১. মুসাৱাদসিক্খাপদৱণ্ণনা

সম্পজানমুসাৱাদেতি এত্থ মুসাতি অভূতং অতচ্ছং ৱত্থু, ৱাদোতি তস্স ভূততো তচ্ছতো ৱিঞ্ঞাপনং, সম্পজানস্স মুসাৱাদো সম্পজানমুসাৱাদো, তস্মিং সম্পজানমুসাৱাদেতি অত্থো. তেনাহ ‘‘পুব্বে’’তিআদি. সো চ পন মুসাৱাদো পুব্বভাগক্খণে, তঙ্খণে চ ৱিজানন্তস্স হোতি ‘‘পুব্বেৱস্স হোতি ‘মুসা ভণিস্স’ন্তি, ভণন্তস্স হোতি ‘মুসা ভণামী’’’তি (পাচি. ৪) ৱুত্তত্তাতি আহ ‘‘পুব্বেপি জানিত্ৱা ৱচনক্খণেপি জানন্তস্সা’’তি. এতঞ্হি দ্ৱযং অঙ্গভূতং, ইতৰং পন হোতু ৱা, মা ৱা, অকাৰণমেতং. ননু চেতং ভণনমেৱ ঞাযতীতি আহ ‘‘ভণনঞ্চ নামা’’তিআদি. অভূতস্সাতি অতচ্ছস্স.

হত্থকং সক্যপুত্তন্তি এত্থ হত্থকোতি তস্স থেৰস্স নামং. সক্যানং পুত্তোতি সক্যপুত্তো. বুদ্ধকালে কিৰ সক্যকুলতো অসীতি পুৰিসসহস্সানি পব্বজিংসু, তেসং সো অঞ্ঞতৰো. অৱজানিত্ৱা পটিজাননাদিৱত্থুস্মিন্তি এত্থ অৱজানিত্ৱা পটিজাননং নাম তিত্থিযেহি সদ্ধিং কথেন্তো অত্তনো ৱাদে কঞ্চি দোসং সল্লক্খেন্তো ‘‘নাযং মম ৱাদো’’তি অৱজানিত্ৱা পুন কথেন্তো কথেন্তো নিদ্দোসতং সল্লক্খেত্ৱা ‘‘মমেৱ অযং ৱাদো’’তি পটিজানাতি. আদিসদ্দেন পটিজানিত্ৱা অৱজাননং, অঞ্ঞেনঞ্ঞং পটিচৰণং, সম্পজানমুসাভাসনং, সঙ্কেতং কত্ৱা ৱিসংৱাদকৰণঞ্চ সঙ্গণ্হাতি. ইদানি আপত্তিভেদদস্সনত্থং ‘‘উত্তৰিমনুস্সধম্মাৰোচনত্থ’’ন্তিআদি ৱুত্তং.

অনুপধাৰেত্ৱা সহসা ভণন্তস্সাতি অৱীমংসিত্ৱা ৱেগেন দিট্ঠম্পি ‘‘অদিট্ঠং মে’’তিআদিনা ভণন্তস্স. ‘‘অঞ্ঞং ভণিস্সামী’’তি অঞ্ঞং ভণন্তস্সাতি যো মন্দত্তা মোমূহত্তা পক্খলন্তো ‘‘চীৱৰ’’ন্তি ৱত্তব্বে ‘‘চীৰ’’ন্তিআদীনি ভণতি, অযং ‘‘অঞ্ঞং ভণিস্সামী’’তি অঞ্ঞং ভণতি নাম. যো পন সামণেৰেন ‘‘অপি, ভন্তে, ময্হং উপজ্ঝাযং পস্সিত্থা’’তি ৱুত্তো কেড়িং কুৰুমানো ‘‘তৱ উপজ্ঝাযো দাৰুসকটং যোজেত্ৱা গতো ভৱিস্সতী’’তি ৱা সিঙ্গালসদ্দং সুত্ৱা ‘‘কস্সাযং সদ্দো’’তি ৱুত্তো ‘‘মাতুযা তে যানেন গচ্ছন্তিযা কদ্দমে লগ্গচক্কং উদ্ধৰন্তানং অযং সদ্দো’’তি ৱা এৱং নেৱ দৱা, ন ৰৱা অঞ্ঞং ভণতি, সো আপত্তিং আপজ্জতিযেৱ. অঞ্ঞা পূৰণকথা নাম হোতি – একো গামে থোকং তেলং লভিত্ৱা ৱিহাৰং আগতো সামণেৰং ভণতি ‘‘ত্ৱং অজ্জ কুহিং গতো, গামো একতেলো অহোসী’’তি ৱা, পচ্ছিকায ঠপিতং পূৱখণ্ডং লভিত্ৱা ‘‘অজ্জ গামে পচ্ছিকাহি পূৱে চাৰেসু’’ন্তি ৱা, অযং মুসাৱাদোৱ হোতি. ৱিসংৱাদনপুৰেক্খাৰতাতি ৱিসং ৱাদেন্তি এতেনাতি ৱিসংৱাদনং, ৱঞ্চনাধিপ্পাযৱসপ্পৱত্তং চিত্তং, তস্স পুৰেক্খাৰতা ৱিসংৱাদনপুৰেক্খাৰতা, ৱিসংৱাদনচিত্তস্স পুৰতো কৰণন্তি অত্থো.

মুসাৱাদসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.