৯. মহল্লকৱিহাৰসিক্খাপদৱণ্ণনা
পিট্ঠসঙ্ঘাটস্সাতি দ্ৱাৰবন্ধস্স. সামন্তা অড্ঢতেয্যহত্থো পদেসোতি যস্স (পাচি. অট্ঠ. ১৩৫) ৱেমজ্ঝে দ্ৱাৰং হোতি, উপৰিভাগে চ উচ্চা ভিত্তি, তস্স তীসু দিসাসু সামন্তা অড্ঢতেয্যহত্থো পদেসো. খুদ্দকস্স পন ৱিহাৰস্স দ্ৱীসু দিসাসু. তত্ৰাপি যং ভিত্তিং ৱিৱৰিযমানং কৱাটং আহনতি, সা অপৰিপুণ্ণূপচাৰাপি হোতি. সচে পন দ্ৱাৰস্স অধোভাগেপি লেপোকাসো অত্থি, তম্পি লিম্পিতুং ৱট্টতি. অগ্গড়ট্ঠপনাযাতি এত্থ অগ্গড়সদ্দেন তংসম্বন্ধতো দ্ৱাৰফলকসহিতং দ্ৱাৰবন্ধনং অধিপ্পেতং. তেনাহ ‘‘সকৱাটকস্সা’’তিআদি. ‘‘নিচ্চলভাৱত্থাযা’’তি ইমিনা তঞ্চ খো ঠপনং ইধ নিচ্চলভাৱেনাতি দস্সেতি. কো পনেত্থ অধিপ্পাযোতি আহ ‘‘কৱাটঞ্হী’’তিআদি. কম্পতীতি চলতি. যাৱ দ্ৱাৰকোসা অগ্গড়ট্ঠপনায পুনপ্পুনং লিম্পিতব্বো ৱা লেপাপেতব্বো ৱাতি অগ্গড়ট্ঠপনত্থায যাৱ দ্ৱাৰকোসা পুনপ্পুনং অত্তনা লিম্পিতব্বো ৱা, পৰেহি লেপাপেতব্বো ৱাতি অত্থো.
ননু চাযমত্থো নেৱ মাতিকাযং, ন পদভাজনে ৱুত্তো, অথ কুতো দট্ঠব্বোতি আহ ‘‘তত্থা’’তিআদি. কিঞ্চাপীতি যদিপি. অট্ঠুপ্পত্তিযন্তি সিক্খাপদস্স নিদানে. অধিকাৰতোতি অনুৱত্তনতো. আলোকং সন্ধেতি পিধেতীতি আলোকসন্ধি. তেনাহ ‘‘আলোকসন্ধীতি ৱাতপানকৱাটকা ৱুচ্চন্তী’’তি. তত্থ ৱাতপানকৱাটকাতি ৱাতপানফলকা. অনুঞ্ঞাতপ্পদেসতো পন অঞ্ঞত্থ পুনপ্পুনং ৱিলিম্পিতুং ৱা ৱিলিম্পাপেতুং ৱা ন ৱট্টতি. ‘‘মত্তিকায কত্তব্বকিচ্চং নিট্ঠাপেত্ৱা পুন চতুত্থলেপে দিন্নে পাচিত্তিয’’ন্তি (সাৰত্থ. টী. পাচিত্তিয ৩.১৩৫) কেচি. ‘‘পুনপ্পুনং লেপদানস্স ৱুত্তপ্পমাণতো অঞ্ঞত্থ পটিক্খিত্তমত্তং ঠপেত্ৱা পাচিত্তিযস্স অৱুত্তত্তা দুক্কট’’ন্তি অপৰে.
