২. ঊনপঞ্চবন্ধনসিক্খাপদৱণ্ণনা

অস্সাতি ইমস্স পত্তস্স. তেন ঊনপঞ্চবন্ধনেনাতি তেন ঊনপঞ্চবন্ধনেন পত্তেন উপলক্খিতো হুত্ৱাতি অত্থো. ঊনপঞ্চবন্ধনো হি পত্তো এত্থ লক্খণভাৱেন গহিতো. তেনেৱাহ ‘‘ইত্থম্ভূতস্স লক্খণে কৰণৱচন’’ন্তি. তত্থ ইত্থম্ভূতস্সাতি কঞ্চি পকাৰং পত্তস্স. লক্খীযতে অনেনাতি লক্খণং, তস্মিং কৰণৱচনং, ততিযাৱিভত্তীতি অত্থো. ‘‘পকাৰো’’তি চ সামঞ্ঞস্স ভেদকো ৱিসেসো ৱুচ্চতি. তথা হি ঊনপঞ্চবন্ধনেন পত্তেনাতি এত্থ ভিক্খুভাৱসামঞ্ঞস্স ঊনপঞ্চবন্ধনপত্তভাৱো পকাৰো, তং ভিক্খু আপন্নো, তস্স পত্তো লক্খণং. যদি অপৰিপুণ্ণপঞ্চবন্ধনো পত্তো ঊনপঞ্চবন্ধনো নাম হোতি, অথ কস্মা ইমস্স পদভাজনিযং অবন্ধনোপি ৱুত্তোতি আহ ‘‘তত্থা’’তিআদি. তত্থ তত্থাতি ৱাক্যোপঞ্ঞাসে. বন্ধনোকাসে সতি ৱা অসতি ৱা বন্ধনৱিৰহিতো পত্তো অবন্ধনো, পঞ্চবন্ধনানং ওকাসো অস্সাতি পঞ্চবন্ধনোকাসো. অপত্তোতি পত্তো নাম ন হোতীতি অত্থো, পাকতিকং কাতুং অসমত্থোতি ৱুত্তং হোতি. ইদঞ্চ অঞ্ঞস্স ৱিঞ্ঞাপনে কাৰণৱচনং. তেনাহ ‘‘তস্মা অঞ্ঞং ৱিঞ্ঞাপেতুং ৱট্টতী’’তি.

বন্ধনঞ্চ নামেতং যস্মা বন্ধনোকাসে সতি হোতি, অসতি ন হোতি, তস্মা তস্স লক্খণং, বন্ধনৱিধিঞ্চ দস্সেতুং ‘‘যস্মিং পনা’’তিআদি ৱুত্তং. মুখৱট্টিসমীপে পন পত্তৱেধকেন ৱিজ্ঝিযমানে কপালস্স বহলত্তা ভিজ্জতি, তস্মা হেট্ঠা ৱিজ্ঝিতব্বো. তেনাহ ‘‘হেট্ঠিমপৰিযন্তে’’তিআদি. সুখুমং ৱা ছিদ্দং কত্ৱা বন্ধিতব্বোতি সুখুমে ছিদ্দে তিপুপট্টাদীহি পযোজনং নত্থি, সুত্তং পক্খিপিত্ৱাৱ অধিট্ঠাতব্বোতি অধিপ্পাযো. ন কেৱলং তিপুসুত্তকাদিনাৱ বন্ধিতব্বোতি আহ ‘‘ফাণিত’’ন্তিআদি. ফাণিতং ঝাপেত্ৱা পাসাণচুণ্ণেনাতি পাসাণচুণ্ণেন সদ্ধিং ফাণিতং পচিত্ৱা তথাপক্কেন পাসাণচুণ্ণেনাতি অত্থো. নিস্সজ্জিতব্বোতি ‘‘অযং মে, ভন্তে, পত্তো ঊনপঞ্চবন্ধনেন পত্তেন চেতাপিতো নিস্সগ্গিযো, ইমাহং সঙ্ঘস্স নিস্সজ্জামী’’তি (পাৰা. ৬১৩) নিস্সজ্জিতব্বো. তেনাহ ‘‘নিস্সজ্জন্তেনা’’তিআদি. সম্মতেনাতি –

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুং পত্তগ্গাহাপকং সম্মন্নেয্য, এসা ঞত্তি. সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুং পত্তগ্গাহাপকং সম্মন্নতি, যস্সাযস্মতো খমতি ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো পত্তগ্গাহাপকস্স সম্মুতি, সো তুণ্হস্স. যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য. সম্মতো সঙ্ঘেন ইত্থন্নামো ভিক্খু পত্তগ্গাহাপকো, খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামী’’তি (পাৰা. ৬১৪) –

এৱং পদভাজনে ৱুত্তায ঞত্তিদুতিযকম্মৱাচায সম্মতেন. পত্তস্স ৱিজ্জমানগুণং ৱত্ৱাতি ‘‘অযং, ভন্তে, পত্তো পমাণযুত্তো সুন্দৰো থেৰানুৰূপো’’তিআদিনা (পাৰা. অট্ঠ. ২.৬১৫) ৱিজ্জমানানিসংসং ৱত্ৱা. পত্তপৰিযন্তোতি পৰিযন্তে ঠিতপত্তো. অদেসেতি মঞ্চপীঠচ্ছত্তনাগদন্তকাদিকে অদেসে. পত্তস্স হি নিক্খিপনদেসো ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, আধাৰক’’ন্তিআদিনা নযেন খন্ধকে ৱুত্তোযেৱ. অপৰিভোগেনাতি যাগুৰন্ধনৰজনপচনাদিনা অযুত্তপৰিভোগেন. অন্তৰামগ্গে পন ব্যাধিম্হি উপ্পন্নে অঞ্ঞস্মিং ভাজনে অসতি মত্তিকায লিম্পিত্ৱা যাগুং পচিতুং, উদকং ৱা তাপেতুং ৱট্টতি. ৱিস্সজ্জেতীতি অঞ্ঞস্স দেতি. সচে পন সদ্ধিৱিহাৰিকো ৱা অন্তেৱাসিকো ৱা অঞ্ঞং ৱৰপত্তং ঠপেত্ৱা ‘‘অযং ময্হং সাৰুপ্পো, অযং থেৰস্সা’’তি গণ্হাতি, ৱট্টতি. অঞ্ঞো ৱা তং গহেত্ৱা অত্তনো পত্তং দেতি, ৱট্টতি. ‘‘ময্হমেৱ পত্তং আহৰা’’তি ৱত্তব্বকিচ্চং নত্থি.

ঞাতকপ্পৱাৰিতেতি এত্থ সঙ্ঘৱসেন পৱাৰিতট্ঠানে পঞ্চবন্ধনেনেৱ ৱট্টতি, পুগ্গলৱসেন পন পৱাৰিতট্ঠানে ঊনপঞ্চবন্ধনেনাপি. অকতৱিঞ্ঞত্তি নাম ‘‘ৱদ, ভন্তে, পচ্চযেনা’’তি এৱং অকতট্ঠানে ৱিঞ্ঞত্তি.

ঊনপঞ্চবন্ধনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.