো, তত্থ তেহি অঞ্ঞেসং সুতানং ভিক্খূনং. ঞত্তিচতুত্থেন কম্মেনাতি ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো এৱৰূপং পাপকং দিট্ঠিগতং উপ্পন্ন’’ন্তিআদিনা (পাচি. ৪২০) পদভাজনিযং ৱুত্তেন ঞত্তিচতুত্থেন কম্মেন.
অৰিট্ঠসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.