অধিট্ঠাতব্বন্তি সংৱিধাতব্বং. অপ্পহৰিতেতি এত্থ অপ্পসদ্দো ‘‘অপ্পিচ্ছো’’তিআদীসু (ম. নি. ১.২৫২, ৩৩৬; সং. নি. ২.১৪৮) ৱিয অভাৱত্থোতি আহ ‘‘অহৰিতে’’তি. সালিৱীহিআদি (সাৰত্থ. টী. ২.৩০) পুব্বণ্ণং ‘‘পুৰক্খতং সস্সফল’’ন্তি কত্ৱা, তব্বিপৰিযাযতো মুগ্গমাসাদি অপৰণ্ণং. ৱুত্তন্তি ৱপিতং. ‘‘তস্মিং ঠত্ৱা অধিট্ঠহন্তো দুক্কটং আপজ্জতী’’তি ইমিনা যস্মিং পদেসে সমন্তা ৱুত্তপ্পমাণে পৰিচ্ছেদে পুব্বণ্ণাদীনি ন সন্তি, তত্থ ৱিহাৰো কাৰেতব্বো. যত্থ পন সন্তি, তত্থ কাৰাপেতুং ন ৱট্টতীতি দস্সেতি. তথেৱাতি মুখৱট্টিঅন্তেন. তস্মিং ঠাতব্বং পতন্তস্স ৱিহাৰস্স অপতনোকাসত্তা, তস্স ভিক্খুনো উপৰি ন পতেয্যাতি অধিপ্পাযো. যথাপৰিচ্ছিন্নস্স পন ওকাসস্স অব্ভন্তৰং ৱিহাৰস্স পতন্তস্স ওকাসো হোতীতি অপ্পহৰিতেপি তস্মিং ঠত্ৱা অধিট্ঠাতুং ন লভতি. তেনাহ ‘‘তস্স অন্তো অহৰিতেপি ঠাতুং ন লভতী’’তি.
ততো চে উত্তৰীতি তিণ্ণং মগ্গানং ৱা পৰিযাযানং ৱা উপৰি চতুত্থে মগ্গে ৱা পৰিযাযে ৱাতি অত্থো. তেনাহ ‘‘মগ্গেন ছাদিযমানে’’তিআদি. তত্থ মগ্গেন ছাদিযমানেতি অপৰিক্খিপিত্ৱা উজুকমেৱ ছাদিযমানে. পৰিযাযেনাতি পৰিক্খেপেন. তত্থ মগ্গেন ছাদনং ইট্ঠকসিলাসুধাহি লব্ভতি, পৰিযাযেন ছাদনং তিণপণ্ণেহীতি আহ ‘‘ইট্ঠকসিলাসুধাহী’’তিআদি. তস্মা যথা ইচ্ছতি, তথা দ্ৱে মগ্গে ৱা দ্ৱে পৰিযাযে ৱা অধিট্ঠহিত্ৱা ততিযং মগ্গং ৱা পৰিযাযং ৱা ‘‘এৱং ছাদেহী’’তি আণাপেত্ৱা পক্কমিতব্বং. সচে ন পক্কমতি, তুণ্হীভাৱেন ঠাতব্বং. সব্বম্পি চেতং ছদনং ছদনূপৰি ৱেদিতব্বং. উপৰূপৰিছন্নো হি ৱিহাৰো চিৰং অনোৱস্সকো হোতীতি মঞ্ঞমানা এৱং ছাদেন্তি. তিণমুট্ঠিগণনাযাতি তিণকৰড়গণনায.
তিকপাচিত্তিযন্তি অতিৰেকদ্ৱত্তিপৰিযাযে অতিৰেকসঞ্ঞিৱেমতিকঊনকসঞ্ঞীনং ৱসেন তীণি পাচিত্তিযানি. সেতৱণ্ণাদিকৰণেতি সেতৱণ্ণকাড়ৱণ্ণগেৰুকপৰিকম্মমালাকম্মলতাকম্মমকৰদন্তকপঞ্চপটিকানং কৰণে. লেণগুহাতিণকুটিকাদীসূতি এত্থ লেণন্তি দ্ৱাৰবদ্ধং. গুহাতি কেৱলা পব্বতগুহা. তিণকুটিকা পাকটা এৱ.
মহল্লকৱিহাৰসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.